Het spel kan met twee personen gespeeld worden, in teams van twee met vier . Als er met teams gespeeld wordt, zitten de teamgenoten tegenover elkaar. Elke speler kiest een kleur en zet zijn pionnen op de beginvelden.

Het doel van het spel is om samen met je partner zo snel mogelijk met alle pionnen op de eigen thuisplaatsen te komen. Als een speler al zijn pionnen op zijn thuisvelden heeft staan, dan mag hij verder spelen met de pionnen van zijn teamgenoot.

Het spel wordt in rondes gespeeld. Eén van de spelers wordt als startspeler uitgekozen. De eerste ronde krijgt ieder vijf kaarten de tweede en derde ronde krijgt ieder er vier. Na drie rondes worden alle kaarten weer bij elkaar gedaan en krijg je opnieuw drie rondes. Dit gebeurt totdat er een team gewonnen heeft.

Een ronde verloopt als volgt. De startspeler deelt de kaarten. Een voor een, te beginnen bij de speler die links van de startspeler zit, gooien de spelers een kaart uit hun hand op en voeren de daarbij behorende actie uit. Als een speler een kaart op kán gooien, moet hij dat ook doen, ook als dat betekent dat hij zichzelf of zijn partner van het bord slaat. Als een speler geen kaart op kan gooien, dan levert hij al zijn kaarten in en moet hij op de volgende ronde wachten. Als alle spelers hun kaarten kwijt zijn, wordt de speler links van de huidige speler startspeler en begint een nieuwe ronde.

De acties die bij de kaarten horen zijn als volgt:

• Aas: een pion uit een startveld op het bord zetten of een pion een plaats vooruit zetten.
• Heer: een pion uit een startveld op het bord zetten.
• Vrouw: een pion twaalf plaatsen vooruit zetten.
• Boer: een eigen pion met een pion van een andere speler (een teamgenoot of een tegenstander) omruilen. Dit mag alleen als de andere pion niet op een vakje van zijn eigen kleur staat.
• Zeven een óf twee pionnen moeten in totaal zeven vakjes vooruit gezet worden.
• Vier een pion moet vier vakjes achteruit gezet worden. Het is niet toegestaan de pion achteruit in het eigen honk te plaatsen.
• In alle andere gevallen, moet één pion het aantal vakjes dat op de kaart staat vooruit gezet worden.

Wanneer een pion op zijn beginpositie staat, mag hij niet ingehaald en ook niet geslagen worden. Ook mag hij niet (met een boer) worden geruild. Ook de pionnen die zich al in het honk bevinden mogen niet worden ingehaald.

en de waardering…..

Keezen is een echt gezellig familie en of vrienden spel. Dit spel is een gezellig mix van ”mens erg je niet” en kaarten waar de kaarten het aantal ogen bepalen die je mag lopen, U kunt het spelen met 2, 3 of 4 personen. De spelregels veranderen niet voor het aantal personen. Kortom Keezen is echt een boeiend spel, Maar houd de tijd in de gaten. Voor je het weet is het erg laat!!!!

Het bord bestaat uit 48 schatplaatsen. Er zijn echter maar 12 schatten. Om de schatten te beschermen heeft farao Ramses II er piramides over laten plaatsen. Hij heeft één plekje open gelaten zodat met behulp van het verschuiven van de andere piramides de schatten gezocht kunnen worden. Om te bepalen naar welke schat gezocht dient te worden zijn er kaarten. Op deze kaarten staat het plaatje van de schat, én het aantal punten dat je verdient als je de schat vindt. Kom je een andere schat tegen tijdens je zoektocht, dan is de volgende speler aan de beurt, die dan dezelfde schat moet proberen te vinden.

Om het wat leuker en spannender te maken staat er op sommige kaarten een opdracht. Zo is het mogelijk om kaarten van je medespelers te winnen, je medespelers uit te dagen, of wordt het iedereen moeilijker gemaakt doordat de doos 180 graden gedraaid wordt! Hoe verder het spel vordert, des te meer punten zijn er te verdienen bij het vinden van de juiste schat. De derde en laatste ronde kan hierdoor bepalend zijn voor de winnaar. Want als je in de laatste ronde op een verkeerde schat stuit, is het spel voor jou afgelopen, en vallen er ook geen punten meer te winnen. En zoals bij de meeste spelletjes geldt ook hier dat wie de meeste punten heeft, de winnaar is.

… en de waardering

Het is duidelijk een spel dat bedoeld is voor kinderen. Het uiterlijk en de vele televisiereclames wijzen daar ook op.  Voor een kinderspel zit er een behoorlijke portie spanning in en brengen de opdrachten in de tweede fase van het spel genoeg afwisseling om de kinderen geboeid te houden.

Kletschjj… is een lekker opwindend en spannend spel voor de hele familie.
Luister goed naar de geluiden van de soundmachine en probeer twee bijpassende afbeeldingen te slaan met beide zijden van de mepper. De zuignapjes zorgen er voor dat de kaarten aan je mepper blijven plakken. Je moet een snellere reactie hebben dan de andere spelers, want iedereen probeert natuurlijk 2 passende kaarten te meppen, voordat de soundmachine een ander geluid laat horen.
De speler die de meeste paren bij elkaar weet te meppen is winnaar van dit kletschjjjende spel.

Voor de komst van keizerlijke gezanten willen de verschillende bouwmeesters van Florence rond 1500 de mooiste en indrukwekkendste paleizen bouwen. De vier steengroeven bij de stad draaien overuren om zo veel mogelijk paleizen van meerdere verdiepingen te voorzien.

Hoe hoger een paleis is als het gezelschap de stad bezoekt, hoe meer punten en prestige dit op zal leveren. Hetzelfde geldt voor gebouwen van slechts één steensoort en ook meerdere vensters maken paleizen in de ogen van de bezoekers meer de moeite waard. Om dit te bereiken zijn er aan het begin van het spel drie stapels gemaakt met de verschillenden verdiepingen. In de laatste stapel zijn ook vijf ruiterkaarten geschud. Als al deze vijf open liggen zijn de keizerlijke gezanten in de stad en is het spel direct geëindigd.

Als je aan de beurt bent kan je kiezen uit drie acties. Of je kiest voor geld. Er wordt één geldkaart meer omgedraaid dan het aantal spelers en je mag als actieve speler de eerste twee kiezen, daarna krijgen de andere spelers één. Of je kiest voor het opendraaien van twee tegels. De eerste komt altijd op de verzamelplaats in het midden te liggen de tweede komt afhankelijk van het aantal vensters op één van de steengroeven te liggen. Daarna moet je of de eerste steengroeve waar een tegel ligt veilen of je kiest voor het kopen van één of twee tegels van de verzamelplaats.

Bij het veilen krijg je als voordeel dat je een joker krijgt met geldwaarde drie. Veilen gaat namelijk door middel van de geldkaarten. Je mag maar één geldsoort opleggen per veiling en de hoogste bieder krijgt alle kaarten van deze groeve en moet deze ook allemaal voor zich neerleggen. Je mag zelf weten hoe veel paleizen je bouwt. Aan het eind van het spel levert een paleis van slechts één verdieping wel strafpunten op. Als derde actie kan je nog verbouwen, dit wil zeggen dat je een alleen liggende tegel in een gebouw plaats, of een verdieping uit een gebouw haalt of één alleenstaande tegel weg gooit. Dit alles natuurlijk om je gebouwen zo winstgevend mogelijk te maken.

… en de waardering

Het begin van het spel speelt lekker vlot. Iedereen is druk bezig met zijn eigen bouwwerkjes. Omdat de waardering van de paleizen redelijk gecompliceerd is, is het moeilijk afwegen of een verdieping hoger van een andere steensoort nu wel of niet gunstig is. Daarom worden er in de praktijk bijna alleen gebouwen van dezelfde steensoort gemaakt.

Uiteraard liggen de overeenkomsten tussen het kaartspel en zijn grote broer voor het oprapen: te beginnen met de gouverneur kiest iedereen een karakter, waarmee o.a. geproduceerd, gehandeld en gebouwd kan worden. In het kaartspel scoor je echter alleen punten met het maken van gebouwen.

Die gebouwen zijn er net als in het bordspel in twee varianten: productiegebouwen en paarse gebouwen. De productiegebouwen leveren goederen, die je later kunt verkopen om meer kaarten te krijgen. Hier draait alles om de kaarten: het zijn de gebouwen die je maakt, maar ze dienen ook als geld en als goederen.

Daardoor kan het spel ogen als een wat uitgeklede versie van het bordspel, maar er staat tegenover dat de variatie in gebouwen veel groter is. De vele paarse gebouwen hebben doorgaans interessante eigenschappen, die in veel gevallen erg leuk combineren. De strategie van het spel zit ‘m vooral in het maken van de juiste combinaties van gebouwen om daarmee veel inkomsten te genereren, of juist (later in het spel) veel bonuspunten.

Door de eenvoudige regels en het feit dat er altijd wel wat te doen is, verloopt het spel erg vlot. Hierdoor komt het einde soms verrassend snel dichtbij. Tijd dus voor nog een potje, om weer een andere strategie te proberen!

… en de waardering

Het Puerto Rico kaartspel is op zich zelf een heerlijk kaartspel. Na een paar rondjes spelen heeft iedereen de principes wel door en na een paar potjes ken je de kaarten goed genoeg om te proberen om kaarten bij elkaar te krijgen die elkaars werking versterken. Deze combinatie van een toegankelijk kaartspel, met een beperkte speelduur en behoorlijke diepgang, is al genoeg om het spel hoog te waarderen. Wat ik er bovendien aan waardeer, is dat het een prima opstapje is naar het bordspel, dat toch wel zo ingewikkeld is dat het voor veel mensen te moeilijk is om meteen te begrijpen.

Iedere speler krijgt 22 kaarten in een bepaalde kleur. De waarden op deze kaarten variëren van 0 tot 5. Het spel begint, net als het boek in Balingshoek, waar de hobbits feest vieren. Om de beurt leggen de spelers één of meerdere kaarten om deze plek, en oefenen op die manier invloed uit. Om elke plaats worden 10 kaarten gelegd. Wie er dan de meeste invloed heeft, krijgt de ring die bij die plaats hoort en het maximaal aantal punten. Nummer twee krijgt het tweede puntenaantal dat bij die plaats hoort, nummer drie nog iets minder en nummer vier krijgt niets. De ringen leveren altijd een speciale eigenschap op voor de kaart of plaats waar de ring bij wordt gelegd.

De speler die de laatste, tiende kaart bij de vorige plaats heeft neergelegd bepaalt waar de nieuwe bestemming begint. Dit doe je natuurlijk naast jouw kaarten met een hoge waarde. De bestemming kunnen wit (= veilig) zijn, zoals Balingshoek of zwart (= vijandig) zoals Moria. Bij zwarte plaatsen mogen er kaarten van een hogere waarde over kaarten met een lagere waarde gelegd worden, tenzij deze beschermd zijn door een ring. Alle kaarten met waarde drie zijn sowieso beschermd. In principe mag er maar één kaart per beurt worden neergelegd, maar kaarten met waarde één mogen met meerdere tegelijk neergelegd worden. De 0-kaart mag samen met een andere op tafel komen, net als de pestkaart Nazgûl. Deze elimineert een kaart van een tegenstander. Het spel is ten einde als alle bestemmingen bezocht zijn, of als er nog maar één speler met kaarten in het spel is. De huidige bestemming wordt nog wel geteld.

… en de waardering

Een aanbeveling voor dit spel die niet op de doos staat is dat je een grote, liefst vierkante tafel nodig hebt om dit spel te kunnen spelen. Het was handiger geweest als ze de kaartjes iets kleiner hadden gemaakt. Maar goed, de acteurs moeten natuurlijk nog te herkennen zijn op de kaarten, daar is tenslotte veel geld voor betaald. Buiten deze onhandigheid is het wel een leuk invloedsspel dat niet te lang duurt. Door de ringen en pestmogelijkheden heb je redelijk wat invloed en blijft het spannend. Eindelijk weer eens een aardig kaartspel van Knizia.

De reis van de reisgenoten gaat ook verder waar ze in het vorige spel gebleven waren.
Deze keer worden zeven plaatsen aangedaan. De zeven kaarten die deze plaatsen symboliseren worden in een rij op tafel gelegd. Daartussen komen wegkaarten te liggen. Deze bepalen het aantal stappen en daarmee het aantal keren dat je in die ronde aan de beurt komt. Iedere speler begint met zes kaarten. Er zijn vier verschillende kleuren kaarten met vier verschillende soorten symbolen die karaktereigenschappen voorstellen. Bij iedere stap tussen de plaatsen komen alle spelers aan de beurt. De spelers mogen steeds kiezen of ze een nieuwe kaart van de blinde stapel pakken, of een kaart van henzelf bij de open kaarten te leggen en vervolgens twee nieuwe te pakken. Dit kunnen zowel open als gesloten kaarten zijn.

Bij aankomst van iedere plaats is er een krachtmeting. Afhankelijk van de plaats doen één of meerdere karaktersymbolen hier mee met de krachtmeting. Zoals we gewend zijn bij Knizia vindt deze plaats met behulp van kaarten. De spelers moeten om de beurt kaarten voor zich neerleggen (de speler met de ring begint en vervolgens met de klok mee). Wie de meeste kaarten met de daar geldende symbolen voor zich op tafel heeft liggen krijgt het fiche met de hoogste waarde. De speler die daarna de meeste kaarten had het fiche dat daarop volgt etc. Er ligt altijd één fiche minder dan het aantal spelers.

Tot zover is het redelijk eenvoudig, maar per kleur mag je maar één symbool verzamelen. Maximaal kan je dus vier verschillende rijtjes voor je hebben liggen. Na de krachtmeting moet van ieder rijtje de bovenste kaart weg worden gelegd en enkele kaarten verdwijnen ook van tafel. De overige kaarten blijven liggen. Wil je bij een volgende ronde een zelfde kleur kaart gebruiken, maar met een ander symbool, dan moet je het oude rijtje opdoeken. De speler die het hoogste fiche heeft weten te winnen krijgt de ring en is daarmee startspeler van de volgende ronde. Dit heeft als voordeel dat je als eerste je kaarten op tafel kunt leggen en bij een gelijk aantal kaarten wint de speler die dat het eerste had neergelegd (net als bij de wegenbouwkaart van Kolonisten). De speler die over het totaal de meeste krachten had (punten verzameld via de fiches) wint.

… en de waardering

Vanwege de abstracte regels is het begin van dit spel even moeilijk. Wat mag nu wel en niet. Ook op het forum zag ik al snel discussies over het maximaal aantal rijtjes ontstaan. Maar als dit eenmaal duidelijk is kan er per soort gespaard worden. Geluk speelt hierbij zeker een rol. Met een beetje mazzel trek je veel Gandalfkaarten die als joker ingezet kunnen worden.

Zoals de naam al zegt worden in dit spel koeien en andere beesten verhandeld. Dit gebeurt door middel van een veiling. Aan het begin krijgen alle spelers enkele geldkaarten, waarmee geboden kan worden. De beginnende speler draait de bovenste dierkaart om, die vervolgens geveild wordt. Als het hoogste bod staat, zijn er twee mogelijkheden: de speler die het hoogste bod deed, geeft dat bedrag aan de speler die de kaart omdraaide, de veilingmeester, en ontvangt de dierkaart. De andere optie is dat de veilingmeester, die niet mee mocht bieden, van het kooprecht gebruik maakt en het dier zelf koopt voor het geboden bedrag, in welk geval de hoogste bieder dat geld krijgt. Na de transactie wordt de volgende speler veilingmeester.

In plaats van een dierkaart te veilen, mag de veilingmeester ook een koehandel aangaan met een andere speler. Dit kan alleen als beide speler een zelfde dierkaart hebben. Van iedere dierkaart zijn namelijk vier in het spel, en het is de bedoeling zo veel mogelijk kwartetten te verzamelen. Beide spelers geven in dit geval een geheim bedrag aan de andere speler. Degene die het meeste geeft, krijgt de dierkaart van de andere speler. Bij een koehandel kun je bluffen door gebruik te maken van de geldkaarten met waarde nul.

Het spel eindigt als alle kwartetten compleet zijn en koehandel niet meer mogelijk is. Iedereen telt de totale waarde op van de kwartetten in zijn of haar bezit, en vermenigvuldigt dit met het aantal kwartetten dat hij of zij heeft. De speler met de meeste punten wint.

… en de waardering

Koehandel is een erg vermakelijk bied- en blufspel. Het is zelfs leuk om de prijs van een dier dat je niet wilt op te drijven om ervoor te zorgen dat iemand anders het niet “te goedkoop” krijgt. Het grappige van dit spel is ook dat doordat het geld rond gaat, het prijsniveau in verschillende potjes op verschillende hoogtes ligt. Als iedereen zuinig is, moet je dat ook zijn, maar als iedereen als een bezetene gaat bieden (vooral kinderen hebben deze neiging), dan zijn recordbedragen ineens acceptabel. Het geld gaat rond en komt dan dus vanzelf bij je terug. Koehandel is zeker voor de prijs die je er voor betaalt een prima koop.

Wie als wortel geboren is wordt nooit een aubergine, maar kan zich wel voordoen als één. Daar gaat het in Knollen voor Citroenen om: zorgen dat anderen geloven dat jij de groenten op tafel gooit die er gevraagd zijn.

Iedere speler begint met acht groentekaarten en vier actiekaarten. Zolang iedereen elkaar op zijn blauwe ogen gelooft is er niets aan de hand. De lol begint pas als er een kaart in twijfel wordt getrokken. De verdachte kaart wordt open gelegd. Is het inderdaad een illegale groente dan moet de eigenaar de boete nemen van het getal op die kaart. Dat aantal kaarten moet van de trekstapel genomen worden. Is de groente gewoon van de gevraagde soort dan krijgt de achterdochtige speler dezelfde boete.

Om het spel wat leuker te maken krijgt iedere speler aan het begin van het spel vier actiekaarten. Ten eerste de bom. Met de bom kan je proberen de speler na jou te lokken tot een uitroep van ongeloof. Als je dan namelijk een bom om draait moet die speler alle die ronde uitgespeelde kaarten die alle spelers voor zich hebben liggen pakken. Een tweede actiekaart is de groentekeuze, een beetje de functie van de boer bij het pesten. Je mag een andere groentesoort bepalen. Er is een kaart die van speelrichting verandert. Als laatste actiekaart heeft iedereen de dubbel verdachte. Bij deze kaart verhoogt de boete van het niet geloven van een kaart.

Het spel is afgelopen als een speler geen kaarten meer heeft of als de trekstapel twee keer op gebruikt is. Alle kaarten in de hand tellen als strafpunten, actiekaarten voor tien.

… en de waardering

Liegen en vals spelen is voor sommige mensen het summum van spelplezier. Die kunnen hun hart weer op halen. Dit blufkaartspel voldoet daar prima aan. Ik zou wel adviseren een extra regel op te nemen, namelijk dat de laatste kaart geen actiekaart mag zijn. Anders bewaart iedereen zijn bom en of een andere actiekaart als laatste en is er geen mogelijkheid meer die speler te stoppen. Aan de andere kant kunnen mensen ook eerder ingrijpen. Niet een spel voor behoudende spelers maar voor mensen met lef die het leuk vinden een kaart open te gooien en wat risico’s te nemen.

Een doolhofversie in een kaartspel uitvoering. Eenvoudige spelregels, maar met ontelbare combinatiemogelijkheden. Spannend tot het eind! Alleen wie slim aanlegt en veel schatten verzamelt, wint.

De spelers bouwen aan verschillende muurdelen. Naast elk muurdeel liggen 2 roemfiches, elk met een verschillende waarde. De speler die het meest aan de bouw van de muur bijdraagt ontvangt een beloning.
Speelbeurt:
1e actie) Je kijkt of je bij een muurdeel meer punten hebt dan een andere speler.
2e actie) 1 of meerdere identieke kaarten bij 1 muurdeel leggen of 1 kaart pakken.
3e actie) herhaling van actie 2.
Je plaatst dus kaarten bij een muurdeel. Hoe meer punten hoe meer kans je hebt om een fiche te winnen. Merk je dat je de meeste punten hebt aan het begin van je beurt, dan leg je eerst 1 fiche op 1 van je kaarten. Deze tellen nu als minpunten. Als ook het 2e fiche is verdeeld mag je het 1e fiche gewoon pakken.
Als het laatste roemfiche door een speler is gewonnen eindigt het spel. Ook kan het zijn dat een speler zijn laatste kaart heeft gespeeld. Er wordt dan doorgespeeld tot alle roemfiches op zijn.
Er zijn nog speciale kaarten:
• Edelman: alle kaarten in de rij waar de edelman ligt zijn 1 punt waard.
• Ridders: Hoe meer ridders er in een rij liggen hoe meer ze waard zijn.
• Ruiters: Gelden niet als actie, maar mogen door de beurt heen worden neergelegd.
• Draak: Een draak mag apart, maar ook op een andere al liggende kaart gespeeld worden.

….. en de waardering

Chinesiche Mauer is een leuk, toegankelijk kaartspelletje met meerdere mogelijkheden en een korte spelduur. Zoals het een echte Knizia past, leer je de echte knepen van het vak pas na enkele spelletjes. Ook het spelconcept zelf bezit enkele typische Knizia elementen; moeilijke beslissingen nemen, verschillende scoremogelijkheden, de gedachten van een een tegenstander proberen te lezen, een fantastische beurt maken en de beurt daarop ferm tegen de lamp lopen…
De roemfiches worden blind getrokken en hebben een waarde van 1 tot 8. Dit kan zorgen voor hevige strijd en frustraties. Als op één bouwwerf een 7 en een 8 liggen, zal ook degene die met de zeven wegloopt tevreden zijn. Wordt echter een 1 en een 8 bij een bouwwerf gelegd, dan barst de strijd los. Soms liggen dan wel tot 10 kaarten bij elkaar. Degene die dan verliest, zal zich de haren uit het hoofd trekken. De winnaar heeft twee mogelijkheden, neemt hij de 8 dan zal hij zeker de één niet meer kunnen winnen. Neemt hij de 1, dan kan hij misschien ook nog de 8 winnen. Dit plannetje kan natuurlijk ook mislukken, moeilijke beslissingen dus.
Terwijl twee spelers vechten voor de meest waardevolle fiches, kan je als derde speler met enkele kaarten misschien meerdere minder waardevolle fiches winnen, enz..
De Chinese muur is één van Knizia’s betere kaartspelletjes.

In Saga proberen de spelers gebieden te veroveren met hun riddermachten. Er zijn zes verschillende gebieden, ieder met een eigen kleur. Elke speler krijgt een vaste set kaarten, met daarop ridders in dezelfde zes kleuren. De ridders hebben een sterkte van 1 tot 4. Er is een extra set ridderkaarten, die wordt verdeeld over de gebieden. Zo begint ieder gebied met een bescheiden verdediging.

Door het uitspelen van ridderkaarten formeer je legers om de gebieden te veroveren. Iedere kleur mag maar één keer in een leger voorkomen. De eerste ridder van het leger bepaalt welk gebied aangevallen wordt. Na het uitspelen van een ridder kijk je of de totale kracht van je leger groter is dan de verdediging van het aangevallen gebied. Als dat zo is, krijg jij dat gebied, en wordt je aanvalsleger omgeschoold tot verdediging. Als je het gebied van een ander inpikt, moet die speler alle verdedigende kaarten weer in de hand nemen.

De controle van een gebied levert je punten op. Daarnaast hebben de gebieden speciale eigenschappen, die tijdens het spel of bij de puntentelling aan het einde van pas komen.

Het spel eindigt direct als een speler zijn laatste kaart uitspeelt. Naast de reeds verdiende punten krijg je punten voor verdedigingslegers bij je gebieden, en strafpunten voor ridders die je nog in de hand hebt. De speler met de meeste punten wint.

…..en de waardering

De opzet van het spel is eenvoudig, maar dat is ook de doelstelling van deze spellenreeks (waartoe bijv. ook Spy en Manga Manga behoren). De kaartjes van het spel (zeker de landschapskaarten) zien er mooi uit en geven de sfeer goed weer. Het spel kent de nodige interactie tussen de spelers, die landschappen van elkaar aanvallen. Je moet zo nu en dan ogen in je achterhoofd hebben. Wel is het aantal mogelijkheden beperkt; aanvallen en verdedigen kan maar op één manier er zijn geen opties om ‘verrassend’ te versterken. Al met al een spelletje voor tussendoor, dat redelijk kan bekoren.

Je hebt een bord met 36 vakjes. Iedere speler heeft in zijn eigen kleur een aantal houten speelschijven (afhankelijk van het aantal spelers) en een aantal Isistegels. Dit zijn fiches met aan de ene kant het oog van Isis, en aan de andere kant een waarde. Deze variëren van de rode cijfers –1 tot en met –4 en de blauwe cijfers +1 tot en met +4. Deze Isistegels worden op de kop bij de spelers neergelegd. Om de beurt mogen de spelers een tegel op het bord leggen of één van de eigen speelschijven. De tegels worden even omgedraaid, zodat iedereen weet wat de waarde is, en op het bord weer gesloten neergelegd. Dit gaat net zo lang door tot alle vakjes op het bord bezet zijn. Dan worden alle fiches omgekeerd en begint het tellen.

Een schijf krijgt de punten van de vakjes horizontaal en vertikaal naast hem. Zo tel je via een scorespoor aan de zijkant van het bord de punten bij elkaar op. De speler met de meeste punten, of het minst in de rode cijfers wint het spel.

… en de waardering

Het is een leuk spelletje om te doen. Het is niet hoogdravend, maar een prima opvuller voor als je nog zin hebt in een kort spelletje. Ook voor volwassenen.

Bedriegers Bedrogen is een biedspel met een blufelement. Alle spelers hebben dezelfde set met karakterkaarten. Sommige karakters hebben alleen een biedwaarde, anderen hebben ook een speciale eigenschap. Iedere ronde zijn er een aantal doelkaarten te verdelen. Om de beurt leggen de spelers een kaart gesloten onder één van de openliggende doelkaarten neer. De vorige gesloten kaart wordt dan opengedraaid en de eventuele speciale eigenschap wordt van kracht. Zodra onder elke kaart een tenminste het op de kaart aangegeven aantal kaarten ligt, stopt de ronde en worden de doelkaarten vergeven aan de hoogst biedende.

Doordat 16 van de 25 karakters speciale eigenschappen hebben, wordt het spel voor een groot deel bepaald door deze eigenschappen. Sommige kaarten zijn meer punten waard als ze in dezelfde rij als een bepaalde andere kaart worden gespeeld, andere kaarten zorgen er voor dat niet langer de hoogst biedende maar juist de laagst biedende wint en weer andere kaarten verminderen de waarde van reeds gespeelde kaarten.

Bedriegers Bedrogen doet zijn naam alle eer aan. In dit spel probeer je immers je tegenstanders op het verkeerde spoor te zetten zonder zelf op het verkeerde spoor gezet te worden. Op zich een zeer aanlokkelijk thema. Het opendraaien van de bedekte kaarten zorgt voor een stapsgewijze onthulling van de verschillende strategieën waardoor het spel toch wat spanning weet te creëren. Hetzelfde feit zorgt er natuurlijk ook voor dat het geen zin heeft een strategie volledig op voorhand te plannen.
Hoewel iedereen met dezelfde kaarten speelt, is de geluksfactor toch vrij hoog. Dit komt omdat sommige kaarten best in combinatie met andere kaarten gespeeld moeten worden. Prins en schildknaap, Romeo en Julia zijn krachtig als je ze samen speelt. Begin je dan met zo’n kaart en je wilt wachten op die tweede kaart, dan speel je in feite een heel eind met slechts twee kaarten. Je kan er natuurlijk ook voor kiezen deze kaart wel te spelen zodat de andere spelers denken dat je een prachtige combinatie op handen hebt, Bedriegers Bedrogen dus.
Ik zou Bedriegers Bedrogen samenvatten als een luchtig, snel aan te leren spelletje waarbij geluk en amusement centraal staan. Controle heb je nauwelijks en je zal er je hoofd niet op breken

Het spel wordt gespeeld in rondes. Een ronde bestaat uit een aantal slagen.
Aan het begin van de ronde legt elke speler een kaart gedekt onder de fles. Deze slag wordt de duivelsslag genoemd.
Daarna wisselen alle spelers een kaart met hun linker en hun rechter buurman.
Daarna wordt gespeeld. Elke speler speelt een kaart.

• De spelers moeten kleur bekennen.
• Wie niet kan bekennen, mag een willekeurige andere kaart spelen.
• Als alle spelers 1 kaart hebben gespeeld, is de slag voorbij.
• Wanneer alle gespeelde kaarten op tafel hoger zijn dan de huidige prijs van de fles, gaat de slag naar de speler met de hoogste kaart.
• Is dit niet het geval dan gaat de slag naar de speler waarvan de kaart dichtst bij de huidige waarde van de fles zit. De kaart waarmee de slag gewonnen werd, blijft open liggen, om de huidige prijs van de fles aan te tonen.

De winnaar

Na een ronde tellen de spelers de punten van hun slagen, dit is het aantal bollen op de kaart. De speler met de fles telt zijn punten niet. Hij krijgt de duivelsslag en moet de punten van die slag van zijn totaal aftrekken. Wie na een vooraf bepaald aantal rondes de meeste punten heeft, wint. Er kan bijvoorbeeld ook tot 100 punten gespeeld worden.

En de waardering…..

De bezeten fles is een spel dat elke kaartenliefhebber zal aanspreken. Het is alweer een welgekomen variatie op het slagenspel. Met name de fles zorgt voor enige pit in het spel. Wie zijn lagere kaarten kwijt wil, zal dikwijls met de fles opgescheept zitten. Eénmaal de prijs van de fles te laag is, zal ze niet meer van eigenaar veranderen.
Waarom dan toch het risico nemen? De hoogste kaarten leveren het meeste punten op en die kaarten kan je makkelijk winnen door een kaart te spelen waarvan de waarde lager is dan die van de fles. Op die manier haal je veel punten binnen, maar daarmee ook die vervloekte fles.
Zelfs met relatief slechte handkaarten kan je de schade beperken. Dit omdat de meeste spelers risico’s durven nemen om zo veel punten binnen te halen.
Het verhaal van de bezeten fles zit bij de spelregels, een aardigheidje. Wie kritisch is zal opmerken dat er eigenlijk 4 overzichtskaarten mogen zijn. Het spel is het leukst vanaf 3 spelers. De versies voor 2 spelers zijn minder geslaagd. Maar wie gaat nu een potje kaarten met twee? De bezeten fles is een must voor elke kaartliefhebber.

In het basisspel en het kaartspel spelen dobbelstenen natuurlijk al een prominente rol om te bepalen welke velden grondstoffen opleveren. In het dobbelspel zijn de dobbelstenen zelfs de grondstoffen geworden. Op de zes zijden staan de bekende grondstoffen (steen, hout, graan, wol, erts en goud) afgebeeld. De actieve speler heeft drie kansen om met deze dobbelstenen de combinaties te maken die nodig zijn om een weg, dorp, stad of ridder te bouwen. Je mag na iedere worp zelf bepalen welke dobbelstenen je weer overgooit (je mag zelfs de dobbelstenen die je eerder apart had gelegd over gooien).

Bij het spel is een schrijfblok bijgeleverd waarop ieder blaadje de plattegrond van het eiland Catan staat afgebeeld. De architect heeft al bepaald waar de wegen, dorpen en steden komen te liggen en ook voor de verschillende ridders is al een plaatsje gereserveerd. Het enige wat nodig is om het plan uit te voeren, zijn de juiste grondstoffen. Net als bij het basisspel moet je, voor je een dorp kan bouwen, eerst zorgen dat er een weg naar deze locatie leidt. Wegen mag je echter zover door bouwen als je wilt.

Iedere ridder die je bouwt levert je één keer in het spel een extra grondstof op (de eerste ridder een erts, de volgende ridder een graan, etc.). Deze grondstoffen kan je dan later in het spel inzetten als net die ene grondstof die je zo hard nodig hebt niet gegooid wil worden.

Je krijgt voor alles wat je bouwt punten. Wegen zijn altijd één punt, maar de dorpen, steden en ridders leveren steeds meer punten op. Zo is bijvoorbeeld het eerste dorp dat je bouwt 3 punten waard, maar als het je lukt om het zesde dorp te bouwen dan levert dit laatste dorp je 11 punten op. Het is dus slim om je te specialiseren (als de dobbelstenen dat toelaten). Na iedere beurt zet je de punten die je gehaald hebt in een vakje op het blaadje van het schrijfblok. Zodra alle vijftien vakjes vol zijn, is het spelletje afgelopen en wint degene die de meeste punten heeft verzameld.

… en de waardering

Het dobbelspel is een echt vakantiespelletje. Het spel zit in een praktisch klein doosje, het spel duurt maar een kwartiertje, je hoeft er niet al te hard bij na te denken en het kan al gespeeld worden door kinderen vanaf zeven jaar. Een perfect spel dus om de kinderen op een terras bezig te houden terwijl de ouders genieten van een biertje of glas rosé (klinkt goed toch?). De ouders willen vast om hun kinderen een plezier te doen best een keer meespelen, zelf zullen ze het echter ’s avonds voor de tent terwijl de kids al slapen, niet meer spelen want het blijft wel echt een kinderspel.

De spelers vergroten handelsimperiums en varen met hun schepen vanuit Tyrus om een goede positie te verkrijgen door het bouwen van steden en schepen.

Elke ronde bestaat uit drie fases.

1. Kaarten uitdelen
   De handelskaarten worden geschud en elke speler ontvangt gedekt 12 kaarten (bij 3 spelers) of 10 kaarten (bij 4 spelers) in zijn hand. De rest van de kaarten wordt als gedekte trekstapel neergelegd.
2. Rijken vergroten
   De spelers gaan de rijken vergroten door het uitspelen van landtegels uit hun hand. De gespeelde landtegel moet aan de volgende voorwaarde voldoen: Op het spelbord moet het veld met het overeenkomstige getal met minstens één zijde grenzen aan een veld dat al bij een rijk behoort.
   Op het gekozen veld wordt een rondje in dezelfde kleur geplaatst. Als het betreffende veld aan twee of meer verschillende rijken grenst, mag de speler kiezen welke kleur hij op het veld plaatst en dus welk rijk wordt vergroot. De gekozen landtegel wordt terzijde gelegd en de speler vult zijn hand aan met een tegel van de trekstapel, zolang de voorraad strekt.
3. Zeilen & Bouwen
   In zijn beurt kiest de speler één van de volgende acties. Dit gaat door tot alle spelers na elkaar gepast hebben. Bij het uitvoeren van een actie maakt de speler steeds gebruik van zijn handelskaarten, waarbji de grijze handelskaart als joker fungeert.
   • Schip bewegen: de speler verplaatst zijn schip naar een veld dat tot een rijk behoort en speelt net zoveel kaarten uit als het aantal velden dat het schip heeft bevaren. De kleur van de kaarten moet overeenkomen met de kleur van het doelveld. Op het doelveld mogen nooit meer dan twee schepen staan
   • Stad bouwen: in een veld waar de speler als enige 1 of 2 schepen heeft staan, mag hij een stad bouwen door het uitspelen van 5 handelskaarten in de kleur van het rijk waartoe het veld behoort. Heeft de speler twee schepen staan, dan hoeft hij slechts 4 passende handelskaarten uit te spelen. Het stadsfiche wordt op de bruine stip geplaatst en één schip wordt terug op voorraad genomen. In elke veld kan slechts één stad gebouwd worden.
   • Schip bouwen: in een veld met een eigen stad kan de speler een schip bouwen door het uitspelen van één handelskaart in de kleur van het rijk waartoe het veld behoort. Ook in Tyros kan hij een schip bouwen totdat iemand daar een stad gebouwd heeft.
   • Kaarten ruilen met de bank: de speler kan 1, 2 of 3 kaarten afleggen en net zoveel kaarten van de trekstapel nemen. Dit kan zolang de voorraad strekt. Is de trekstapel opgebruikt, dan wordt de aflegstapel niet opnieuw geschud! Of de speler kan 3 kaarten afleggen en 1 kaart uit de aflegstapel uitzoeken.
   • Kaarten ruilen met een medespeler: de speler mag per beurt met één medespeler kaarten uit zijn hand ruilen. De spelers komen overeen welke kaart(en) geruild worden. Komt uiteindelijk geen ruil tot stand, dan mag de speler een andere actie kiezen.
   • Passen: de speler past en voert geen van de voorgaande acties uit. Als hij weer aan de beurt komt mag hij weer passen of weer een actie uitvoeren.

De ronde eindigt als alle spelers na elkaar gepast hebben. Elke speler mag drie handelskaarten meenemen naar de volgende ronde. De rest van de kaarten komt op de aflegstapel. De kaarten van de trek- en aflegstapel worden geschud, het startspelersfiche gaat naar de volgende speler en de volgende ronde begint.

eind

Het spel eindigt als één of meer spelers hun laatste landtegel hebben gespeeld. Deze ronde wordt nog uitgespeeld tot alle spelers gepast hebben. Dan volgt de puntentelling. Eerst worden alle schepen die bij een stad staan van het bord genomen en ook van alle velden waar schepen van verschillende spelers staan, worden de schepen van het bord genomen. Per rijk wordt het aantal velden geteld. In het grootste rijk zijn de meeste punten te verdienen, in het kleinste rijk de minste punten. Elke speler telt per rijk het aantal steden en het aantal velden met een schip. In het grootste rijk ontvangt de speler per stad 12 punten en per veld met 1 of meer schepen 6 punten. In de overige rijken is de score 10 resp. 5, 9 resp. 4 en 8 resp. 3. Daarnaast ontvangt de speler die als eerste in elk rijk een stad heeft gebouwd 7 bonuspunten en in elk rijk ontvangt de speler met de meeste steden 7 bonuspunten per rijk.

Dit spel van Knizia is gebaseerd op een heel ander systeem dan de meeste bordspellen. Bij de meeste bordspellen is het de bedoeling om tegen elkaar te spelen, zodat er uiteindelijk een enkele winnaar of winnend team is. Bij dit spel speel je samen en is het juist de bedoeling om het spel te verslaan. De spelers spelen allemaal een hobbit, en de ring moet vernietigd worden in de vulkaan de Doemberg. Sauron (de slechterik) is achter de ring aan om de wereld te kunnen hullen in duisternis. Als de hobbits het overleven, dan wordt de ring vernietigd en is het spel gewonnen.

Het spel is wel ingewikkeld. Als groep nieuwelingen is het erg lastig om door te krijgen wat er allemaal gebeurt in een ronde. Het verdient dan ook de aanbeveling om iemand uit te nodigen die het spel al een keer gedaan heeft, zodat het allemaal wat sneller op gang komt. Het spel is te spelen met twee tot vijf spelers, maar uit mijn ervaring is het het leukste om met zijn vieren of vijven te spelen, omdat je dan de meeste kans hebt om te winnen.

Iedereen kiest een hobbit uit die hij gaat spelen. Elke hobbit heeft zo zijn voordelen. De belangrijkste speler is de ringdrager. In het begin is dat natuurlijk Frodo, maar hij hoeft het niet het hele spel te zijn. Iedereen is ondergeschikt aan de ringdrager, omdat het spel is verloren als de ringdrager dood gaat. Alle anderen kunnen, en in een later stadium van het spel gebeurt dat ook, zichzelf opofferen om zo de ringdrager nog een kans te geven.

Het belangrijkste gedeelte van het spel is het corruptiespoor dat zich op het hoofdspelbord bevindt. Daarop staan 15 vakjes met een verlopende kleur van wit naar zwart. De hobbits beginnen op wit en Sauron op zwart. Als je pech hebt dan ga je als hobbit een stapje naar de duisternis of Sauron een stapje naar het licht. Op het moment dat je op het zelfde vakje als Sauron staat, of er voorbij, dan ben je dood, en krijg je een “adviserende rol”. Als de ringdrager op of voorbij het vakje van Sauron komt, dan is het spel verloren.

het hoofdspelbord

Het spel bestaat uit 3 borden: een hoofdspelbord en twee borden met ieder op twee kanten weer een ander bord. Op het hoofdspelbord staat het corruptiespoor met Sauron en de hobbits. Daarboven staat de route die de hobbits moeten afleggen: Bag end, Rivendell, Moria, Helm’s Deep, Shelob’s Lair en Mordor. De eerste twee delen van de reis zijn relatief eenvoudig. Je voert wat eenvoudige handelingen uit. Bij Moria begint het spel pas echt. Leg het scenariospeelbord Moria aan het hoofdspeelbord. Op dit bord staan drie reizen (de verschillende soorten reizen zijn: vriendschap, reizen, schuilen en vechten) en een gebeurtenissengedeelte. Aan de hand van getrokken fiches zie je in welk traject je een stapje mag doen. Het gebeurtenissengedeelte is per definitie een slechte zaak. Soms kun je de gebeurtenis dan ook afkopen. Iedere speler krijgt een aantal kaartjes met stappen van de vier verschillende reizen. Die kan hij gebruiken om te reizen of om gevaarlijke gebeurtenissen af te kopen. Gedurende het spel kan een speler ook schilden verdienen. Ook die zijn verdedigend te gebruiken, maar je kunt daarmee ook de hulp van Gandalf kopen. In sommige delen van de reis krijg je hulp van de bevolking in de vorm van kaartjes. Dat zijn vaak iets sterkere kaartjes dan de gewone kaarten en soms zit er een toverspreuk bij. Ik raad je aan om de toverspreuken te gebruiken op het moment dat je echt niet anders kan.

De gebeurtenissen zijn vaak erg slecht. Vaak moet je veel kaartjes of schilden inleveren. Als je dat niet kunt of wilt doen, dan moet er met de dobbelsteen gegooid worden. Op deze dobbelsteen zit maar één enkel positief vakje, namelijk dan gebeurt er niets. Anders moet de actieve speler een, twee of drie stappen naar het donker doen, Sauron een stap naar het licht of moet de actieve speler twee kaartjes inleveren. Het is overigens zo dat je dood bent als je kaartjes moet inleveren en je ze niet hebt, ongeacht je positie op het corruptiespoor.

Op het scenariospeelbord moeten verschillende reizen gedaan worden. Tijdens deze reizen kunnen schilden of levensfiches gevonden worden. Deze zijn heel belangrijk. Er zijn drie verschillende levensfiches: een ring, een zon en een hartje. Aan het einde van een scenario moet iedereen ze allemaal hebben. Voor elk gemist fiche moet je een stap naar voren op het corruptiespoor. Ruilen mag niet, niet met kaartjes en niet met levensfiches. Wat bovendien heel erg gemeen is, is dat er van de hartjes en de zonnetjes maar drie fiches zijn en dat met 4 of 5 spelers altijd een of meerdere mensen de klos zijn.

Helemaal aan het einde van alle scenario’s kom je bij de Doemberg aan. De ringdrager legt de ring op de doemberg en iedereen die nog leeft mag proberen om de ring in de vulkaan te gooien. Dat doe je door middel van de dobbelsteen. Als je gooit en je overleeft het, dan is de missie geslaagd. Als je dood bent, en er leeft nog iemand anders, dan mag die het proberen. Maar vaak staat Sauron je in je nek te blazen.

In de ban van de ring is een spannend spel. Je wordt uiteindelijk helemaal bang van de gebeurtenisfiches en van de dobbelsteen. Maar het allerleukste van dit spel is nog wel dat je samenwerkt en dat het spel nog steeds spannend is als je zelf dood bent. Als je dit spel doet, dan vliegen de uren voorbij. Het begin van dit spel is heel erg moeilijk, maar bijt vooral even door, want het spel is zo vreselijk spannend dat het uiteindelijk de moeite meer dan waard is. Bovendien ken je het spel dan ook voor volgende keren.

Het graf van Toetanchamon werd in de ‘vallei der koningen’ in 1922 door archeoloog Howard Carter ontdekt. Naast het prachtige gouden dodenmasker bevonden zich meer dan 3500 schatten in de sarcofaag. Het gerucht gaat dat er door de opgraving een duistere vloek is ontketend. De meeste leden van de opgravingploeg van Carter overleden kort na elkaar. Was dit de vloek van de Farao

Iedere speler beschikt over twee speelstukken, een archeoloog en een helper. Het is de bedoeling om met deze speelstukken zoveel mogelijk schatten uit de piramide te halen. De piramide bestaat uit een speelveld van 6 x 6 losse tegels. De tegels liggen aan het begin van het spel gedekt op tafel.

Om schatten te ontdekken, beweeg je jouw archeoloog door de piramide en draai je naburige tegels om. De meeste tegels zijn normale ruimtes met muren en doorgangen, maar er zijn ook vijf schatkamers. Als je zo’n schatkamer ontdekt, neem je een fotofiche, dat je 1 winstpunt oplevert. Verder liggen in de schatkamers meerdere schatten. Jouw archeoloog kan een schat meenemen en deze naar het startveld van de piramide brengen. Daar levert zo’n schat je dan 2 of 3 winstpunten op, de laatste schat is 5 punten waard. Het transport van de schatten is niet eenvoudig, de archeologen van jouw medespelers kunnen je onderweg beroven.

De helper ondersteunt jouw archeoloog door tegels te draaien of lampen te plaatsen. Door het draaien van tegels verschuif je in feite de muren, waardoor passages ontstaan of worden geblokkeerd. Een keten van lampjes zorgt ervoor dat je de desbetreffende tegels met 1 actiepunt kunt passeren. Als je de lampjes goed plaatst, kan jouw archeoloog zijn schatten zeer snel uit de piramide brengen.

Je beschikt elke beurt over slechts 3 actiepunten. Elke stap kost je 1 punt. Hetzelfde geldt voor het plaatsen of oppakken van een lamp en het ontdekken of draaien van een tegel. Het oppakken of stelen van schatten kost geen actiepunt.

Bij het ontdekken van schatkamers loop je het risico dat je een mummie wekt of een vloek activeert. Eerstgenoemde jaagt sommige speelfiguren uit de piramide, laatstgenoemde verwijdert lampjes. Dit ongemak vindt plaats op de kortste route tussen deze schatkamer en de uitgang.

Wanneer de laatste schat is gevonden, zal de piramide instorten. Als jouw helper of archeoloog onder het puin wordt bedolven, kost dit je 1 resp. 2 strafpunt(en). Als de piramide volledig is ingestort, wint de speler met de meeste punten.

en de waardering….

Het spel is vooral geschikt voor kinderen, voor de echte tactische spelers is dit spel te ‘simpel’

Doel van het spel is om op expeditie in het Amazonegebied exemplaren van enkele (waarschijnlijk) zeldzame dier- en plantensoorten te verzamelen, al dan niet met vreedzame middelen.

Het thema wordt verder weergegeven met mechanismen die eerder aan een treinenspel doen denken. Het bord toont een stuk van de grote rivier met twee oevers. Aan beide zijden bevinden zich vele dorpjes met onderlinge verbindingen, zowel over water als over land. De expeditie voert van dorp naar dorp en in ieder dorp is een van de vijf begeerde hebbedingetjes te verkrijgen. Een speler mag een dorp pas betreden als hij in een naburig dorp een hutje heeft geplaatst.

Het plaatsen van de hutten is een dure aangelegenheid. Afhankelijk van de locatie kost dit twee tot vijf goudstukken. De goedkope plekken zijn snel op, dus wordt het alleen maar duurder. Gelukkig krijgen de spelers iedere beurt ook inkomsten. Daartoe spelen ze aan het begin van iedere ronde een kaart, met daarop een vast bedrag aan inkomsten plus een variabel aantal, dat afhangt van een van de vijf organismen.

Jammer genoeg krijg je inkomsten in zilverstukken, die maar een derde goudstuk waard zijn. De meeste beurten krijg je drie tot zes zilverstukken. Omdat dorpjes doorgaans minimaal drie goudstukken kosten betekent dit dat je lang niet elke beurt zult kunnen bouwen.

Door deze schaarste gaat het spel leven. Je moet goed plannen wanneer je welke inkomstenkaart speelt en wanneer je waar een hut gaat bouwen. Zeker met vier spelers zijn er altijd kapers op de kust voor dat ene noodzakelijke plekje, dus je kunt het je niet altijd permitteren lang te wachten. Als leuk extraatje wordt er iedere beurt een gebeurteniskaart omgedraaid, die voor extra inkomsten kan zorgen, of juist voor een verlies aan inkomsten.

Ook met de puntentelling moet je korte en lange termijn steeds tegen elkaar afwegen. Aan het eind van het spel krijg je voor een soort pas punten als je er minstens drie fiches van hebt. Daar staat tegenover dat de eerste speler die alle soorten heeft verzameld vijf punten krijgt, een zeer aantrekkelijke bonus.

Wie dit allemaal het beste tegen elkaar afweegt en na achttien rondes de meeste punten heeft gescoord mag zich de winnaar en noemen (en waarschijnlijk de aldus uitgeroeide diersoorten naar zichzelf vernoemen).

… en de waardering

Amazone is een leuk spel dat naar mijn mening ten onrechte genegeerd is bij de verkiezing van de Spiel des Jahres. Het is eenvoudig genoeg om een familiespel genoemd te worden, maar biedt toch de nodige uitdaging waar de veelspeler zo naar op zoek is

Dit bordspel is gebaseerd op de verfilming van het eerste deel van de beroemde trilogie Het Gouden Kompas van Philip Pullman. Net als in de film ondernemen de spelers een lange reis van Oxford naar de Noordpool. Daarbij probeert ieder van hen als eerste de brug naar een andere wereld te bereiken. Daartoe moeten ze op vier verschillende gebieden ervaring opdoen. Het Noorden, De Ijsberen, de Heksen en de Mysterieuze Stof. Deze ervaring is nodig om ontmoetingen met diverse personages te laten slagen. Naarmate de reis vordert is steeds meer ervaring en planning vereist. De speler die de brug naar de andere wereld als eerste bereikt en kan laten zien dat hij voldoende ervaring heeft opgedaan, wint het spel.

In La Città wordt er gestreden om het machtigste rijk. Iedere speler is een Italiaanse vorst en begint met een rijkje van twee castello’s, het gebouw waarmee een Italiaanse stad gesticht wordt. Iedere stad begint met drie burgers. Voor iedere burger moet een speler ook één eenheid voedsel in voorraad hebben. Anders zullen ze de hongersnood sterven, en van het bord gehaald worden. De burgers heb je echter hard nodig om de stad te laten groeien. Per jaar mogen er vijf acties gedaan worden. Is er echter in het voorgaande jaar een hongersnood geweest dan moet je één actie overslaan. Er zijn politieke acties die je kunt kiezen uit zeven openliggende kaarten, of je speelt een actiekaart uit, waarvan elke speler er ieder jaar drie tot zijn beschikking heeft. In deze vijf acties kunnen er boerderijen en steengroeves gebouwd worden voor geld en voedsel, of kan een nieuwe stad aangelegd worden, of een bestaande stad uitgebreid worden met gebouwen. Op deze gebouwenfiches staan witte, zwarte en/of blauwe bogen afgebeeld, die gezondheid (blauw), cultuur (wit) of opleiding (zwart) voorstellen.

Een stad mag maximaal vijf burgers huisvesten. Is er echter een marktplaats gebouwd dan mogen er tot 8 gehuisvest worden, en als er aan water een bron of badhuis is geplaatst is de groei oneindig. Op ieder nieuw gebouw in een stad moet een burger komen te staan. Als dit niet kan mag er niet bijgebouwd worden. Aan het eind van ieder speeljaar worden de kaartjes van ‘stem van het volk’ omgedraaid. De kleur die in de meerderheid is bepaalt de voorkeur van de burgers van dat jaar. Als een stad minder dan drie vakjes van een andere stad ligt kunnen de burgers gaan overlopen als de naburige stad meer bogen in de gekozen kleur heeft. Zo kan het gebeuren dat er meer gebouwen dan burgers in een stad aanwezig zijn en er gebouwen afgebroken moeten worden. Pas na deze volksverhuizing worden de voedselvoorraden geteld.

Na zes jaren is het spel ten einde. Voor iedere burger krijg je één punt. Voor elke stad waar alle drie kleuren voorkomen krijg je drie punten. Als er in het laatste jaar een voedseltekort in je rijk was, kost dit vijf strafpunten. De speler die de meeste punten heeft verzameld is de beste vorst geweest en dus de winnaar.

… en de waardering

La Città doet een beetje denken aan die computerspellen waar je ook een rijk moet uitbreiden. Ook daar plaats je boerderijen op de vruchtbaarste plaatsen, en heb je gebouwen nodig om het volk tevreden te stellen. Maar het is zo veel leuker om tegen medespelers te strijden dan tegen de computer. Dit is weer zo’n geval waar je iedere beurt wel dubbel zou willen gebruiken, zo veel mogelijkheden zijn er. Het spel is redelijk complex, omdat je met veel zaken rekening moet houden. Er wordt heel wat keren burgers geteld door alle spelers!! Vooral het inpikken van burgers uit een buurstad maakt La Città tot een spannend en calculerend spel.

In de Ontembare Stad vertegenwoordigen spelers verschillende ridderodes, die proberen zoveel mogelijk prestige te behalen met het opbouwen van een stad. Die stad (al doet het ronde bord vermoeden dat het juist de omliggende landerijen zijn) bestaat uit verschillende gebieden, verdeeld in drie ringen rondom het centrum.

Iedere speler begint het spel met een paar gebieden. Tijdens het spel kun je nieuwe gebieden bijkopen, en gebouwen plaatsen op lege gebieden. Daar heb je allemaal bouwstenen voor nodig. Als een speler aan de beurt is, draait hij eerst een gebouwenkaart van de stapel. Alle spelers die een gebouw hebben in dezelfde kleur als deze kaart, ontvangen inkomsten. In het begin is het dus zaak om in alle kleuren tenminste een gebouw te hebben, om je te verzekeren van meer inkomsten. Gebouwen leveren niet alleen inkomsten op, maar ook punten.

In de stapel gebouwkaarten zitten ook gebeurteniskaarten, die het spel wat grilliger maken. Ze zorgen voor onverwachtse effecten, waar het echter moeilijk op plannen is. Voor veel spellenliefhebbers zal dit een wat minder aangenaam aspect zijn. Een andere bron van grilligheid zit in de strategiekaarten. Deze kaarten krijg je als je schijfje op bepaalde plekken van het scorespoor landt, maar je kunt ze ook kopen.

Het spel eindigt als een speler een bepaald aantal punten heeft bereikt. Dit aantal verschilt of je de basisversie of de strategische variant speelt. Spellenliefhebbers kunnen zonder meer met deze laatste variant beginnen, omdat het een aantal interessante opties biedt.

… en de waardering

De Ontembare Stad toont op veel plekken overeenkomsten met Kolonisten. De spellen zijn echter wezenlijk verschillend. De interactie in Kolonisten is voornamelijk constructief: gezellig ruilen, maar directe acties tegen je medespeler zijn zeldzaam. Heel anders is het in De Ontembare Stad: je kunt elkaars gebieden inpikken, gebouwen platbranden en zo meer. Dit zal iedereen aanspreken die Kolonisten af en toe wat te soft vindt. Als je daarentegen niet van spellen houdt waarbij je medespelers veel invloed hebben op jouw positie is dit spel niks voor jou. Al met al is De Ontembare Stad een geslaagd familiespel te noemen, dat sommige spellenliefhebbers ook moet aanspreken.

Op een zwaar bewaakt eiland in de Atlantische Oceaan, vlak voor de kust van de Verenigde Staten, worden de meest geduchte gevangenen geïsoleerd gehouden van de buitenwereld. De veroordeelden met een levenslange straf worden bewaakt in het zwaarst beveiligde deel van de gevangenis: SECTION X. Vanuit dit gedeelte van de gevangenis is het heel lastig te ontsnappen. Maar de gevangenen hebben een plan. Slagen ze in hun opzet, of wordt hun ontsnappingsplan door de strenge bewakers ontdekt?

Een beurt bestaat uit drie fases:
1) Tegel nemen.
De speler neemt de bovenste tegel van één van de drie stapels, tenzij de speler drie tegels in zijn voorraad heeft. De tegel hoeft niet gespeeld te worden. Deze kan in de eigen voorraad worden bewaard.
2 ) Tegel plaatsen, verplaatsen, verwisselen of draaien.
Hierbij dient men wel op te letten dat tunnels op de tegels aansluiten op de omliggende tegels.
3) Gevangenen verplaatsen of deur (ver)plaatsen.
Gevangenen mogen in één beurt maximaal 5 posities verplaatsen, waarbij elke individuele gevangene maximaal 2 posities verplaatst mag worden
Elk spel bestaat uit minimaal 2 rondes. Het maximum aantal rondes is het aantal spelers plus 1. Een ronde is afgelopen als een van de spelers drie gevangenen heeft laten ontsnappen. Op dat moment ontdekken de bewakers de uitbraken en blazen ze de tunnels op. Gevolg is dat alle gevangen die nog in de tunnels aanwezig zijn het niet overleven, behalve de gevangenen in de schuilplaatsen. Deze tegels (inclusief de daarop geplaatste gevangenen) blijven dan ook op het spelbord liggen; de andere tegels gaan van het bord, worden geschud met de andere en vormen weer drie gedekte nieuwe stapels. De op het spelbord geplaatste deuren gaan terug naar de voorraad van elke spelers.
Het spel is direct ten einde als een speler zijn vijfde gevangene heeft weten te laten ontsnappen.

….en de waardering:

Section X is een spel voor de doorgewinterde spellenfreak die zelf een beknopt overzichtskaartje maakt met de spelregels en deze telkens bekijkt voordat hij iets uitvoert. Voor deze doelgroep is het spel een goed, spannend en tactisch spel. Voor alle andere doelgroepen is het spel helaas niet geschikt.

Om het spel te starten draai je alle plankjes rechtop. Wie aan de beurt komt, gooit twee dobbelstenen. Bij een 3 en 4 kan je vervolgens het plankje nr 7 omlaag klappen, maar je kan evengoed de plankjes 1 en 6 of 2 en 5 of 3 en 4 naar beneden draaien. De speler dobbelt nog eens en onderzoekt wat hij nu naar beneden kan klappen. Indien er echt geen combinatie kan gevonden worden, eindigt zijn speelbeurt en wordt de som gemaakt van de nog rechtopstaande plankjes. Dit zijn minpunten.
Na een vooraf afgesproken aantal ronden wordt gekeken wie het minst aantal punten gescoord heeft. Deze speler wint het spel.

….en de waardering

Shut the box is een eenvoudig en toch relatief spannend spel dat gemakkelijk eens tussendoor kan gespeeld worden.

Het bord bestaat uit drie gedeeltes: de goederenmarkt, de Amsterdamse binnenstad en de kolonieën van de VOC. Langs de rand van het bord staat een tijdbalk afgebeeld, met daarop gebeurtenissen tijdens de Gouden Eeuw die al dan niet van invloed op het spel zijn.

Als een speler aan de beurt is, krijgt hij drie schijven voor zich, waarop hij één voor één een kaartje moet leggen. Het kaartje op de aflegschijf wordt verwijderd, het kaartje op de burgemeesterschijf mag de speler zelf inzetten, en het kaartje op de veilingschijf wordt geveild met behulp van de klok. De klok wordt opgewonden, en telt dan af van 200.000 tot 50.000 florijnen. Als een speler de aangegeven prijs wil betalen, mept hij op de klok en mag zijn fiches (ver)plaatsen zoals op de kaart aangegeven. De actieve speler mag ook meedoen, zodat je soms twee acties in één beurt kunt doen.

Er zijn vier verschillende kaartjes: voor ieder deel van het bord één, en zandlopers. Wordt er een zandloper getrokken, dan gaat de pion op de tijdbalk een vakje naar voren en wordt direct de daarop staande gebeurtenis uitgevoerd. Met de andere kaartjes kun je je positie op het bord verbeteren. Het listige met het trekken van de kaartjes is dat je bij ieder kaartje moet beslissen op welke schijf je het legt voor je de volgende kaart pakt. Dit kan tot gevolg hebben dat je een kaart die je graag voor jezelf had gehad, moet gaan veilen of zelfs weggooien.

Naarmate het spel vordert, begint ieders startkapitaal door de veilingen op te raken en is het tijd voor inkomsten. Op de tijdbalk wordt acht keer geld uitgekeerd: drie keer voor de goederenmarkt, twee keer elk voor de binnenstad en de kolonies, en aan het eind nog eens voor alledrie. De drie gedeeltes van het bord bestaan alle uit vier onderdelen. Hoe meer een onderdeel ontwikkeld is, des te meer geld het oplevert, maar alleen voor de twee spelers met de beste posities. Je moet dus van alles in de gaten houden en zorgen dat je nergens achterblijft. Dit wordt nog eens versterkt door de bonussen die er te verdienen zijn met een gespreide ontwikkeling. Een echt Knizia-spel dus…

Het spel eindigt als alle kaartjes op zijn en iedereen even vaak aan de beurt is geweest. Er volgt dan nog de laatste grote uitbetaling; wie daarna het meeste geld bezit wint het spel.

… en de waardering

Natuurlijk springt de veilingklok in dit spel het meest in het oog. Deze klok is wat dit biedspel anders maakt dan alle andere biedspellen. In plaats van rustig afwachten wat de andere spelers doen en dan telkens net een eenheid geld meer bieden, moet je in dit spel een fractie van een seconde sneller op de veilingklok slaan als de andere spelers. Een goed reactievermogen is dan ook geen overbodige luxe. Maar dat alleen is niet genoeg, je moet ook goed in de gaten houden welke veilingen je moet winnen en welke je kan laten glippen.

Krakow 1325Ad is een combinatie van een kaartspel en een bordspel.

Het spel speelt zich af in het middeleeuwse Krakow, waar vier geheime genootschappen stijden om de macht. Het spelbord toont de plattegrond van Krakow en is onderverdeeld in een aantal stadsvelden.

Het spel wordt gespeeld in meerdere rondes (jaren), die weer zijn onderverdeeld in 4(seizoenen). Aan het begin van het spel krijgt iedereen een geheime identiteit toebedeeld. Tevens krijgt iedereen voor dat jaar een seizoenskaart toegewezen. De overige speelkaarten worden geschud en uitgedeeld, 9 per persoon. Deze kaarten zijn er in 4 kleuren die overeen komen met de geheime genootschappen. De kaarten hebben allen een plus- en een minwaarde voor elke kleur. Nu kan het spel beginnen.

In eerste instantie speel je als teams van 2 tegen elkaar. In de volgorde van de seizoenen worden er in het eerste jaar 4 rondes gespeeld van 7 slagen. Degene met het huidige seizoen mag als eerste uitkomen door een kaart te spelen. Het aan slag zijn de team probeert zoveel mogelijk pluspunten te spelen. Het andere team probeert de slag af te pakken door zoveel mogelijk minpunten te spelen. Alleen als je aan slag bent kun je de slag winnen als team.

Als je een slag wint, dan staat er op de kaart die als eerste gespeeld werd wat je verdient. Dit zijn altijd invloedpunten die je als team op het bord mag zetten op een speciaal stadsveld, of in je eigen schatkistje. Als de slag verloren is, dan mag het andere team uitkomen. Bij een gelijke stand wint het team die de actuele seizoenskaart bezit. Elk team is dus 2x per jaar in het voordeel. Alle gespeelde kaarten gaan op de afleg stapel. Alleen de eerstgespeelde kaart van een gewonnen slag gaan op een speciale aflegstapel.

Een bijkomende twist, zijn de blokkeerkaarten. Elke kleur heeft een aantal sterke kaarten, die met een zwakke kaart van de tegenkleur geblokkeerd kunnen worden. Als dat gebeurt dan is de slag meteen verloren. In tegenstelling tot een gewoon verloren slag, krijgt het team van tegenstander nu wel de winstpunten op de blokkeerkaart en de individuele speler die de kaart speelde, krijgt 1 punt op het scorespoor.

Elk seizoen worden alle kaarten (behalve die van de speciale aflegstapel) opnieuw geschud en weer uitgedeeld (9 per persoon).

Na 4 seizoenen is het jaar om en vindt er een speciale ronde plaats. Iedereen mag in het geheim de blokjes in zijn schatkist verdelen over een aantal stadsvelden om zo te proberen de machtsverhouding nog te benvloeden. In de volgorde van de seizoenen worden deze dan bekend gemaakt.
Nu wordt per stadsveld bekeken welk team de meerderheid heeft. Per stadsveld zijn er 2 punten te verdienen (voor het kasteel 3). Deze worden met de teammarkers op het scorespoor bijgehouden.
Als laatste worden dan nog de kaarten van de gewonnen slagen geteld. Elk geheim genootschap heeft ook zijn eigen scoremarker en krijgt 1 of 2 punten per gewonnen slag. Indien een van de kleuren de absolute meerderheid heeft van het aantal slagen, dan krijgt die er nog 2 bij en zijn gezworen vijand levert er 2 in (rood-groen en blauw-geel).

Nu kan het tweede jaar beginnen. De seizoenen worden opnieuw verdeel. De invloedpunten gaan van het bord. De geheime identiteiten blijven natuurlijk ongewijzigd. Weer worden 4 seizoenen gespeeld. Na het opnieuw verdelen van de punten, kan het spel stoppen of een eventuele derde ronde gespeeld worden (alleen voor de die-hards).

Nu worden de geheime identiteiten bekend gemaakt en krijgt elke individuele speler de punten van het geheime genootschap bij zijn teamscore erbij. Winnaar is degene met de meeste punten. Bij gelijke stand wint degene die de meeste punten behaalde met zijn geheime genootschap. Uiteindelijk is er dus maar een winnaar.

Het spel is een goede mix, van tactiek, dwarszitten, en geluk. De geluksfactor van de kaarten wordt enigszins uitgevlakt, omdat er in een normaal spel (2 jaar) 8 rondes gespeeld worden. Het zou wel heel straf zijn als je 8 keer slechte kaarten zou hebben. Wel lastig is het om in te kunnen schatten wat je partner of je tegenstander op handen heeft. Niet alle kaarten zijn altijd in het spel. Het dwarszitten speelt zich op op twee vlakken. Enerzijds probeer je natuurlijk het andere team dwars te zitten, maar soms moet je ook je partner boycotten omdat er voordeel te behalen valt als de tegenstander een slag haalt in de kleur van jouw geheime identiteit.

…. en de waardering

Aangezien het spel een mooie mix tussen tactiek, geluk, samenspel en dwarszitten is, komt iedereen goed aan zijn trekken.

Krakow word met name zeer hoog gewaardeerd door de wat minder tactische spelers (iets wat ik niet direct verwacht had) en die riepen dan ook uitbundig om meer. Dit gezamenlijke gevoel van plezier verhoogt de waardering voor dit spel alleen maar meer.

Het is een spel dat dan ook zeer zeker regelmatig op tafel komt.

Paniek in de Wei is een tactisch spel, dat wordt gespeeld met prachtige miniaturen van snoezige schaapjes. De eerste oplage van dit spel bevatte ong. 500 exemplaren. Er waren zoveel voorbestellingen, dat men op de persdag van de beurs Spiel 2005 al door de voorraad heen was. In juli 2006 heeft 999 Games een Nederlandstalige versie uitgebracht. Deze versie bevat ook regels voor twee spelers. Paniek in de Wei is in 2006 meteen genomineerd voor Speelgoed v/h Jaar, in de categorie 8-12 jaar.

Het speelveld bestaat uit 9 losse tegels, waarop één schaapje is gelijmd. Iedere speler heeft twee schapen in zijn eigen kleur. Daarnaast graast er uiteraard ook een zwart schaap in de wei. Het spel bevat nog twee andere schapen, Rambo de Ram en de scheerder. Laatstgenoemden behoren niet tot de kudde, maar spelen een rol bij de puntentelling.

Iedere speler beschikt over een eigen bordje met 12 actievelden. Elk actieveld kun je tijdens het spel maar één keer gebruiken. Een gebruikte actie markeer je met een fiche. Met de gekozen actie kun je een of meer schaapjes op een bepaalde manier verplaatsen. Je kunt een eigen schaap bewegen, andere schapen wegduwen, een complete rij verschuiven, over de kudde springen, de gehele kudde een kwartslag draaien of met een virtuele liniaal de gehele kudde dezelfde kant opschuiven. Het is mogelijk dat jouw actie de kudde uit elkaar drijft. Dan ben je verplicht om de verdwaalde schaapjes weer naar de kudde te verschuiven. De gekozen actie bepaalt ook hoeveel stappen de pion op het centrale tijdspoor wordt verplaatst. Als deze pion op een paniekveld eindigt, bepaalt een dobbelsteen welke schapensoort op hol slaat. Zo’n paniekaanval geeft jou de kans om de kudde nogmaals te manipuleren. Een actie kost 1-3 “tijdpunten”.

Aan het einde van jouw actie, voor een eventuele paniekaanval, verdien je winstpunten als jouw schaapjes op de juiste plek staan. De scoremethode is afhankelijk van de stand van zaken op het tijdspoor. In het eerste weiland krijg je meteen 1 of 2 punten als jouw schapen diagonaal of horizontaal/verticaal met elkaar zijn verbonden. In het tweede weiland probeert Rambo de Ram twee keer de schaapjes in de kudde te versieren. Dan krijg je 4 punten voor elk schaap in de voorste rij, 3 punten in de tweede rij enzovoort. In het derde weiland kun je per eigen schaap meteen 1 of 2 punten verdienen, als ze diagonaal of horizontaal/verticaal met het zwarte schaap zijn verbonden. In het vierde weiland wordt de scheerder voor de kudde geplaatst. Schaapjes op de voorste rij verdwijnen uit het spel en leveren geen punten meer op. Schaapjes in de achterste rij krijgen 4 punten, in de volgende rij 3 punten enzovoort. Ook de scheerder waagt in totaal twee pogingen. Na de tweede knipbeurt is het spel voorbij en wint degene met de meeste punten.

Ten slotte

Het koddige materiaal en de op de doos vermelde leeftijd doen anders vermoeden, maar Paniek in de Wei is een gemeen en enigszins chaotisch tactisch spel. Een kinderspel is het zeer zeker niet! De kudde bevat geen makke lammetjes, er wordt volop gestreden om een goede positie. Daarbij moet je zo goed mogelijk anticiperen op de verschillende scoremethoden. Het kan ook geen kwaad om met enige regelmaat op een paniekveld te landen; dit levert je immers een extra mogelijkheid tot manipuleren op. Het is verder belangrijk om jouw acties zorgvuldig te kiezen en enigszins te spreiden. Kijk daarbij niet alleen naar de actiesoort, maar ook naar het effect op het tijdspoor. De puntentellingen van Rambo en de scheerder worden geactiveerd door het passeren van bepaalde velden op dit spoor. Je wilt een medespeler bijvoorbeeld niet de kans geven om een ingrijpende actie (als het draaien van de kudde op een pijnlijk moment) te combineren met het activeren van de scheerder. Ik kan dit dynamische tactische hoogstandje iedereen aanbevelen.

Vijf verschillende clans trekken door een prehistorisch landschap. Voortgestuwd door tijd en het al dan niet vruchtbaar zijn van de grond vestigen ze zich steeds vaker in elkaars buurt. De eerste dorpen zijn op die manier ontstaan. Samenwerken en coëxistentie blijken heel goed te werken, maar als alle vijf clans zich in hetzelfde dorp willen vestigen breekt er een stammenstrijd uit die alleen de sterkste groepen kunnen overleven.

Het gaat om 60 gebieden met vier verschillende soorten landschappen. Of een landschap vruchtbaar is dan wel onbewoonbaar, hangt af van het tijdperk waarin het spel zich bevindt. In sommige opzichten lijkt Clans een beetje op Evo. Ook daar zijn er vruchtbare en onvruchtbare landschappen waar verschillende stammen (dino’s) om strijden. Bij Clans zijn er vijf tijdperken waarin 12 dorpen gesticht kunnen worden. In het begin van het spel zijn de vijf verschillende clans gelijkmatig over het bord verdeeld en staat in ieder gebied één hut. De spelers trekken blind een kaartje waarop staat welke clankleur van hen is. Dit blijft tot aan de puntentelling geheim. Als je aan de beurt bent moet je alle hutten uit een gebied naar een aangrenzend gebied van jou keuze verplaatsen. Een dorp ontstaat als een gebied omringd is door louter lege gebieden. Als in een gebied zeven of meer hutten staan, mogen deze niet meer verplaatst worden. Als je een dorp sticht krijg je daar een bonusfiche voor. Daarnaast krijgen alle clans die in dat dorp voorkomen de punten van het aantal hutten in dat dorp. Het maakt niet uit of een kleur vaker voorkomt dan een andere kleur. Iedereen krijgt hetzelfde aantal punten.

Het levert alleen een probleem op als alle vijf clans in dat dorp willen wonen. Dan worden alle enkele hutten verwijderd en blijven alleen de clans over die met meer dan één hut in het dorp vertegenwoordigd zijn. Als het dorp gesticht is op een in dat tijdperk vruchtbaar gebied krijgen alle clans die in dat dorp voorkomen extra punten. Is het gebied echter onbewoonbaar, dan krijgt niemand een punt. Alleen de speler die het dorp heeft gemaakt krijgt wel zijn bonusfiche. Als in het vijfde tijdperk het twaalfde dorp wordt gesticht is het spel ten einde. Iedereen telt zijn bonusfiches op bij de punten van de eigen clankleur (die dan dus bekend wordt gemaakt). Dan blijkt welke clan het meest heeft geprofiteerd van het creëren van de dorpen.

… en de waardering

Clans is een in essentie abstract spel waar een thema bij gezocht is. Het nadeel van veel abstracte spellen is dat je door kan rekenen wat de beste zet is. Hierdoor loopt de wachttijd voordat je weer aan de beurt bent behoorlijk op en daar houd ik niet zo van. Doordat in Clans niemand weet met welke kleur de andere spelers spelen, wordt het doorrekenen wat in toom gehouden, waardoor de speeltijd aangenaam blijft en het een verrassing blijft wie er aan het eind gewonnen heeft. Daarom vind ik Clans een aardig spelletje, dat zeer geschikt is als stevige afsluiter van een spellenavond.

Cartagena is een marinehaven in Spanje, waar in 1672 een groep piraten op spectaculaire wijze ontsnapte uit het lokale fort, dat als gevangenis dienst deed. In het spel Cartagena hebben de spelers ieder de beschikking over zes piraten, die ze door een duistere gang naar de ontsnappingsboot moeten leiden. Zodra een speler al zijn piraten in de boot heeft, heeft hij gewonnen en is het spel ten einde.

De gang bestaat uit zes losse delen, die op willekeurige wijze aan elkaar gelegd worden. Aan het ene uiteinde wordt de boot geplaatst, aan het andere uiteinde betreden de piraten de gang. Op alle delen van de gang staan, in telkens wisselende volgorde, zes symbolen. Dezelfde symbolen staan op de speelkaarten, waarvan iedere speler er aan het begin zes krijgt.

Is een speler aan de beurt, dan mag hij tot drie keer een actie uitvoeren. Er zijn daarbij twee keuzes: een kaart uitspelen en een piraat naar voren plaatsen, of een piraat naar achteren zetten en een of twee kaarten pakken. Bij het uitspelen van een kaart, mag de speler een van zijn piraten verplaatsen naar de eerstvolgende onbezette positie in de gang waar hetzelfde symbool staat afgebeeld. Zo kan het zelfs gebeuren dat je een piraat in één keer in de boot kunt zetten, omdat alle vakken met dat symbool bezet zijn door andere piraten!

Kaarten zijn dus erg kostbaar, maar de enige manier om aan meer kaarten te komen is het terugzetten van je piraten. Je verplaatst dan je piraat naar achteren, net zolang tot deze een groep van één of twee piraten tegenkomt, waar hij blijft staan. Komt je piraat bij een enkele piraat terecht, dan mag je een kaart pakken. Kom je bij een groepje van twee piraten, dan krijg je twee kaarten. Groepjes van drie worden overgeslagen. Zo kun je met slim spelen en een beetje geluk kaarten overhouden, terwijl je toch piraten naar voren haalt.

… en de waardering

Cartagena is een toegankelijk racespelletje. De regels zijn snel uitgelegd, het spel duurt niet te lang en de geluksfactor is niet te hoog. De vondst dat je meer kaarten krijgt die je nodig hebt om vooruit te komen, door achteruit te gaan, is wat dit spel leuk maakt. Wie het beste kan timen op welk moment je naar voren sprint om zo een gat te slaan tussen jou en de tegenstanders, wint het spel.

Waar zijn de piraten? Wie doet er met ons mee? Wie is er groot en stoer en sterk? Wie is niet bang op zee?
Met deze woorden veroverde Bart Kaëll enkele jaren geleden onze Vlaamse zeedijken. In tegenstelling tot zijn andere
scheepshits “De Marie-Louise” en “Zeil je voor het eerst” gaat het hier over de stoerste zeeratten die er zijn.
U weet wel, dat soort dat aan elkaar is genaaid met haken, houten benen, glazen ogen, opgezette papegaaien en vooral …
vaten RUM! In het spel Caribic gaat u op schattenjacht, stelen en enteren, dat is de leuze. De speler die als eerste een bepaald
bedrag bij elkaar gestolen heeft (afhankelijk van het aantal spelers) wordt de opperpiraat en schrik van de zeven wereldzeeën.
De spelers krijgen een setje rumvaten waarmee ze moeten bieden op de verschillende schepen die in de Caraïbische Zee dobberen. Nadat iedereen zijn kaartjes in de houder heeft gestopt worden alle boten om beurten afgehandeld (eerst Arriba, dan de Bravo, Caribic, Diabolo, Evita en tenslotte de Fuego). De spelers tonen hun bieding voor het schip, de speler die het meeste bood, mag het schip het aantal stappen bewegen gelijk aan zijn bieding (min de -1 punten die eventueel ingezet zijn door de andere spelers)

De speler verplaatst het bewuste schip en probeert een schat op te halen in de steden (deze schatten komen stelselmatig in het spel). Daarna moet je nog trachten om met die schat tot op een eigen veld (zeeveld in eigen kleur) te geraken en dan incasseer je het geld dat aan de schat verbonden is. Vaak zal dit niet lukken in één beweging, dus de andere spelers zouden de volgende ronde wel eens kunnen profiteren van jouw goedheid. Bovendien kan je ook schatten stelen van boten door er naast te varen, schatten worden dan gewoon overgeheveld. Tenslotte kan je ook een schat gaan wisselen in een andere stad (maar deze actie wordt normaal niet echt vaak gespeeld, je probeert de schatten zo snel mogelijk binnen te halen).
De speler die als eerste 62.000 dubloenen (2 spelers), 41.000 (3 spelers), 31.000 dubloenen (4 spelers) heeft, wint het spel.
In dit spelletje komt het er dus op aan om je tegenspelers in te schatten, met welke boot zouden zijn willen varen, zorg dat je die minpunten geeft, met welke boot kan jij welke schat ophalen en zo snel mogelijk in een eigen haven terechtkomen? Dit spel vereist dus wel een kleine beetje meer tactiek dan de vorige besproken spellen, maar … je blijft ook afhankelijk van de tegenspelers, dus alles perfect plannen zal je nooit lukken.
Héél erg leuk en ondergewaardeerd spelletje dat zeker niet mag ontbreken op onze volgende spellenavond.

In Adel Verplicht kruipen de spelers in de huid van Engelse Lords, die, in hun club bijeen gekomen, een wedstrijd zijn aangegaan: wie weet de mooiste en meest bijzondere kunstobjecten bijeen te brengen? De spelers plaatsen hun pion op het bord en krijgen de beschikking over enkele cheques om kunst te kopen, dieven om hun tegenstanders te bestelen en een detective om de dieven van de tegenstanders in de kraag te vatten. Verder begint iedereen alvast met een collectie van vier kunstvoorwerpen.

Iedere beurt bestaat uit twee ronden: eerst beslissen de spelers in het geheim of ze in het slot of in het veilinghuis hun slag willen slaan. Vervolgens kiezen de spelers per locatie wat ze daar willen doen, wederom in het geheim. De spelers die voor het veilinghuis gekozen hebben, kunnen een van de aanwezige kunstobjecten kopen om hun collectie uit te breiden, of een dief in zetten. De speler die het hoogste bedrag heeft geboden legt zijn cheque in de kassa en neemt het voorwerp van zijn keus. Heeft één speler een dief ingezet, dan mag hij deze cheque vervolgens stelen. Zijn er meerdere dieven, dan lopen ze elkaar in de weg en krijgen ze niets.

In het slot zijn er drie keuzes: spelers kunnen een tentoonstelling houden, een dief of een detective inzetten. Wie een tentoonstelling houdt, moet een collectie van minstens drie opeenvolgende kunstkaarten laten zien. De voorwerpen hebben letters van A t/m F. AABCC is bijvoorbeeld een mogelijke tentoonstelling, ABDE niet. De twee spelers met de grootste collectie krijgen punten. Voor ieder punt dat je krijgt, verplaats je je pion een vakje op het bord. Wie een dief heeft ingezet, mag van alle spelers die een tentoonstelling hebben gehouden, een voorwerp naar keuze stelen. Maar als er een detective aanwezig is, worden dieven daarna in de gevangenis gegooid. Een speler die met zijn detective een dief betrapt, krijgt zoveel punten als de positie die hij op dat moment op het bord bekleedt. Er zijn net zoveel gevangenissen als het aantal spelers. Zijn ze allemaal vol en komt er nog een dief bij, dan wordt de eerste dief weer vrijgelaten.

Dit gaat zo door tot een speler bij de dinertafel aankomt, aan het eind van het traject. Iedere speler laat nu zijn grootst mogelijke collectie zien, en weer krijgen de twee spelers met de grootste collecties punten. Wie daarna het verst vooraan ligt met zijn pion, heeft gewonnen.

….. en de waardering

Adel Verplicht is een echt blufspel. De regels zijn eenvoudig, maar het is altijd lastig om te bepalen wat nu de beste keuze is. Probeer te achterhalen wat je medespelers van plan zijn, en leid ze om de tuin. De race blijft meestal tot het eind spannend, totdat de beste bluffer zegeviert. Het enige nadeel is eigenlijk dat het met minstens vier personen gespeeld moet worden. Maar als er genoeg spelers zijn, is Adel Verplicht perfect om even een of twee potjes tussendoor te spelen. Een ware klassieker, die nu dus ook in het Nederlands te krijgen is.

3 tot 5 spelers besturen elk een familie in het Italië van de Renaissance. Hun doel is om rijk en machtig te worden. De spelers houden al hun – vaak duistere – zaken bij op een eigen speelbordje. Daar bevinden zich fiches van kardinalen, die van de familie zijn, steden, die tot het vermogen behoren, kunstenaars, die een patronagecontract hebben, en natuurlijk geld. In de loop van het spel worden kaarten geveild en acties uitgevoerd. Zo kan men met behulp van Condottieri (huursoldaten) een poging wagen om een stad van een andere speler te veroveren. Maar heeft hij ook huursoldaten? Er zijn drie momenten dat er een nieuwe paus wordt gekozen. Voor de speler die de verkiezing naar zijn hand kan zetten, levert dat enorme voordelen op. Er zal dus stevig onderhandeld moeten worden om steun voor de zaak te krijgen. Geen nood: de paus heeft allerlei ambten te vergeven, die macht en aanzien betekenen! Immers: pecunia non semper olet.

Iedere speler beheert een vliegtuig, afgebeeld op een klein kaartje. Ieder soort vliegtuig (er zijn er vier per basisset) heeft zijn eigen vluchtkaarten. Verder verschillen de vliegtuigen nog in het aantal schadepunten dat nodig is om ze uit de lucht te schieten en de schade die ze doen. De wendbare vliegtuigen zijn moeilijker te raken, maar hebben eerder hun kritieke schade bereikt.

Het spel wordt in rondes gespeeld, waarin iedere speler drie vluchtkaarten selecteert. In drie fases voeren de spelers simultaan de vluchtkaarten uit. Na iedere fase wordt gecontroleerd of er vliegtuigen zijn die een andere vliegtuig in het vizier hebben. In dat geval moet het slachtoffer een kaart van de schadestapel trekken. Is zijn totale schade minstens zo groot als het aantal schadepunten, dan stort dit vliegtuig neer en ligt de speler uit het spel. Je bent ook uitgeschakeld als je met je vliegtuig het afgesproken speelveld (‘tafel’) verlaat.

Dit proces wordt herhaald tot er nog maar een speler of team van spelers over is. Deze speler(s) mag/mogen zich de winnaar(s) noemen. Dat is alles!

… en de waardering

Er zijn denk ik weinig vrouwen die je blij kunt maken met een avondje wargames spelen.  Maar Wings of War is wel leuk! De regels zijn lekker simpel gehouden waardoor je tijdens het spel niet wordt afgeleid door uitzonderingen. Gewoon opstijgen en proberen samen met je maat de tegenstander uit de lucht knallen. Het besturen van het toestel is lastiger dan het lijkt, maar dat draagt alleen maar bij aan het speelplezier.

In Acquire bouwen de spelers op een gerasterd bord bedrijven op (oorspronkelijk hotelketens), waar ze vervolgens aandelen in verwerven. Wel aardig is dat één bedrijf uit eerbetoon is vernoemd naar de auteur (met als passend logo twee dobbelstenen).

Een beurt van een speler bestaat uit drie delen: eerst plaats je een plastic tegel op het bord, vervolgens mag je maximaal drie aandelen kopen en ten slotte trek je een nieuwe tegel. Deze tegels zijn genummerd en moeten op het corresponderende vakje geplaatst worden.

Door het plaatsen van tegels ontstaan en groeien de bedrijven, maar het interessantst is als ze fuseren. Dit gebeurt als een tegel twee of meer bedrijven met elkaar verbindt. Het grootste bedrijf (meeste tegels) slokt dan de andere(n) op. De twee spelers die in een overgenomen bedrijf de meeste aandelen hebben krijgen dividend uitgekeerd. Alle aandeelhouders in een overgenomen bedrijf kunnen vervolgens kiezen wat ze met hun aandelen doen: verkopen, aanhouden of ruilen tegen aandelen van het grotere bedrijf in een verhouding van twee tegen een.

Tijdens het spel ontstaan er bedrijven, groeien ze, fuseren ze en ontstaan ze weer opnieuw. Als een bedrijf uit elf of meer tegels bestaat is het ‘veilig’ en kan het niet meer overgenomen worden.

Het spel eindigt als alle bedrijven op het bord veilig zijn of één bedrijf uit meer dan veertig tegels bestaat. Vervolgens krijgen bij ieder bedrijf de twee spelers die de meeste aandelen hebben een forse bonus. Alle aandeelhouders krijgen voor elk aandeel een bedrag uitgekeerd. Hoe groter een bedrijf, des te waardevoller de aandelen zijn. Het is dus van belang om van veilige bedrijven zo veel mogelijk aandelen zien te verwerven. De speler met het meeste geld wint.

… en de waardering

Acquire kent een geluksfactor in de tegels die je trekt, maar dat kun je ruimschoots compenseren met slim spel. Het belangrijkste is om te anticiperen op welke bedrijven overgenomen gaan worden en welke zullen uitgroeien tot de grote jongens. Aandelen in overgenomen bedrijven zijn belangrijk om tijdens het spel de broodnodige inkomsten te genereren (je startkapitaal is zo op). Aandelen in de grote jongens zijn juist belangrijk voor het einde van het spel, want de bonussen voor de twee grootaandeelhouders zijn niet misselijk.

Dit anticiperen, de keuze welke aandelen wanneer te kopen en de onzekerheid of je nodige tegels zult trekken maakt dat Acquire veel spanning kent. Kortom, Acquire is een echte klassieker.

Risk, wie kent het niet. Voor velen is Risk de ingang geweest in de volwassen spellenwereld. Waar Risk in Duitsland tot voor kort nog een taboe was vanwege het agressieve oorlogsthema, is in Nederland Risk een klassieker, die al jarenlang erg populair is, vooral onder studenten. Hele Riskavonden compleet met huisregels en rituelen zijn geen uitzondering. Voor veel mensen is Risk het spel.

Op het speelbord staat een wereldkaart afgebeeld met 42 landen. Deze landen worden aan het begin van het spel onder de deelnemers verdeeld. Afhankelijk van het aantal deelnemers krijgt iedere speler een aantal beginlegers. De infanterie is één legereenheid waard, de cavalerie vijf en het grove geschut van de artillerie maar liefst tien. Iedere speler trekt een opdracht. Deze variëren van het vernietigen van een bepaalde tegenstander, het veroveren van specifieke werelddelen tot het bezetten van een aantal gebieden. De strijd kan beginnen…..

Als een speler aan de beurt is zijn er twee opties: of de speler zet legers bij, waarbij de hoeveelheid afhankelijk is van het aantal landen dat die speler in bezit heeft, of de speler valt aan. Ten teken dat de speler de strijd aan gaat, worden de rode aanvalsdobbelstenen gepakt. De aanvaller vertelt vanuit welk land er wordt aangevallen, en wie het slachtoffer is. De aanvaller gooit met (maximaal) drie rode dobbelstenen, de verdediger met (maximaal) twee blauwe. Bij de aanvaller wordt de laagste dobbelsteen opzij gelegd. De andere twee gaan het gevecht met de twee blauwe aan. Eerst komen de twee hoogste tegen elkaar uit, daarna de twee laagste. Bij een gelijk aantal ogen wint de blauwe dobbelsteen. Als je dobbelsteen verliest, verlies je ook een legereenheid.

De aanvaller moet altijd een legereenheid meer hebben dan het aantal dobbelstenen dat gegooid wordt. De verdediger slechts evenveel. Verovert de aanvaller het land, dan verdient hij een kaartje. Met drie dezelfde, of drie verschillende kaartjes krijg je gratis legers. Het is erg lucratief om een heel werelddeel te veroveren. Heb je aan het begin van je beurt een werelddeel in je bezit, dan mag je gratis een aantal legers in zetten voordat je zet begint. Op deze manier woedt er een tijdlang een hevige strijd op het bord, maar staat er uiteindelijk altijd iemand op, die de opdracht volbracht heeft.

Europa begin de jaren 1900. Het Turkse Rijk, Oostenrijk-Hongarije, Italië, Duitsland, Frankrijk, Rusland en Engeland gelden als de 7 machtige rijken. In deze landen zijn legers gestationeerd in de zogenaamde aanvoergebieden. Het eerste land dat 18 van de 34 aanvoergebieden beheerst, zal zegevieren binnen Europa

Spelverloop

Om gebieden te veroveren zullen de verschillende landen bondgenoten moeten zoeken. Daarvoor moeten ze op voorhand onderhandelen. Na het onderhandelen worden de bevelen schriftelijk gegeven. Nadat alle bevelen werden verzameld, worden ze uitgevoerd.

Onderhandelen.

Ieder land heeft hulp nodig van bondgenoten. Daartoe mag onderhandeld worden. De spelers dienen op voorhand de tijd van onderhandelen af te spreken. Daarna mogen spelers zich apart zetten om te onderhandelen. Daarbij mogen allerlij afspraken gemaakt worden. De conferentiekaarten bieden een handig overzicht tijdens het onderhandelen.

Bevelen geven.

Na het onderhandelen nemen de spelers een vel papier en geven ze bevelen aan de troepen. Voor elke eenheid mag juist één bevel gegeven worden. Eenheden kunnen:

• Standhouden: blijven waar ze staan.
• Verplaatsen: een eenheid gaat naar een aangrenzend gebied.
• Ondersteunen: een eenheid ondersteunt de actie van een andere eenheid.
• Begeleiden: dit kunnen alleen vloten. Ze transporteren één eenheid van het ene naar het ander gebied over zee.

Bevelen uitvoeren.

• Een eenheid kan alleen standhouden als er geen overmacht is van binnenvallende eenheden. Kan een eenheid niet standhouden, dan moet ze terugtrekken.
• Verplaatsen: kan alleen naar onbezette gebieden en als geen enkele andere eenheid hetzelfde gebied wil binnentrekken. In het andere geval is overmacht nodig. Het verlaten gebied blijft onder controle van hetzelfde land.
• Ondersteuning kan gegeven worden aan legers die aanvallen of standhouden. De eenheden die ondersteuning bieden, moeten wel grenzen aan het gebied dat aangevallen wordt of aan het gebied waar de eenheid staat die standhoudt.
• Vloten kunnen kustgebieden ondersteunen en legers kunnen vloten in kustgebieden ondersteunen.
• Een ondersteuning vervalt als een ondersteunende eenheid wordt aangevallen.
• Een vloot kan enkel één leger begeleiden. Als twee vloten aangrenzende zeeën onder controle hebben, kan een leger in één zet over die zeeën begeleidt worden.

Terugtochten, eenheden en gelijkstanden.

• Na de uitvoering van alle bevelen, moeten verslagen eenheden terugtrekken naar onbezette aangrenzende gebieden.
• Als twee eenheden naar hetzelfde gebied kunnen terugtrekken, moeten de spelers daarvan de bevelen opschrijven en gelijktijdig uitvoeren.
• Legers die niet kunnen terugtrekken of die naar hetzelfde gebied terugtrekken, worden verwijderd.
• Om de 2 spelrondes wordt gecontroleerd of ieder land evenveel legers als aanvoergebieden bezit. Overtollige legers worden weggenomen, tekorten worden aangevuld.
• Wanneer met gelijke sterkte wordt aangevallen en verdedigd, kan men de bevelen niet uitvoeren.

De winnaar

Wie er als eerste in slaagt 18 aanvoergebieden te veroveren, wint het spel.

SPELBEOORDELING

Diplomacy is hoogst waarschijnlijk één van de oudste spellen op de lijst. Dit spel bewijst echter dat oud niet altijd samengaat met afgeschreven. Het spel zou nog perfect stand kunnen houden tussen de nieuwe generatie spellen. Eenmaal de nodige kandidaten gesprokkeld zijn, is het puur genieten. Vooral het onderhandelen kan voor de nodige spanning zorgen. Je moet er namelijk voor zorgen dat je de plannen van de andere spelers te weten komt zonder jouw plannen te verklappen.
Na het onderhandelen is het genieten wanneer de bevelen uitgevoerd worden, vooral als afspraken niet nageleefd worden. In plaats van de beloofde begeleiding te bieden met jouw vloten, kan je ervandoor varen. Hilariteit alom als het andere leger daardoor niet kan bewegen en eventueel nog aangevallen wordt ook. Natuurlijk doe je dit niet aan het begin van een spel. Het is niet de bedoeling direct veel vijanden te maken. Het komt er dus op neer diplomatisch te onderhandelen.
Jammergenoeg zijn er niet zoveel personen geneigd deel te nemen aan een spel die gemakkelijk 4 uur in beslag neemt. Dit is dan ook het grote nadeel van dit spel tegenover de nieuwere generatie bordspellen.

Net als bij Catan worden de woestijntegels die het bord vormen iedere keer weer anders neergelegd. Het spel heeft echter meer gemeen met Risk, want het gaat erom je tegenstanders uit de woestijn te verdrijven. Iedere speler krijgt een Touareg-stam onder de hoede, bestaande uit een paar kamelen en een basiskamp, dat ergens op het bord geplaatst wordt. Met de kamelen worden vervolgens stukken woestijn veroverd, die een economische en/of een strategische waarde hebben. De economische waarde geeft weer hoeveel geld je aan het eind van iedere ronde krijgt, de strategische waarde bepaalt hoe goed een gebied te verdedigen is.

In principe bestaat een spel Targui uit zestien rondes, al kun je er minder van maken als je dat wilt. Iedere ronde wordt met een dobbelsteen bepaald hoeveel beurten de spelers die ronde krijgen. Van alle spelers worden dan net zoveel kaartjes geschud als er beurten zijn, samen met een lotkaart, die positieve dan wel negatieve gevolgen kan hebben. De kaartjes worden dan één voor één getrokken, zodat het verloop van iedere ronde anders is. Soms wisselen de beurten elkaar netjes af, andere keren krijg je drie beurten achter elkaar, om daarna lang werkeloos te moeten toekijken. In je beurt mag je één gebied met kamelen versterken en één verplaatsing doen. Als in het gebied van bestemming geen kamelen staan, mag je er zonder meer binnenvallen, anders moet je het gevecht met je tegenstander aan. Evenals bij Risk wordt met dobbelstenen bepaald hoeveel kamelen ieder verliest, maar dat kun je bij Targui veel beter inschatten.

Na iedere ronde krijgen de spelers een geldbedrag, dat bepaald wordt door de totale economische waarde van hun gebieden. Met dit geld kun je kamelen kopen, die je later in mag zetten. Winnaar is de speler die de rest weet te vernietigen, of aan het eind de gebieden met de grootste economische waarde bezit.

… en de waardering

Leuk concept. Als kind was het één van mijn lievelingsspellen (jawel wij hadden de eerste versie). Nu het weer is uitgegeven heb ik het sinds jaren weer eens gespeeld, maar het viel een beetje tegen. We speelden nu met drie spelers, en dan zijn er altijd twee aan het vechten, waardoor de derde speler er dus met het bot, in dit geval de zoutmijn, vandoor gaat. Met vier spelers zeker vier pionnen waard maar aangezien dat niet altijd het geval is blijf ik op drie steken.

In deze variant start het ontdekken van het nieuwe continent Noord-Amerika aan de Oostkust. Een langwerpig speelbord toont een stukje van die Oostkust met 10 startvelden en drie steden (Plymouth, New York en Jamestown). In de oceaan ligt het scorepad. Dit speelbord plaats je rechts op tafel. Op het bovenste en onderste startveld wordt een Landmeter geplaatst. Deze twee figuren zullen tijdens het verdere spel een heel belangrijke rol spelen.
Het spel verloopt traditioneel. De speler aan beurt neemt het bovenste kaartje en plaatst dit net zoals bij Carcassonne aan een reeds liggend kaartje of aan één van de tien startveld aan de Oostkust. Vervolgens kan een eigen speelfiguur op dit kaartje geplaatst worden. Wordt tijdens het spel een weg, boerderij (i.p.v. een abdij) of stad afgewerkt, dan krijgt de speler met de meeste ontdekkers hierop de bijbehorende punten. De weiden scoren ook pas aan het eind. Voor elk dier in een weide scoor je punten (dus net iets anders dan in de basisversie).
Maar zoals reeds gezegd: de landmeters beïnvloeden het spel!
Tijdens het scoren kan je 4p bonus krijgen indien je eigen speelfiguur in dezelfde kolom staat als een Landmeter (8p indien beide Landmeters in diezelfde kolom staan). Maar telkens iemand punten scoort, schuift één van beide Landmeters een vakje naar het Westen. Ze schuiven geleidelijk aan samen op. Je kan dus niet één Landmeter wat achterlaten en de andere doorschuiven. Ze mogen hooguit in twee naast elkaar gelegen kolommen staan. Na twee waarderingen staan ze dus weer in eenzelfde kolom. Alle ontdekkers (pionnen) die nu op steden, boerderijen of wegen ten oosten van die Landmeters staan, worden onmiddellijk verwijderd en kunnen dus geen punten meer opbrengen voor hun eigenaars. Enkel de pionnen op de weiden blijven tot het eind staan.
Deze nieuwe spelregel zorgt ervoor dat alle spelers zich verplicht voelen om het land naar het Westen te verkennen en heel spaarzaam om te gaan met het plaatsen van hun pionnen. Je mag wel investeren in land ten oosten van de Landmeters, maar als er weer een waardering aankomt, verlies je die pion op het speelbord.
Dat is het.
Die Landmeters beïnvloeden het spel heel sterk. Je kan dus niet meer rustig werken aan een stad of weg, je moet steeds goed opletten wanneer een volgende waardering nefast kan aflopen. Er wordt in deze variant heel vaak met kleine scores gewaardeerd en de meeste spelers mikken op de bonuspunten door pionnen te plaatsen op tegels die meteen scoren en in dezelfde kolom staan als één of beide Landmeters.
De weiden mogen ook niet uit het oog verloren worden. De dieren in de bossen (helaas niet zo opvallend getekend) kunnen op het einde van het spel nog heel veel punten opbrengen.
Dit spel verdient om eens gespeeld te worden. Je mag het niet vergelijken met de standaardversie. Sommige spelers waarderen het feit dat ze veel vlugger terug over hun pionnen kunnen beschikken. Andere spelers houden dan weer van de spanning van die steeds maar naar het Westen opschuivende Landmeters.

De titel van het spel geeft het al aan: hier wordt binnen de burcht van Carcassonne gespeeld. In plaats van een apart scorebord moet je een scorespoor in elkaar zetten, dat de muur van de burcht voorstelt. Alleen hierbinnen mogen tegels gelegd worden, vanuit enkele startposities in de muur. Op de tegels staan torens, huizen, wegen en binnenplaatsen. Wat in het begin erg wennen is, is dat de torens en huizen geen natuurlijke begrenzing kennen, zoals de steden uit het origineel en de bossen uit Jagers & Verzamelaars. In feite mag alles aan alles grenzen, alleen de wegen zijn hierop een uitzondering (al mogen die wel weer doodlopen in de muur). Het lijkt daardoor erg makkelijk om een toren of huis af te maken, maar schijn bedriegt. Omdat torens en huizen geen natuurlijke begrenzing kennen, zul je ze echt helemaal moeten omringen met andere tegels om ze af te kunnen maken.

Torens leveren meer punten op dan huizen, maar wie aan het eind van het spel het grootste huis heeft gebouwd, kan een forse bonus scoren. Wegen werken net als in het origineel (al zijn aftakkingen nu ook mogelijk), op de binnenplaatsen staan markten met dezelfde functies als de dieren in Jagers & Verzamelaars. Een extraatje zijn de zogenaamde muurfiches, die op de vijftien hoekpunten van het scorespoor liggen. Wie als eerste met zijn scorepion op zo’n vakje landt, krijgt het fiche. Daarmee kun je extra punten scoren of een extra beurt nemen. Wie aan het einde de meeste punten heeft, wint.

… en de waardering

En weer is er in de familie Carcassonne een nieuwe telg bijgekomen. Dit keer met Reiner Knizia als verwekker. Deze twee grote namen op één doos, dat kan natuurlijk niets anders dan een goed spel opleveren.

Carcassonne is een vestingstad uit de Romeinse tijd in Zuid-Frankrijk. Het was in deze streek dat in de Middeleeuwen de strijd van de ketters tegen de kerk het grootst was, en ook naar deze stad werden de ketters gebracht om berecht te worden. Met het spel Carcasonne wordt een soortgelijk landschap gecreëerd als nu nog te zien is rond de stad Carcassonne: wegen, kloosters en vestingstadjes in een overwegend urbaan gebied.

Dit is weer een spel waar het speelbord gedurende het spel gevormd wordt door het aanleggen van fiches. Op die fiches kunnen verschillende zaken afgebeeld staan: wegen, stukken stad, kloosters of meerdere dingen tegelijk. Iedere speler moet in zijn beurt een fiche van één van de drie gesloten stapels op tafel leggen. Het fiche moet passen aan het fiche waar het aan komt te liggen. Daarna mag er op het neergelegde fiche een houten poppetje geplaatst worden. Zet je een poppetje op de weg, dan is het een struikrover, op het weideland gaat het poppetje boeren, in een klooster zijn leven vervolgen als monnik en in de stad staat een poppetje symbool voor een ridder. Maar voor welke afdeling het poppetje ook kiest, hij moet er wel alleen staan. Een stad uitbreiden waar al een ridder staat heeft dus weinig zin, je mag er niet je eigen poppetje bij zetten. Ditzelfde geldt voor wegen en weidegebieden. Wel kun je proberen er vlak naast te gaan staan en de twee gebieden aan elkaar te laten groeien. Bij hetzelfde aantal poppetjes krijgen beide spelers alle punten, bij een meerderheid krijgt de winnaar alles.

Als een gebied wordt afgesloten, bijvoorbeeld als een stad compleet wordt gemaakt of een weg wordt geblokkeerd, dan worden de punten meteen bijgeteld op het aparte scorebordje. Het poppetje gaat weer terug naar de eigenaar en kan weer opnieuw ingezet worden. Boeren blijven het hele spel in hun wei staan. Hun punten worden pas aan het eind van het spel geteld. Dit is als het laatste fiche is neergelegd.

… en de waardering

Carcassonne is een van de spellen die ik het vaakst uit de kast trek omdat het met zowel twee als met meer spelers lekker speelt, niet te ingewikkeld is, niet te lang duurt en eigenlijk iedereen het wel leuk vindt. Het is dan ook het spel bij uitstek om mensen die jaren geleden hebben besloten dat ze niet van spellen houden omdat ze Monopoly niet leuk vinden, weer aan het spelen te krijgen.

De onderstaande uitbreidingen op het spel kunnen alleen samen met het basisspel gespeeld worden.

1e uitbreiding:

Carcasonne ‘de uitbreiding’

Speelduur: 45 tot 60 minuten. Aantal spelers: 2 tot 6.

Het spelsysteem is niet veranderd, alleen zijn er nieuwe tegels en poppetjes waardoor het wat langer duurt. Welke nieuwe tegels zijn er? De bewoners van de vestingstad Carcassonne kunnen vanaf heden hun dorst lessen in een herberg. Een struikrover aan een weg met een herberg levert 2 in plaats van 1 punt per wegdeel op. Er kunnen twee steden met een kathedraal gebouwd worden. Per stadsdeel levert zo’n stad 3 punten op. Komt de stad echter niet af dan krijg je helemaal niets. Daarnaast zijn er nog nieuwe varianten op oude thema’s: kloosters met zowel een voor als een achteringang, een tegel met vier gescheiden stadsdelen enzovoorts.

Nieuwe poppetjes zijn er ook. Iedere kleur krijgt één reuzenpoppetje, een hoofdman. Deze telt voor 2, en kan dus erg handig zijn om een meerderheid te krijgen. Ook zijn er nu grijze poppetjes zodat het spel met 6 personen gespeeld kan worden.

2e uitbreiding:

Carcasonne ‘kooplieden en bouwmeesters’

Speelduur: 45 tot 60 minuten. Aantal spelers: 2 tot 5

Een beurt verschilt in principe niet van het basisspel. Door de extra mogelijkheden in deze uitbreiding zijn de gevolgen van sommige tegels en handelingen echter wel anders.

steden met goederensymbolen

Een stad met goederensymbolen: Net als bij gewone steden kunnen hier ridders worden ingezet. De speler die echter een stad afmaakt, krijgt de goederensymbolen die in die stad staan afgebeeld in fiches uitgekeerd. Het maakt hierbij niet uit of hij zelf een ridder in de stad heeft staan. Het wordt hierdoor aantrekkelijk om een stad van een ander af te maken.

goederenfiches

Goederenfiches: De goederenfiches zijn aan het eind van het spel van belang. Er zijn drie soorten. Per soort wordt er gekeken wie er de meerderheid in heeft. Die speler krijgt 10 punten. Zijn er meer spelers met een gelijk aantal, dan krijgen die spelers allemaal de volledige 10 punten. Op deze manier kun je een leuke bonus aan het eind scoren.

Varken: Een varken mag door een speler worden ingezet in een weiland waar hij al een boer heeft staan. Het varken wordt op dezelfde manier geplaatst als een boer en blijft ook tot het eind van het spel staan. Als een speler aan het eind van het spel de meerderheid aan boeren heeft in een weiland en hij heeft er ook nog een varken in staan, dan krijgt hij extra punten. Iedere stad die af is in dat weiland, levert geen drie, maar vier punten op voor die speler.

varkens en bouwmeesters

Bouwmeester: Een bouwmeester kan op een straat of in een stad worden gezet. Hij levert dubbele beurten op. Dat gebeurt in een aantal stappen (in deze stappen noem ik de struikrover op de weg. Het werkt precies hetzelfde voor de ridder in een stad). 1. De speler zet een struikrover op de weg. 2. In een volgende beurt breidt hij de straat uit en zet daar een bouwmeester op. 3. Als hij daarna nogmaals de straat verlengt (of afsluit) waarop de bouwmeester staat, mag hij meteen een tweede kaart trekken en spelen. Dit is de dubbele beurt. Er ontstaat geen kettingreactie, dus een speler mag geen derde kaart spelen in één beurt. In een volgende beurt kan hij wel weer een dubbele beurt krijgen als hij weer de desbetreffende straat verlengt.

enkele bruggetjes

Bruggetjes: Op sommige kaartjes staan bruggetjes. Dit zijn geen kruisingen. De straten lopen in beide richtingen door. Weilanden worden er echter wel door gescheiden.

Het einde: Het spel eindigt net zoals in het basisspel.

Uitbreiding 3:

Carcasonne ‘De Draak,de Fee en de Jonkvrouw’

Speelduur: 45 – 60 minuten. Aantal spelers: 2 tot 5.

De Draak, de Fee en de Jonkvrouw is de derde grote uitbreiding op het basisspel. Daarvoor krijg je dertig nieuwe tegels en twee speelfiguren: de draak en de fee (de jonkvrouw staat op enkele tegels afgebeeld). Deze uitbreiding heeft een totaal ander karakter dan de eerdere twee. De eerste uitbreiding was vooral meer van hetzelfde, de tweede uitbreiding onderstreepte het belang om ook elkaars steden en wegen af te maken, maar deze uitbreiding is er eentje voor degenen die niets liever doen dan elkaar dwars zitten.

Voor hen biedt de draak eindelijk de manier om de mannetjes van je tegenstander van het bord te verwijderen zonder dat ze punten scoren. Op twaalf van de nieuwe tegels staat een draak afgebeeld. Wordt zo’n tegel aangelegd, dan wordt de draak over het speelveld verplaatst, en vreet alle mannetjes op die hij tegenkomt. De draak wordt door de spelers een voor een verplaatst, dus iedereen is wel een keer de pineut. De fee kan een mannetje beschermen, maar nooit lang. Voor je het weet is ze alweer naar een andere speler vertrokken. Met de jonkvrouw kun je alleen ridders verdrijven, maar wel veel gerichter (bij de draak is het vaak maar afwachten welke kant hij op gaat).

Zo is geen enkel poppetje meer veilig en doe je er verstandig aan om snel te scoren, en die boeren maar een beetje te laten voor wat ze zijn.

Uitbreiding 4

Carcasonne ‘de toren’

Speelduur: 45- 60 minuten. Aantal spelers: 2 tot 5.

Op de extra tegels staan de fundamenten van torens afgebeeld. Op deze plaatsen kunnen de spelers eventueel hun torendelen bouwen. Als je aan de beurt bent mag je dan net als altijd een mannetje op de tegel zetten die je zojuist hebt getrokken, maar je mag daar voor in de plaats ook op één van de torens in het veld een nieuw stuk bouwen. De torens zijn van iedereen, dus het is niet nodig dat je de torentegel zelf hebt neergelegd of zelf de eerdere lagen van de toren hebt gebouwd.

Vervolgens mag je dan in horizontale en verticale richting vanuit deze toren één mannetje van een ander gevangen nemen. Het mannetje dat je gevangen neemt mag echter maximaal net zo veel tegels van de toren verwijderd zijn als de toren hoog is. Zodra spelers mannetjes van elkaar hebben worden de gevangen onmiddellijk geruild en heb je je mannetje weer terug. Als je echter vindt dat je te lang moet wachten kun je de gevangen ook loskopen met overwinningspunten.

In plaats van het plaatsen van een mannetje en het bouwen van een torendeel mag je ook op een torentje een van je eigen poppetjes zetten. Deze toren kan dan niet meer verhoogd worden. Je bent het betreffende mannetje dan wel de rest van het spel kwijt en hij levert geen punten op. Het is mogelijk om op deze manier een mannetje wat veel punten zou kunnen gaan scoren te beschermen tegen eenzame opsluiting.

Dit abstracte spel verschuilt zich niet achter flitsende thema’s en design. Het is gewoon wat het is: een goed in elkaar stekend spel met eenvoudige regels. Net als bij Rummy krijgt iedere speler een plankje voor zich waarop (onzichtbaar voor de anderen) de speelstenen geplaatst worden. Op deze tegels staan altijd twee symbolen, soms dezelfde. De stenen zijn eigenlijk twee honingraatjes naast elkaar. Vanuit iedere raat kan je vijf denkbeeldige lijnen kunnen trekken. De zesde lijn wijst namelijk naar de andere helft van de tegel, en die telt niet mee. Als na het neerleggen van de tegel in welke richting dan ook een zelfde symbool ligt dan tel je in die lijn het aantal gelijke symbolen totdat er een ander symbool de lijn doorbreekt. Dit doe je voor al de vijf richtingen. Je schuift het bij behorende blokje op je scorebord het aantal gescoorde punten vooruit.

Tijdens het spel is iedereen voornamelijk met zijn eigen tegels bezig, maar er is wel degelijk interactie met de andere spelers. Een aantrekkelijke lijn kan je met een niet passend symbool heel goed afsluiten voor anderen. De scoreborden eindigen bij achttien punten. Haalt een bepaald blokje deze eindstreep, dan mag in die zelfde beurt een extra tegel geplaatst worden. Zo zijn er een paar kleine regeltjes die je door ze op het juiste moment te gebruiken je heel veel punten op kunnen leveren of anderen kunnen kosten. Als het speelbord vol is kijk je bij alle spelers naar de kleur waarin het minst gescoord is. Knizia laat ons dus weer eens gelijkmatig verdelen.

… en de waardering

Genius is Knizia in zijn meest abstacte vorm: verzamel punten in de verschillende kleuren en degene die de meeste van zijn minste heeft wint. Het spel is goed te spelen met zowel twee als meer spelers en daarom een aantrekkelijke koop.

De spelers kruipen in de huid van cryptologen, die een mysterie in de geest van de Da Vinci Code moeten oplossen.

Met het potlood en een antwoordvel kan de speler in de loop van het spel aantekeningen maken en de oplossing van het mysterie noteren. De oplossing van het mysterie bestaat uit één of meer woorden van 20 letters of spaties.
Het spelbord toont de verschillende locaties uit het boek van Dan Brown. Het Louvre (met de Library en de Gallery) ligt in het midden. De vier kerken (Saint-Sulpice, de Temple Church, de Westminster Abbey en Rosslyn Chapel) liggen op de hoekpunten. De locaties zijn via een loopspoor met elkaar verbonden.
De mysteriekaarten van het gekozen mysterie worden uitgezocht en met de taxikaarten en kluiskaarten over de kerken in de hoekpunten verdeeld. De achterkant van de kaarten geeft aan bij welke kerk de kaart moet worden geplaatst.
De Librarykaarten bevatten informatie die de spelers kunnen gebruiken om codes te kraken. De Gallerykaarten bevatten achtergrondinformatie over verschillende kunstwerken. De spelers plaatsen hun piramide bij het Louvre.

verloop

In zijn beurt gooit de speler met de dobbelsteen en verplaatst zijn piramide net zoveel vakken verder als de dobbelsteen aangeeft.
Eindigt zijn piramide bij een kerk, dan neemt de speler de bovenste kaart van de bijbehorende stapel. Een kluiskaart of taxikaart mag de speler op hand nemen. Trekt de speler een mysteriekaart, dan wordt de zandloper tweemaal gedraaid. De speler mag de kaart 60 seconden lang bestuderen en aantekeningen maken. Daarna wordt de kaart onderop de stapel gelegd. De kaart geeft een opdracht aan. De oplossing wordt op het antwoordvel ingevuld. Soms heb je de cryptex of de letterstrip nodig om een woord te ontcijferen.
Eindigt de piramide bij de Library of de Gallery, dan wordt de zandloper eenmaal gedraaid. De speler mag 30 seconden alle kaarten van de stapel inkijken om op zoek te gaan naar antwoorden op zijn vragen. Daarna wordt de stapel kaarten weer teruggelegd.
In zijn beurt kan de speler ook een kluiskaart spelen. Hij kiest een speler en mag 60 seconden de aantekeningen van deze speler bestuderen. Let op: de oplossing op het antwoordvel mag niet bekeken worden!
In plaats van een worp met de dobbelsteen, kan de speler ook een taxikaart spelen. De speler plaatst zijn piramide op een veld naar keuze.

eind

Als een speler de oplossing denkt te hebben, mag hij deze controleren. Als zijn oplossing onjuist is, ligt hij uit het spel. De overige spelers spelen door tot iemand de juist oplossing heeft gevonden. Nu worden de vijf vragen van het mysterie gesteld. De spelers noteren de antwoorden op hun antwoordvel. Vervolgens worden de antwoorden bekeken en de punten geteld. Per goed ingevulde letter of spatie ontvangt de speler 1 punt. Met de vragen zijn 10 punten te verdienen. De speler met de meeste punten is de winnaar van het spel.

Probeer verschillende figuurcombinaties te spelen op het bord, aan de hand van de gespeelde kaarten. Je krijgt de opdracht om een bepaald figuur te maken op het speelbord. dit doe je door kaarten op de leggen en op die plaats op het bord een pion te plaatsen. Zorg ervoor dat je je pion plaatst voordat je tegenstander dit doet en jij je figuur niet kan maken.

erg leuk spel, vooral met z’n tweeën.

Iedere speler bezit een setje plastic speelstukken met de afbeelding van een speelkaart (harten, ruiten, schoppen of klaver). Om de beurt breng je een nieuw speelstuk in het spel of verplaats je het bovenste speelstuk van een van de op het speelveld liggende stapels. Tijdens het spel ontstaan en verdwijnen de nodige stapels van maximaal drie speelstukken. Je probeert de stukken van medespelers te bedekken en jouw eigen stukken zichtbaar te houden of te krijgen. Het kan daarbij geen kwaad om te onthouden wat er in de verschillende stapels zit. Je wint het spel zodra vijf van jouw speelstukken zichtbaar op het speelveld liggen. Het regelboekje bevat drie speelniveaus.

Net als in het boek moeten in Da Vinci Code codes gekraakt worden. Hier zijn dat geen raadsels, maar getallenreeksen (die in het boek slechts één keer voorkomen). Het spel bestaat uit twaalf witte en twaalf zwarte stenen, die per kleur genummerd zijn van 0 tot 11. Iedere speler begint met drie of vier stenen. Deze zet je op volgorde voor je neer, zodat anderen ze niet kunnen zien. Bij gelijke getallen is zwart lager dan wit. Deze verzameling stenen vormt je code.

Ben je aan de beurt, dan pak je een nieuwe steen, mits beschikbaar. Voordat je deze aan je code mag toevoegen, moet je een steen van een van je medespelers identificeren. Raad je het fout, dan is je beurt voorbij en leg je de nieuwe steen open neer in je code en wel zo, dat de getallen nog steeds van laag naar hoog gesorteerd zijn. Raad je het goed, dan mag je nog een keer raden of stoppen. Je mag net zo lang raden tot het fout is of je vrijwillig stopt. Als je stopt, zet je de steen ook op de goede plek neer, maar nu dicht. Je code is nu dus moeilijker te kraken. Als al je stenen ontcijferd zijn is je code gekraakt en lig je er uit. Winnaar is de speler die als laatste overblijft.

… en de waardering

De Da Vinci code heeft zoals het goede merchandise betaamd niets met het spannende boek van Dan Brown te maken. Maar in tegenstelling tot veel spellen die in de schappen liggen vanwege hun thema, is dit wel een leuk spelletje. De Da Vinci code is een deductiespelletje met simpele regels en korte speelduur waardoor spelers snel een aantal potjes achter elkaar zullen willen spelen.

Scrabble is het bekendste spel onder de woordspelen. Toch maar even kort de uitleg van de regels. Het spel bestaat uit een speelbord met vakjes, 4 houten letterplankjes en een boel letters. De ene letter is meer punten waard dan de andere. Ieder speler pakt blind 7 letters en legt ze op zijn letterplankje. De eerste speler maakt een woord en legt het op het bord. Sommige plekjes op het bord leveren extra punten op. Er zijn vakjes die het totale aantal punten van een woord kunnen verdubbelen of zelfs verdriedubbelen. Andere vakjes verdubbelen of verdriedubbelen alleen het aantal punten van de letter die je erop legt. Als het woord op het bord ligt tel je het aantal punten van de letters bij elkaar op en pas je de dubbele woord en of letterwaarde toe als je die vakjes tenminste bedekt met je woord. Het puntentotaal wordt opgeschreven en je vult je letters weer blind aan tot 7.

Daarna maakt de volgende speler een woord waarbij het verplicht is om het woord aan te laten sluiten aan letters die al op het bord liggen (op de kruiswoordpuzzel manier). Dit kan zowel in horizontale als in verticale richting. Alle punten van de letters die het woord vormen worden weer opgeteld, ook van de letters die al op het bord lagen en weer gebruikt zijn in het nieuwe woord. Vakjes met dubbele woord- of letterwaarde die al door een letter bedekt waren tellen niet meer mee. Als alle letters uiteindelijk op zijn wint diegene die in totaal het meeste punten heeft.

Barricade is een dobbelsteenspelletje in de traditie van Mens-erger-je-niet. In tegenstelling tot dat spel, is bij Barricade nog enige tactiek mogelijk. Allereerst is het bord niet een-dimensionaal. Bij Mens-erger-je-niet mag je alleen vooruit, je kunt hooguit kiezen welke pion je zet. Bij Barricade mag je alle kanten op, al is er wel een einddoel dat je als eerste moet zien te bereiken. Zoals de naam al zegt, zul je onderweg versperringen aantreffen in de vorm van witte blokjes. Daar mag je niet voorbij, je moet er precies op terecht komen met een pion om ze te mogen verwijderen. Een verwijderde barricade mag je elders op het bord weer plaatsen, om een tegenstander te hinderen bijvoorbeeld. Natuurlijk mag je ook pionnen van de tegenstanders slaan, om ze weer naar het begin terug te sturen.

Naarmate het eind nadert, kom je steeds meer barricades tegen (voornamelijk door je tegenstanders geplaatst), zodat alleen een worp van 1 nog echt nuttig is. Je hebt de beschikking over vijf pionnen, maar slechts één hoeft het einddoel te bereiken voor de overwinning. Zet niet al je geld op één pion, maar stuur ze allemaal op pad. Je ruimt de barricades dan eenvoudiger op, en je kunt je het verlies van een pion permitteren. Je kunt er ook voor kiezen dat voor de overwinning alle pionnen het einde bereikt moeten hebben, maar dan wordt het een erg lang(dradig) spel.

… en de waardering

Het is een heerlijk pestspelletje, zeker voor kinderen. Veel leuker dan Mens-erger-je-niet, omdat je meer opties hebt. Met alleen volwassen spelers is het een beetje een melig spelletje, waar je zo af en toe best wat plezier aan kunt beleven. Een stevige dosis geluk is nodig, maar omdat het ook perfect te spelen is met jonge kinderen toch drie pionnen waard.

Het is de taak van de spelers om uit te zoeken wie de echte moordenaar is, en dat niet alleen, ook waar de moord gepleegd is en met welk moordwapen. Dit kun je uitzoeken met behulp van kaartjes. Van alle mogelijke daders, kamers en wapens is er een kaartje. Van elke soort wordt er één blind getrokken en in een zwart mapje gedaan. Deze kaartjes geven het antwoord op de vraag. De overige kaarten worden geschud en over de spelers verdeeld. De kaarten die je in je hand hebt, kunnen niet betrokken zijn bij de moord, en kunnen op je detective-notitieblaadje worden weggestreept.

Dan begint het echte speurwerk pas. Met je pion loop je naar een kamer en roept daar een verdachte en een wapen naartoe. Je buurman moet (als dat kan), één van deze kaarten laten zien. Kan dat niet, dan moet de volgende speler dat doen. Op deze manier kan je volgens het logigrammen systeem beginnen met wegstrepen, en zullen er drie verdachten overblijven: een kamer een wapen en een dader. Als deze beschuldiging overeenkomt met de kaarten in het zwarte mapje, heb je de moord juist opgelost en het spel gewonnen.

… en de waardering

Het leuke van Cluedo is dat er weinig geluk in zit. Je bent echt als een detective aan het werk. Je kunt je medespelers misleiden door verdachten op te roepen die je zelf in je hand hebt. Aan het eind van het spel wordt het een beetje traag. Vaak heb je alleen de plaats van het misdrijf nog niet, en je moet naar een kamer lopen om die plaats op te kunnen roepen.

Monopoly heeft eigenlijk geen beschrijving of recensie nodig. Het kan met recht het bekendste bordspel ooit genoemd worden, en is na 65 jaar onverminderd populair. Vele spellen zijn hierop gebaseerd, en er zijn talloze varianten van het spel zelf verschenen. Met andere woorden: Monopoly is een Klassieker met een hoofdletter K, en die hoort op iedere spellensite thuis.

Ondanks dat er veel varianten en huisregels zijn, zijn de basisregels bij iedereen eigenlijk hetzelfde: gooi de dobbelstenen en koop de straten en andere onroerende zaken waar je op terechtkomt. Daarbij moet je geluk hebben dat je de goede straten kunt kopen (Utrecht en de stations; vergeet Rotterdam en Amsterdam) en dat je die van de tegenstanders weet te ontwijken. Helaas zijn het de dobbelstenen die het spel dicteren; zelf heb je bar weinig invloed op het verloop van het spel.

Het grote veilingspel.
Terechte ondertitel voor dit spel. De doos bevat kaarten met allerlei kunstobjecten die moeten geveild worden. De speler die aan de beurt is, beschikt zelfs over een veilinghamer.
Het gaat erom zo compleet mogelijke series te verzamelen. Maar pas op: er zitten ook vervalsingen of slecht onderhouden stukken tussen.
Het kleine spelregelboekje leest heel moeilijk. Het spel verloopt echter vlot.

Het speelbord toont een grote cirkel verdeeld in 6 grote sectoren. In elke sector zijn 9 ‘mijnen’ voorzien waarop totempalen en schijfjes kunnen worden geplaatst.
Bij aanvang beschikt elke speler over een set van 3 totempalen in een eigen kleur. Met deze palen proberen alle spelers zoveel mogelijk stukken van de grote zilverschat te bemachtigen. Dit wordt gedaan door schijven en totempalen op de mijnen van het speelbord te plaatsen. De waarde van elke sector verandert naarmate het spel vordert zodat het moment waarop je een mijn claimt heel belangrijk wordt.
In een grote linnen zak zitten 72 schijven. Wie aan de beurt komt, neemt blind één zo’n schijfje uit de zak. Staat op het schijfje het symbool van een mijn dan moet je dit schijfje op de juiste sector van het speelbord plaatsen. Vervolgens moet je beslissen of je nu reeds één van je drie totempalen op dat schijfje plaatst om aandeelhouder van die mijn te worden. Het is echt nu of nooit. Niemand kan later een totempaal op een onbezet schijfje plaatsen. Als het schijfje uit de zak zilverstukken toont (waarde 0-1-2-3-5), kies je een plaats op het speelbord uit om het zilverstuk te plaatsen. Elke sector biedt plaatst aan maximaal 5 zilverstukken.
Het spel eindigt als alle mijnplaatsen bezet zijn. Elke speler die een totempaal in een sector heeft, ontvangt de hoeveelheid zilver in die mijn. Heb je er twee totempalen staan, dan scoor je vanzelfsprekend dubbel.
Doordat je over slechts drie totempalen beschikt, wordt het moment waarop je die in een bepaalde sector plaatst heel belangrijk. Plaats je die te vroeg dan kunnen de andere spelers er minder waardevolle zilverstukken plaatsen. Wacht je iets te lang dan zijn de plaatsen reeds bezet door totempalen bij de medespelers

U kunt de bekend TV quiz Een tegen 100 nu ook als bordspel thuis spelen. Kunt u 100 tegenstanders wegspelen? Die tegenstanders worden vertegenwoordigd dor uw medespelers. Het basismateriaal is voor 5 spelers, maar u kunt een tegen 100 ook met veel meer mensen spelen. Als het moet met zijn honderden!! Met het een tegen 100 bordspel kunt u de spanning van de TV quiz meemaken wanneer u dat wilt! Bij de vragen kunt u, net als op TV, kiezen tussen de moeilijkere vragen en de wat gemakkelijkere vragen.

Het wereldberoemde vraag- en antwoordspel omvat 2.400 eigentijdse vragen op zes verschillende kennisgebieden. Voor het hele gezin heeft Trivial Pursuit iets heel bijzonders gemaakt: om iedereen een eerlijke kans te geven, zijn er verschillende kaartsets voor kinderen en voor volwassenen met voor elk 1200 actuele vragen en antwoorden.

Bedenk zo snel mogelijk een woord voor iedere letter. Hoe origineler je woord, des te meer kans heb je op een hoge score.
Met unieke dobbelsteenroller

Om de beurt leg je een blokje op de een ander blokje. De speler waarbij de toren instort is de verliezer.

Hilarium! Dat is het gevoel dat je krijgt als je ’t vat. Als er een lichtje gaat branden. Capito? Als niemand snapt wat je bedoelt…en ineens begint het te dagen! Hilarium is het spel dat je met handen en voeten speelt en sta je soms toch nog met je mond vol tanden. Je hebt vijf kaarten en elke kaart heeft ergens een exacte dubbelganger. Je mag de woorden van de kaart niet zeggen, maar je moet dan ook zien uit te vinden wie jouw dubbele in handen heeft! Daar gaat het om bij Hilarium: je moet de boodschap overbrengen! Er ligt een inzet voor het grijpen en je krijgt geld voor de dubbele kaarten die je vindt, maar pas op dat je niet eindigt met de Hopeloos kaart, want dat zou je wel eens de kop kunnen kosten! De speler die na vier ronden het meeste geld heeft, wint het spel.

Wobble is het nieuwe behendigheidsspel voor alle leeftijden. Het onvoorspelbare speelbord wiebelt alle kanten op. Probeer het balletje in de juiste gekleurde gaten te spelen om te winnen. De dobbelsteen bepaalt hoeveel acties je hebt, maar je vaardigheid bepaalt of jij gaat winnen.

Wobble is nieuw en volledig anders dan andere traditionele bordspellen. Haal Wobble uit de verpakking en zet hem binnen 1 minuut in elkaar. Iedere speler plaatst de 4 gekleurde pionnen in een willekeurige volgorde in een zijde van het bord. Dit is de volgorde waarin jij de bal in de gekleurde gaten moeten spelen. Als het je lukt om de bal te scoren, mag je het pionnetje met die kleur uit het bord halen.

Als je aan de beurt bent, gooi je de dobbelsteen. Deze bepaalt hoeveel schijven je op de rand mag leggen, of van de rand mag aftikken met het stokje. 2 of 3 tegelijk mag ook. Stel je gooit 4, dan mag je bijvoorbeeld 2 schijven op de ene hoek leggen en met het stokje 2 schijven ergens anders van de rand afschuiven. Scoor je in het verkeerde gat? Dan is je beurt voorbij.

Speel standaard Wobble of gebruik de jokers om nog meer uitdaging toe te voegen aan het spel. Wobble is leuk voor kinderen van 6 tot 99 jaar en iedereen kan het spel winnen. Pas echter op met het spelen van Wobble, want als je eenmaal begonnen bent….wil je niet meer stoppen.

Party & Co summer editie – méér dan een spel, het is echt een feest!
Deze speciale Party Summer maakt elke vakantie tot een waar feest! Waar je ook bent, Party Summer zorgt voor nog meer plezier: op de camping, onderweg, in de zon op het balkon, op het strand of waar dan ook. Ook de vragen en opdrachten zijn geheel in zomerse sferen.
In teams met vrienden, kennissen of familie, met z’n drieën of met z’n twintigen, er is voor elk wat wils.

Het grote speelbord toont een parcours dat van heel ver lijkt op het beroemde wiel van Trivial Pursuit. Elke groep spelers ontvangt hier echter niet een soort lege kaasbol, maar een mooie ouderwetse grammofoondraaier waarop vijf verschillende gekleurde platen kunnen geplaatst worden. Elke grammofoondraaier start in het centrum en al dobbelend verplaatsen ze zich over de verschillende vakjes. Het symbool op het vak waar de pion eindigt, bepaalt welke soort opdracht door het team aan de beurt moet uitgevoerd worden.
Bij ‘liplezen’ moet een speler van het team een woord of zin liplezen totdat zijn team het correct geraden heeft (binnen de 30 seconden bepaald door een zandloper). Dit kunnen eenvoudige uitdrukkingen als ‘jabadabadoe’ of ‘zusje’ zijn, maar evengoed iets complexere woorden als ‘eenrichtingsverkeer’ of ‘three man and a baby’.
De gele vakken laten iemand iets uitbeelden via mimiek en gebaren. Hierbij mag ook een geluid geproduceerd worden. Zie je al iemand ‘de remmen nakijken’ uitbeelden? En wat denk je van ‘dromen’, ‘motregen’ of ‘een tafel reserveren’?
Op blauwe vakjes moet een vraag juist beantwoord worden. De teamleden mogen even overleggen en mogen – in tegenstelling tot de andere soorten opdrachten – slechts één antwoord geven.
Eindigt de pion op een groen vakje dan wordt er getekend zoals in Pictionary. En stopt de pion op een roze vakje dan wordt het spel Taboe gespeeld: iemand van het team moet een woord omschrijven zodat zijn teamgenoten het kunnen raden, maar mag geen van de vier logische associaties met het doelwoord gebruiken. Omschrijf maar eventjes het woord ‘kletskous’ als je ook nog de woorden ‘roddelaar’, ‘spreken’, ‘praten’ en ‘teveel’ niet mag gebruiken.
Als een opdracht goed uitgevoerd wordt, mag het team nog eens spelen. Vanzelfsprekend moet de volgende keer iemand anders van het team het werk doen. Kan een team een opdracht op één van de vijf hoofdvakken van het speelbord correct uitvoeren dan ontvangen ze de bijbehorende grammofoonplaat. Wie als eerste de vijf verschillende platen verzamelt en nog een opdracht op het centrale vak goed uitvoert, wint het spel.
Niet echt nieuw zal je zeggen. Inderdaad. Maar wie dit met het oorspronkelijk spelmateriaal wil spelen, moet een Trivial Pursuit, Pictionary, Taboe en Gebarentaal in bezit hebben. Hier zit alles netjes in één doos. De kaarten zijn goed verzorgd. Er zit een heel leuke kaarthouder bij en de grammofoon-pionnen zijn echte hebbedingen. Een zandloper, wat papier en een potlood is al wat je nodig hebt om b.v. met oudejaarsavond je familie en/of vrienden te vergasten op een uurtje speelplezier.

Laat de draak in je los!, zo roept de doos van Toru je toe. Enkele mensen zitten verveeld aan tafel totdat Toru op tafel komt en de actie begint. Toru is een actiespel, en zowel de doos als de spelregels stralen dit uit. Felle kleuren, vette letters en bonte foto’s. Toru is het eerste spel dat is gespeeld heb waarbij de regels zijn opgezet als fotoroman.

Waar draait het nu allemaal om? Iedere speler krijgt een eigen plankje, met daarop zeven fiches. Hierop staan verschillende symbolen afgebeeld. Als iedereen er klaar voor is, schuiven de spelers simultaan een fiche naar hun linkerbuur, onder het roepen van ‘TO!’. Vervolgens pakt iedereen het fiche dat-ie van z’n rechterbuur heeft gekregen, en roept ‘RU!. De bedoeling is dat dit in een vloeiende beweging gaat, zodat het het karakter krijgt van een collectieve bezwering bij een of ander alternatief ritueel. Dit wordt onderbroken zodra iemand een verzameling van vier dezelfde en drie dezelfde fiches heeft. Deze speler roept dan hard ‘TORU!’, en grist een van de draken die in het midden van de tafel staan. Dit is het startsein voor de andere spelers om hetzelfde te doen. Haast is geboden, want er is altijd een draak minder dan er spelers zijn.

Alle spelers die een draak hebben kunnen pakken, scoren een punt. Daarbij krijg je een bonuspunt als de kleur van je draak overeenkomt met die van een fiche dat je voor het begin van de ronde hebt gekregen.

Er worden net zoveel rondes gespeeld tot iemand op of boven de acht punten komt. De speler met de meeste punten wint het spel.

In Boss Kito zijn de spelers familieleden van een bekende (beruchte?) gorilla, die bij hem in de gunst proberen te komen. En ook bij deze man gaat de liefde door de maag. Voer hem genoeg bananen en hij is je man. Iedereen begint het spel dan ook met een paar bananenkaarten en een paar bananenfiches.
Bananenkaarten zijn er in vijf kleuren, de fiches zijn jokers die je overal kunt gebruiken. De kleuren van de kaarten komen overeen met de Boss Kito-kaarten. Bij iedere Boss Kito-kaart komt een stapeltje van negen puntenkaarten. Van iedere stapel wordt er een naastgelegd. De spelers proberen nu door het uitspelen van kaarten en fiches de puntenkaarten te bemachtigen. In een ronde mag je vier keer een kaart of fiche spelen, of nieuwe pakken. Aan het eind van een ronde kijk je per kleur wie daar de meeste bananen heeft gespeeld. Deze speler krijgt de puntenkaart die naast de Boss Kito-kaart van die kleur ligt.
Het spel eindigt na negen rondes, waarna de eindscore wordt bepaald. De puntenkaarten hebben de waardes 1 tot 9. Heb je de meeste kaarten van een waarde, dan krijg je die waarde in punten. Alle andere spelers krijgen een punt per kaart van die waarde. De speler met de meeste punten wint.

… en de waardering

Doordat je goed moet nadenken op welke kleuren je je richt en wanneer je je kaarten speelt, is het interessant genoeg. Maar als je niet de kaarten van de goede kleur trekt of anderen het op dezelfde kleuren voorzien hebben als jij, ben je toch wat in de aap gelogeerd.  Per saldo heb je bij drie spelers met Boss Kito een prima spel te pakken. Je hebt dan meer controle en de speelduur blijft ook binnen de perken. Met meer wordt het snel minder en kun je het beter laten liggen.

In Sla je slag(room) moeten de spelers vijf heerlijke taarten zien te verdelen. De taarten bestaan uit 11 losse punten van verschillende soorten taarten (kiwitaart, aardbeientaart, abrikozentaart, etc.) die kriskras door elkaar liggen. Niet alle soorten taart komen even vaak voor (per soort taart varieert het aantal stukjes tussen 3 en 11).

Om beurten mogen de spelers een taart klaarleggen en opdelen in maximaal net zo veel stukken als er spelers zijn. De stukken hoeven niet allemaal even groot te zijn. Vervolgens mogen de andere spelers (met de klok mee) kiezen welk stuk taart zij willen hebben. Daarna kiezen de spelers onmiddellijk welke punten je wilt bewaren voor later en welke je onmiddellijk op wilt eten. Voor de punten die je onmiddellijk consumeert krijg je net zo veel punten als er slagroomhoopjes op de taart liggen (1, 2 of 3). De stukken die je bewaart leveren pas punten op aan het eind van het spel. De speler die dan de meeste stukken taart van een soort heeft, krijgt 10 punten (en de andere spelers niets).

In plaats van een stuk van de taart pakken bij het verdelen, mag je in latere beurten ook passen zodat je alsnog een stuk van je “bewaar”-taart kunt opeten om zo de punten voor de slagroomhoopjes te incasseren.

… en de waardering

Sla je slag(room) is zowel thematisch als wat betreft spelbeleving een echt tussendoortje. De regels zijn zo uitgelegd en een potje is ook zo afgelopen. Het verdelen van de taart is de lastigste keuze die je moet maken (hoe leg je het zo neer dat jij er net een fractie beter van af komt dan je medespelers). Het spel is leuk zo lang het duurt, maar had ook echt niet langer moeten duren want daar heeft het niet genoeg diepgang voor. Maar dat is prima voor het soort spel dat het is, een spel dat je uit de kast trekt als je een paar minuten over hebt aan het begin of eind van een spellenavond.

De spelers zijn vogels van diverse pluimage die de sappige wormen van Haralds grill proberen te halen. Op de grill liggen kunststoffen dominostenen, genummerd van 21 tot en met 36. Hierop staan een tot vier wormen afgebeeld. Hoe hoger het getal, des te meer wormen. Om deze stenen met wormen te pakken te krijgen, moet je dobbelen.

Dit dobbelen doet denken aan een mix tussen Yahtzee en Can’t Stop. Je begint met acht dobbelstenen. Na iedere worp moet je alle dobbelstenen met een bepaald getal apart leggen. Dit mag echter niet een getal zijn dat je al eerder opzij hebt gelegd. Daarna beslis je of je met de overgebleven dobbelstenen verder gooit of dat je liever stopt.

Als je stopt, tellen alleen de apart gelegde dobbelstenen. Stoppen mag alleen als zich daarbij minstens een worm bevindt. De wormen komen in de plaats van de zessen, maar hebben een waarde van vijf. Bovendien moet de totale waarde van al je dobbelstenen minstens zo hoog zijn als het getal van een steen in de grill. In dat geval mag je die steen pakken, die je bovenop je eerder verzamelde stenen legt. Ligt de steen in kwestie niet in de grill, maar wel bij een van je medespelers, dan mag je hem afpakken. Dit geldt alleen voor de bovenste steen van een speler.

Je worp mislukt als je geen getal gooit dat je nog niet apart hebt gelegd, als je geen worm apart hebt gelegd of als de som van de dobbelstenen niet hoog genoeg is om een steen te pakken. In al deze gevallen moet je je bovenste steen terug leggen in de grill. Vervolgens draai je de hoogste steen in de grill dicht. Deze steen kan niet meer gepakt worden.

Het spel eindigt als er geen open stenen meer in de grill liggen. De speler met de meeste wormen op zijn stenen wint.

… en de waardering

Regenwormen is een echt spellensnackje. Het heeft weinig om het lijf, maar speelt gewoon lekker weg en je kunt er een boel lol om hebben. Prima spel als je nog even een kort spelletje wilt doen, minder geschikt voor mensen die niet van een portie geluk houden in een spel

Minoes is het eerste spel dat ik ken dat gebaseerd is op een spreekwoord, namelijk op “een kat in de zak kopen”. Friedemann Friese heeft dit spreekwoord omgezet in een veilingspelletje waarbij het veilen van een zak met onbekende inhoud centraal staat.

Alle spelers krijgen aan het begin van het spel een set kaarten. Er zijn kaarten met raskatten (pluspunten), zwerfkatten (minpunten), een roze konijn (nul punten) en twee honden (die katten of elkaar wegjagen). Aan het begin van elke ronde leggen alle spelers één kat dicht neer in het midden van de tafel. Vervolgens begint een veiling om deze groep kaarten.

De startspeler draait de eerste kaart open en doet een bod. Vervolgens moeten iedere volgende speler dit bod verhogen of passen. Als je past, krijg je een oprotpremie en je inzet terug en wordt de volgende kaart opengedraaid. De oprotpremie stijgt, dus het is lucratief om als je wilt passen dit niet als eerste te doen, maar het risico is dan wel dat je de “zak” kan zijn doordat je de zak moet kopen op een moment dat je ziet dat de inhoud je niet zo aanstaat.

Op het moment dat er nog maar één speler over is, levert deze zijn inzet in en krijgt alle katten die in de zak zitten. Aan het eind van het spel tel je de waarde van je aankopen op bij het geld dat je nog over hebt en degene met de meeste punten wint dan.

… en de waardering

Minoes is een hilarisch kort kaartspelletje. Het spel is zo uitgelegd, speelt lekker vlot weg en staat garant voor veel lol. Aan het begin weet je vaak nog nauwelijks waar je op biedt, maar als eerste passen wil je eigenlijk ook niet omdat de oprotpremie dan nog heel laag is. Maar zodra mensen beginnen met passen kan het heel snel gaan als de inhoud van de zak laag of negatief blijkt te zijn en kan het zo maar zijn dat alle spelers op rij passen en je dus een vervelende koop moet afsluiten. Maar het kan net zo goed zijn dat de waardevolle katten onderin de zak zitten en de laatste speler dus spekkoper is. Doordat je zelf kan kiezen welke kat je in de zak stopt, heb je voldoende mogelijkheden om het spel een beetje te sturen. Als jouw kat bovendien achterin de rij ligt is dit een uitgelezen kans voor een goed staaltje bluffen (hoog bieden terwijl het een waardeloos monster is). Spellenliefhebbers zullen dus absoluut geen kat in de zak vinden als ze Minoes aanschaffen.

In Hippe Kippen laten de kippen zich gek maken door statussymbolen. Elke kip wil zich onderscheiden door zich te omringen met dure objecten zoals exclusieve sierraden en prachtige woonaccessoires van vossenbond of andere exclusieve materialen.

De spelers mogen in hun beurt telkens drie acties uitvoeren die bestaan uit het trekken van kaarten of het neerleggen van kaarten om zo verzamelingen te vormen. Een verzameling moet altijd beginnen met een omgedraaide kaart (van een willekeurige kleur), waarna op deze kaart kaarten van één bepaalde kleur verzameld worden (bijvoorbeeld de oranje kaarten waarop de opgezette vossenkoppen voor aan de muur staan afgebeeld). Op drie momenten in het spel worden de verzamelingen gewaardeerd en worden punten vergeven voor exclusiviteit en uitgebreidheid. Als je de enige bent die een bepaalde verzameling heeft dan levert dit meer punten op dan als meerdere hippe kippen een zelfde verzameling hebben. Verder krijg je als verzamelaar met de grootste collectie meer punten dan de spelers met minder uitgebreide collecties.

Alle spelers hebben aan het begin van het spel nog een verdubbelaarskaart gekregen. Ze mogen tijdens het spel deze kaart op een verzameling leggen. Na deze kaart mogen echter geen nieuwe kaarten meer aan deze verzameling worden toegevoegd. De verdubbelaar verdubbelt het aantal punten dat een verzameling oplevert bij een waardering.

Veder sluipt er nog een vos van verzameling naar verzameling. De spelers mogen deze vos aan het eind van hun beurt kosteloos aan de volgende speler doorgeven of tijdens hun beurt voor één actiepunt op een andere eigen verzameling zetten of voor twee actiepunten op een verzameling van de buurman. De verzameling waar de vos op staat tijdens een waardering wordt genegeerd en levert dus geen punten op.

… en de waardering

Hippe Kippen is een mooi en toegankelijk kaartspelletje. De vos had er van mij niet in gehoeven (die maakt het spel eerder minder leuk dan leuker doordat het zo’n zware straf is als hij bij een waardering bij jou staat), maar gelukkig kan je de vos ook gewoon in de doos laten zitten en zonder spelen. Aan het begin van het spel is het slim om te investeren in zoveel mogelijk verzamelingen omdat geen enkele speler dan nog grote verzamelingen heeft en elke verzameling dus punten oplevert. Maar daarna moet je kiezen en specialiseren om nog flink te kunnen scoren. Deze verschuiving in strategie maakt Hippe Kippen een spannend verzamelspel voor jong en oud.

Aan het begin van het spel krijgen alle spelers eenzelfde aantal kaarten toebedeeld (cijfers 1 tot en met 13 en jokers). Degene die de speciale ezelkaart toebedeeld heeft gekregen, mag beginnen en speelt uit zijn hand een bepaald aantal kaarten met dezelfde waarde. Zijn buurman moet vervolgens een zelfde aantal kaarten spelen, maar dan met een hogere waarde. Dit gaat net zo lang door tot niemand meer over de laatst gespeelde set heen kan. Degene die deze set heeft gespeeld mag uitkomen.

Naast gewone getallenkaarten is er ook één ezelkaart in het spel. Als de bezitter van deze kaart er voor kiest om uit te komen met deze kaart, wordt er meteen een speciale ezelronde gespeeld. Iedereen speelt dan omstebeurt één kaart en diegene die de hoogste kaart heeft gespeeld wint alle kaarten die gespeeld zijn. Soms is dit prettig omdat je met de gewonnen kaarten, grotere setjes kan maken die moeilijker te overtreffen zijn. Meestal is het echter een nadeel om de ezelronde te winnen, want het doel is immers om zo snel mogelijk al je kaarten uit te spelen.

Zodra één iemand zijn hand leeg heeft gespeeld, wordt met spelen gestopt en krijgen de mensen die nog kaarten op handen hebben, hier strafpunten voor.

… en de waardering

Wie is de ezel is volledig gebaseerd op wat wij in België ‘Presidenten’ en onze Noorderburen ‘Klootzakken’ noemen. Alleen werd er een klein spelelement bijgevoegd, met name de ezel. De bedoeling kan is niet echt moeilijk te achterhalen. Als je jouw hoge kaarten te vlug speelt ben je hoogst waarschijnlijk de ezel. Heb je alleen hoge kaarten dan zal de ezel ook wel eens bij jou op bezoek komen.
Als je wat handig speelt kun je met een slechte hand de schade meer dan beperken.

In Kakkerlakkensalade krijgen de spelers een flinke stapel kaartjes met daarop verschillende ingrediënten (bloemkool, paprika, tomaat en salade). Tussen deze ingrediënten zitten daarnaast nog 8 kakkerlakken verstopt. Omstebeurt draaien de spelers een kaart open en noemen het ingrediënt dat hier op staat.

Dit is nog niet heel lastig. Het venijn zit hem er alleen in dat je nooit hetzelfde ingrediënt mag noemen als de vorige speler heeft genoemd of opengedraaid. In dat geval moet je snel een ander ingrediënt noemen anders ben je in de bonen gelogeerd. Dus stel dat de vorige speler een tomaat opendraaide maar paprika zei omdat de speler daarvoor ook al een tomaat opendraaide dan mag de volgende speler geen tomaat en geen paprika zeggen (maar alleen bloemkool of sla). Als je niet snel een goed ingrediënt weet op te noemen moet je voor straf alle kaarten die gespeeld zijn oppakken.

Als er een kakkerlak wordt gedraaid wordt het nog wat ingewikkelder. Dan moet je namelijk kakkerlak roepen en daarna mogen de andere spelers het ingrediënt wat op de kakkerlak kaart staat afgebeeld ook niet meer noemen. Je moet dan dus nog vaker creatief met de waarheid omgaan.

… en de waardering

Kakkerlakkensalade is een verbaal reactiespel. Hoe sneller het spel gespeeld wordt, hoe leuker het wordt omdat het vaker mis gaat. Er zitten maar vier verschillende groenten in het spel, maar probeer maar eens de goede te roepen als er een paar verboden zijn. Als je er rustig over na zou kunnen denken was er geen kunst aan, maar die tijd krijg je dus niet.

Het enige lastige punt van dit spel is de hoeveelheid tijd die de spelers mogen nemen om hun antwoord te bedenken. Wanneer denkt een speler te lang na en moet hij de stapel pakken en wanneer ben je nog net op tijd. Als je iedereen te veel tijd gunt wordt het spel te makkelijk. Je moet verder ook voorkomen dat de speler die aan kop ligt door de andere spelers er uit opportunisme van wordt beschuldigd te langzaam te zijn geweest. En aan de andere kant moet je niet te streng zijn want dan kan het spel tot in het oneindige gerekt worden.

Met de juiste instelling en speelsnelheid is kakkerlakkensalade een heerlijk luchtig tussendoortje dat gegarandeerd op de lachspieren werkt. Het spel is een prima tussengerechtje op een spellenavond. Voor een hoofdgerecht is het te licht en luchtig, maar het spel werkt prima als amuze.

Na een zwaar spel bestaat op een spellenavond vaak nog de behoefte aan een cooling down door middel van een kort, simpel kaartspelletje. Kakerlakenpoker is een spel dat in zo’n geval prima ingezet kan worden. De regels zijn zo uitgelegd en het spel hoeft niet lang te duren. Maar is het spel ook leuk?

Kakerlakenpoker is een kaartspel dat gespeeld wordt met acht soorten dieren die allemaal acht keer voorkomen. Dit keer is er niet voor dieren met een hoge aaibaarheidsfactor gekozen, nee er wordt gespeeld met kakkerlakken, spinnen, schorpioenen en andere dieren die je liever niet in je keukenkastje aan zou willen treffen. Voor iedere kaart is een nieuwe tekening gemaakt, waardoor het spel er prachtig uitziet.

De kaarten worden onder de spelers verdeeld en daarna kan begonnen worden met bepalen wie de beste pokerface heeft. De startspeler kiest een kaart uit zijn hand en schuift die naar een van de andere spelers toe en deelt hem mee welk dier er op staat (dit is een kikker). Deze speler kan vervolgens kiezen uit twee acties.

Ten eerste kan hij zeggen of hij de mededeling gelooft of niet, waarna de kaart wordt omgedraaid. Als het klopt wat je hebt gezegd (´Nee hoor, dit is geen kikker´, en het was inderdaad geen kikker) dan moet degene die de kaart gespeeld had deze open voor zich neer leggen. Als je het fout hebt, moet je de kaart zelf houden.

De andere optie is dat je de kaart bekijkt en doorschuift naar een van de andere spelers. Ook dan moet je zeggen wat er op staat (´Inderdaad, het is een kikker´ of ´Nee hoor, het was geen kikker het is een rat´). Dit gaat net zo lang door tot iemand zegt of de claim waar is of niet of je bij de laatste speler aan komt. Die heeft geen keus die moet zeggen of het klopt of niet.

Het spel is afgelopen zodra iemand vier keer hetzelfde dier voor zich heeft liggen of een kaart uit zijn hand moet spelen, maar er geen meer heeft. Deze persoon is de verliezer van de avond.

… en de waardering

Kakerlakenpoker is een spel voor de liefhebber. Je kunt dit spel niet winnen door de beste tactiek te hebben of het slimst je kaarten uit te spelen. Het is een kwestie van een beetje geluk of een goede intuïtie waarneer mensen bluffen. Er zitten in dit spelletje genoeg momenten waarop je kunt lachen zodat je na een cooling down met Kakerlakenpoker weer relaxed naar huis gaat.

Een kaartspel waarin je moet proberen om de laagste score te halen.

Het kaartspel bevat kaarten van 0 tot en met 9 en enkele tactiek kaarten. Deze worden geschud en uitgedeeld. De rest vormt de trekstapel.

Speelwijze

Elke speler krijgt 4 kaarten. Deze legt hij ongezien voor zich neer. Alleen de buitenste twee kaarten mag je bekijken; alleen aan het begin van het spel. Daarna niet meer.

Daarna trekt iedereen een kaart van de trekstapel. Als het een kaart is die je wilt houden (omdat deze lager is dan de kaarten die je voor je hebt, mag je die omruilen. Anders gooi je de kaart op de aflegstapel. De volgende speler kiest dan of een kaart van de trekstapel te trekken of de bovenste kaart van aflegstapel te pakken. Daarna kiest ook hij weer of hij de kaart houdt of weggelegd.

Er zijn een paar tactische kaarten. Vooral het kijkertje is handig: die geeft namelijk de mogelijkheid om één van je vier kaarten te bekijken. Andere tactiekkaarten zijn: dat je nog een keer een kaart van trekstapel mag trekken en de andere is dat je een kaart van jou ongezien mag verwisselen met één van een andere speler.

Als je denkt dat je niet meer lager kunt in punten, klop af, door op de tafel te kloppen. Daarna mag iedereen (behalve die afgeklopt heeft) nog één keer! Daarna legt iedereen de kaarten open en telt iedereen z’n punten op. Mochten er nog tactiek kaarten bij de spelers liggen, mag die vervangen worden door opnieuw een kaart te trekken van de trekstapel. Wie het laagste aantal punten heeft wint.

Gedurende het spel is het dus zaak goed te onthouden welke kaarten je hebt liggen en deze tijdig te vervangen voor lagere kaarten!

En de waardering……

Dit is een erg leuk spel! Ook om te spelen met kleine kinderen . Het is vreemd, maar je vergeet toch weer snel wat je waar hebt liggen. Soms kan het geen kwaad om een gokje te wagen met het verwisselen van kaarten die je (nog) niet gezien hebt.

Bij dit spel is het niet een kwestie van winnen, maar van niet verliezen. Het bestaat uit 104 kaarten, jawel nummer 1 tot en met nummer 104. Iedere speler begint met 10 kaarten in de hand. Op tafel worden vier kaarten neergelegd. Alle spelers moeten een kaart uitzoeken en gesloten voor zich neerleggen. Tegelijkertijd worden deze kaarten omgedraaid. De speler met de kaart die de laagste waarde heeft mag beginnen. De speler moet deze kaart achter één van de vier kaarten op tafel leggen. De kaart van de speler moet altijd hoger zijn dan de kaart op tafel. Zijn alle vier kaarten hoger dan de opgegooide kaart, dan moet de speler één rijtje uitkiezen en als strafpunten nemen. De opgegooide kaart van deze speler wordt de eerste kaart van een nieuw rijtje.

Zo groeien de vier rijtjes langzaam maar zeker, en wordt het steeds moeilijker om een kaart op te gooien. Want, het spel heet niet voor niks 6nimmt!. Er mogen maar vijf kaarten in een rijtje liggen. De speler die de zesde kaart opgooit, is de pineut en moet de eerste vijf kaarten pakken. Deze kaarten worden de strafpunten van deze speler. Op iedere kaart staan namelijk koeienkoppen getekend. De meeste kaarten zijn wit en hebben één koeienkop, maar er zijn ook felgekleurde kaarten met twee, drie, vijf en zelfs één met zeven koeienkoppen! Van alle kaarten die je krijgt tellen de koeienkoppen als strafpunten. De speler die als eerste zesenzestig koppen verzameld heeft is de domste koe en heeft dus verloren.

… en de waardering

6 nimmt! is de klassieker onder de korte kaartspelletjes. Maar weinig spelletjes blijven leuk met zowel weinig als met veel spelers, maar 6 nimmt! flikt het hem. De kracht van het spel is de combinatie van eenvoudige regels en lastige keuzes. Soms weet je dat je een kaart veilig kan spelen, maar vaak hoop je maar dat er niet net nog een kaart voor de jouwe komt zodat jij een rijtje kaarten op moet pakken. Dit zorgt ervoor dat het spel spannend blijft tot het laatst.

Het is erg lastig om Fluxx te beschrijven omdat het het meest on(be)grijpbare spel is dat ik ken. Je kunt je zelfs afvragen of Fluxx zich niet beter laat omschrijven als bezigheid of belevenis dan als spel. En dat terwijl het tegelijkertijd het meest duidelijke spel is dat er is, de regels liggen namelijk op tafel. Als je de draad nu al kwijt bent, dat geeft niets, dat is precies de bedoeling van Fluxx. Zodra je de on(be)grijpbaarheid accepteert, begint het interessant te worden.

Aan het begin van het spel ligt er bij Fluxx één kaart op tafel waarop alle regels van het spel staan, namelijk trek een kaart en speel er vervolgens één. Hoe moeilijk kan het zijn? Er zijn verschillende soorten kaarten in het spel, namelijk regelkaarten, motiefkaarten, actiekaarten en doelkaarten. Op een doelkaart staat wat je moet doen om het spel te winnen. Omdat echter maar één doel geldig kan zijn, wisselt het doel soms meerdere keren per beurt. Op het doel staat welke motiefkaarten (bijvoorbeeld de motiefkaarten droom en geld vervullen het doel Jackpot) je voor je moet hebben liggen om te winnen. De regelkaarten brengen extra regels in het spel, bijvoorbeeld een limiet voor het aantal handkaarten dat je mag houden of een verandering in het aantal kaarten dat je mag trekken of spelen. De actiekaarten zorgen voor nog een flinke extra portie chaos en onvoorspelbaarheid. En toch komt er een moment dat iemand precies die motiefkaarten voor zich heeft liggen als het actuele doel aangeeft en daarmee wint.

Er zijn meer dan tien verschillende Fluxx-varianten op de markt (bijvoorbeeld Monty Python Fluxx, Christian Fluxx, Eco Fluxx en Zombie Fluxx). Iedere variant heeft weer andere motieven en doelen en geheel eigen manieren om de boel in de war te sturen. In de Monty Python variant kan je bijvoorbeeld extra kaarten krijgen door liedjes te zingen of met een raar accent te praten.

… en de waardering

Fluxx moet je gewoon over je heen laten komen en je moet niet al te veel moeite doen om het spel te willen begrijpen of doorgronden. Je hebt absoluut invloed op het spelverloop, maar minder op de uiteindelijke winnaar en het speelplezier zit hem in de rare wendingen die kenmerkend zijn voor het spel. Als je er voor in de stemming bent, is Fluxx een hilarische ervaring. Als je serieus een spel wilt gaan spelen, zal Fluxx alleen maar frustratie opleveren. Het is een spel dat zo leuk is als je het samen maakt.

Bouw de mooiste en hoogste totempaal! Elk jaar organiseren de Indianen een spannende wedstrijd. Wie bouwt de mooiste en hoogste totempalen?
Elke ronde kies je drie kaarten, waarmee je de beste totempalen probeert binnen te halen. Maar pas op, de andere spelers kunnen die zo voor je neus wegkapen. Iedere speler krijgt 21 kaarten, die hij over 7 ronden verdeelt. Met totem- en krijgerkaarten bouwt hij aan totempalen, met squaw- en topkaarten maakt hij ze af. Wie een totempaal afmaakt, mag deze voor zich neerleggen. Elke kaart in de paal is het erop aangegeven aantal punten waard. Wie aan het einde van het spel de meeste punten heeft, wint het spel.

Alles of Niets is een vlot en toegankelijk kaartspelletje voor 3-5 spelers. Het spel bevat 65 kaarten in vijf kleuren. De kaarten hebben een waarde van 0–11, waarbij de 0 telkens tweemaal voorkomt. De spelers krijgen 13 kaarten. Drie van deze kaarten leggen ze open af op eigen scorestapels per kleur. Daarna gaat de ronde echt van start. De spelers spelen om de beurt een open kaart, waarbij ze geen kleur hoeven te bekennen. Degene die de kaart met de hoogste waarde speelt, wint de slag. Bij een gelijke waarde wint degene die als eerste deze waarde heeft gespeeld. De winnaar van de slag legt de gewonnen kaarten open op zijn scorestapels van de desbetreffende kleuren, in de volgorde waarin de kaarten zijn gespeeld. Hij moet zijn eigen winnende kaart als eerste afleggen. Het is de bedoeling om hoge kaarten te verzamelen en vervolgens het onvermijdelijke bombardement aan lage kaarten te ontwijken.

Na 10 slagen is de speelronde voorbij. Dan worden de waardes van de bovenste kaarten van de scorestapels als winstpunten genoteerd. Na het vereiste aantal potjes wint de speler met de meeste punten.

Ten slotte

Alles of Niets is een luchtig slagenspel met een leuke twist. In een half uurtje speelplezier moet je jouw kaarthand fatsoenlijk managen en mag je de nodige plaagstoten uitdelen of incasseren. In dit spel is een gevoel voor timing vereist. Wees niet te gulzig en lok op tijd een paar stevige middenmoters naar jouw scorestapels. Als je te fanatiek op de kroonjuwelen aast, vliegen de slechte kaarten je vanzelf om de oren. Wees zuinig op jouw lage kaarten. Die heb je hard nodig om een dramatische devaluatie van jouw scorestapels te voorkomen, of – nog mooier – om een medespeler een oor aan te naaien.

Iedere speler is een bonenkweker die zo veel mogelijk van dezelfde soort bonen probeert te verzamelen, om op die manier het meeste goud te verdienen. Iedere bonenboer heeft aan het begin van het spel twee bonenveldjes, en kan dus twee verschillende soorten bonen verbouwen. Alle spelers krijgen in het begin vijf kaarten in handen.

Bij Boonanza is de volgorde van die kaarten erg belangrijk. Daar mag namelijk niet in gewisseld worden. De kweker die aan de beurt is moet zijn eerste kaart op leggen, en mag de tweede kaart opleggen. Op die kaarten staan verschillende bonen. Dit kunnen erg rare bonen zijn zoals bijvoorbeeld blauwe bonen, kogels dus. Op de kaart staat aangegeven hoe vaak die boonsoort in het spel voor komt. Hoe vaker een kaart voorkomt, hoe meer je er van moet verzamelen om een goudstuk te verdienen.

Nadat de actieve speler één of twee kaarten heeft opgelegd, worden er twee kaarten open gelegd. De speler mag deze bonen zelf houden of met medespelers ruilen voor bonen die beter in de eigen verzameling passen. Lukt een ruil niet, dan moet de boer een bestaande verzameling inleveren, en de nieuwe kaart op zijn bonenveldje leggen. Als de boer genoeg verzameld heeft worden er goudstukken verdiend, anders verdwijnen de bonen voor niets op de stapel. Het is dus zaak om goed te ruilen en verzamelingen te maken die geld op leveren! Aan het eind van de beurt moet de speler drie nieuwe kaarten trekken en achteraan sluiten bij de andere kaarten in de hand. De volgorde mag nog steeds niet veranderd worden.

Voor drie goudstukken kan een speler een derde bonenveldje kopen. Zo kunnen er drie soorten bonen gekweekt worden. Het is gebleken dat dit tot vier spelers lucratief is, maar met vijf of meer spelers niet meer. De beste bonenkweker is de speler die na drie rondes de meeste goudstukken verzameld heeft.

… en de waardering

Boonanza is een spel waar mensen meteen naar gaan kijken als je het op tafel legt. De vrolijke afbeeldingen van bonen maken schijnbaar nieuwsgierig. Het spel maakt de belofte wat mij betreft waar. Vooral de ruilfase is het spel voegt veel aan het speelplezier toe omdat iedereen in deze fase betrokken is met wat er op tafel gebeurt.

De spelregels van Tai Pan bevatten varianten voor elk aantal spelers, maar de belangrijkste is die voor vier spelers, waarbij de twee tegenover elkaar zittende spelers een team vormen. Het deck bevat een normaal kaartspel met 4 speciale kaarten: Mah Jongg, Hond, Draak en Phoenix. Het doel van het spel is verrassend simpel. Iedere speler probeert zo snel mogelijk zijn kaarten kwijt te raken. De speler met de Mah Jongg komt uit en kiest voor een kaartencombinatie (enkele kaart, 2 dezelfde, 3 dezelfde, full house, straat of opeenvolgende paren). De volgende speler speelt precies hetzelfde, maar dan met een hogere waarde óf hij past. Als alle spelers achtereenvolgens passen, wint de speler die als laatste heeft gespeeld de slag. Hij komt uit voor de volgende. Als drie van de vier spelers uit zijn, is de ronde voorbij en tellen de spelers de punten in hun slagen, waarbij Koningen en tienen 10 punten opleveren, vijven 5 punten, de Draak 25 punten en de Phoenix 25 strafpunten. Het gaat te ver om alle spelregels in detail te beschrijven, maar het spreekt voor zich dat de speler die als laatste over is, zijn slagen en handkaarten kwijt is… In het kort nog even de speciale kaarten: De Draak is de hoogste kaart in het spel, maar kan uitsluitend als enkele kaart gespeeld worden; de Phoenix is een joker; met de Mah Jongg kun je de volgende speler verplichten een bepaalde kaart op te gooien; en met de hond geef je het recht om uit te komen aan je teamgenoot. Het team dat als eerste 1000 punten heeft verzameld, wint het spel.

Uitzonderlijk?

Wat maakt Tai Pan nou zo uitzonderlijk? De punten die de spelers in de slagen kunnen verdienen, vallen in het niet bij het aantal punten dat een team kan scoren als ze als eerste en tweede van hun kaarten af zijn. In dat geval wordt er helemaal niet geteld! Het winnende team krijgt 200 punten en het andere team niets. Dat betekent dus samenwerking van het hoogste niveau. Omdat iedere speler aan het begin van een ronde een kaart uit zijn hand aan zijn partner en zijn beide tegenspelers moet geven, zijn er ontelbare mogelijkheden om elkaar informatie te geven en eventueel een sterke kaart, waar een speler zelf niets aan heeft, naar de partner te sluizen. De spelers zijn dus continu bezig met elkaar helpen. Door slim spel kan dan zelfs een relatief zwakke kaart winnend zijn! Leuk is ook de mogelijkheid om Tai Pan te roepen. Een speler die dat doet, beweert dat hij degene is die als eerste zijn kaarten kwijt is (en dus niet zijn partner!). Als dat lukt, levert dat het team 100 extra punten op, zo niet gaan er 100 punten van hun score af! Dat betekent dus ook “may day” voor het andere team dat direct een ander doel heeft, namelijk het voorkomen van de Tai Pan met alle gevolgen van dien. Helemaal risicovol is het roepen van grote Tai Pan. Dat mag als een speler 8 kaarten heeft gekregen (maar de resterende 6 dus nog niet kent!). Bij succes levert dat 200 punten op, bij mislukking (je raadt het al) gaan er 200 punten van de score af. Een goede rekenaar heeft dus al gezien dat een team maximaal 400 punten in een ronde kan verdienen. Daarom blijft Tai Pan tot het laatst spannend. Een achterstand van 800 punten kan in theorie in twee ronden worden ingelopen!

… en de waardering

Wees gewaarschuwd: Tai Pan is ontzettend verslavend. Dit simpele kaartspelletje is zo uitgelegd en speelt lekker vlot weg en werkelijk iedereen vindt het leuk. Door de enorme hoeveelheden punten die je bij een (Grote) Tai Pan binnen kan schuiven, blijft het spel tot de laatste ronde spannend. Na ieder potje wil je alleen maar meer en daarom krijgt dit spel de maximale score.

Het thema van de vliegen is overeenkomstig luchtig gehouden, en gaat vergezeld van enkele zeer realistische en niet altijd even smakelijke illustraties op de kaarten. Ook de vliegen waar je mee biedt zijn erg realistisch, en lenen zich voor meer doeleinden dan dit spel (als je over het juiste gevoel voor humor beschikt).

Deze kaarten worden een voor een ‘geveild’. Deze leveren pluspunten op of strafpunten voor een andere speler; ook zijn er nog een paar kaarten met een speciale functie. Alle spelers bieden blind een aantal vliegen, en moeten vervolgens roepen hoeveel vliegen zij denken die er in totaal geboden zijn. Iedereen laat vervolgens zijn bod zien; de speler die er het dichtste bij zit krijgt de kaart. Iedereen levert zijn bod in, maar alle spelers die het totale bod goed hadden geraden krijgen een vlieg terug. Met de speciale kaarten kun je extra vliegen krijgen, of die van de medespelers doodspuiten.

Het spel is afgelopen als alle kaarten gespeeld zijn. Iedereen telt de waarde op van de kaarten die voor hem liggen en de speler met de meeste punten wint.

… en de waardering

Vliegen Vangen slaagt voor het vullersexamen glansrijk waar het de eenvoud en de speelduur betreft.

Het is een trieste boel bij de koeien op de boerderij…. De boer is net op zijn tractor naar het dorp vertrokken. Ook de stier toont geen enkele belangstelling. Als het eten ook nog eens op is, zijn de koeien Bertha, Gretha, Jacoba en Klara het meer dan zat! Ze gaan op zoek naar een echte boer die ze eens lekker verwent en weer blij maakt. Jij kunt ze daarbij helpen! Vat jij de koeien bij de horens?

In koe zoekt boer hebben de koeien het helaas niet voor het zeggen. Ze zijn afhankelijk van de boeren en boerinnen die alles in het werk moeten stellen om een koe met pruillip zo snel mogelijk weer in een tevreden dame te veranderen.

Alle spelers beginnen met een lekker warme lege stal en twee verdrietige en één blije koe in de wei. Elke ronde mag je één kaart kiezen. Er zijn twee verschillende soorten kaarten, namelijk actiekaarten en koeienkaarten. Als je een koeienkaart kiest leg je deze zonder haar humeur te veranderen (soms zijn ze blij en soms niet) in je weiland. Er zijn heel veel verschillende actiekaarten maar ze hebben allen (een combinatie van) één van de volgende effecten: koeien worden blij (bijvoorbeeld van een bezoekje van de stier of boerin), koeien worden verdrietig (van een flinke plensbui of een lege voerderbak), koeien wisselen van eigenaar of koeien worden op stal gezet (waar ze immuun zijn voor verdere actiekaarten). Sommige kaarten tellen voor iedereen, sommigen alleen voor je eigen boerderij en sommige pestkaarten speel je tegen een andere speler. Op de kaarten staan symbolen die aangeven wat de kaart doet, dus je hoeft niet voor iedere nieuwe kaart het regelboekje te raadplegen. Zodra de trekstapel op is, is het spel afgelopen. De speler met per saldo de meeste blije koeien komt als winnaar uit de bus.

Een leuke vondst vind ik dat je altijd mag kiezen uit drie openliggende kaarten of de bovenste kaart van de trekstapel Als de bovenste kaart van de trekstapel een koe is dan mag je deze pakken en leg je hem met dezelfde kant naar boven als hij op de trekstapel lag. Maar als in plaats van deze kaart een openliggende kaart wordt gekozen, gaat de bovenste kaart natuurlijk naar de openliggende kaarten. In dit geval moet je deze kaart ook omdraaien en verandert dus het humeur van de koe.

… en de waardering

Koe zoekt boer is een tactisch spelletje met veel speler interactie. Als je een weiland vol hebt met blije koeien, kan je er donder op zeggen dat je medespelers zich massaal op jou storten om je koeien of hun eten in te pikken waardoor je voor je het weet opgescheept zit met een kudde sippe koeien. Dit is doorgaans een element waar ik niet zo van houdt, maar koe zoekt boer moet het vooral van de melige sfeer hebben en minder van de mogelijkheden om het spel te sturen. En omdat de sfeer opperbest is, levert een potje koe zoekt boer zeker een aangenaam kwartiertje op. VVV-ers (volwassen, verwende veelspelers) kunnen koe zoekt boer wellicht beter links laten liggen. Maar gezinnen en spellenspelers die op zoek zijn naar wat luchtig vermaak, zullen koe zoekt boer absoluut kunnen waarderen.

De spelers proberen door snel reageren en tellen zoveel mogelijk kaarten te verzamelen.

De bel wordt zodanig geplaatst dat elke speler er makkelijk bij kan.
De kaarten worden geschud en elke speler ontvangt een stapeltje, dat hij gedekt voor zich plaatst.
Het spel wordt gespeeld in de richting van de klok.

In zijn beurt draait de speler de bovenste kaart om en legt deze open op een eigen aflegstapel neer, zodat slechts één kaart per speler zichtbaar is.
Zodra een speler 5 vruchten (niet meer en niet minder) van dezelfde soort ziet liggen, slaat hij zo snel mogelijk op de bel. Hij ontvangt alle openliggende kaarten en plaatst deze onder zijn gedekte stapel. Nu is deze speler aan de beurt. Als de speler het niet goed heeft gezien, en er meer of minder vruchten van dezelfde soort liggen, dan moet hij elke speler gedekt een kaart geven.

Zodra een speler zijn laatste kaart heeft omgedraaid, ligt hij uit het spel. Zijn openliggende kaarten blijven nog wel in het spel. De andere spelers spelen nog verder tot er nog twee spelers over zijn. Nu moet de speler die een fout maakt al zijn gedekt liggende kaarten aan de andere speler geven. De speler die het laatst overblijft is de winnaar van het spel.

en de waardering………

Het spel is erg leuk om met kinderen te spelen. Kinderen vinden het geweldig om op de bel te slaan. Ondertussen leren ze goed tellen. Het is duidelijk een kinderspel, maar in de juiste stemming kun je dit ook met oudere spelers tussendoor spelen.

Om beurten spelen de spelers beul en hakken de voorste in de rij edelen de kop af. Door het uitspelen van aktiekaarten kan de rijvolgorde worden aangepast. De spelers proberen op deze manier de meest waardevolle koppen in het bezit te krijgen. Winnaar is degene die daar het beste in slaagt.

De held van het volk – De aartsbisschop – Een rijke dame

De voorbereiding: Het spel wordt gespeeld in 3 dagen. Elke dag worden er ongeveer 12 edelen terechtgesteld. Elke speler krijgt 5 aktiekaarten en er wordt bepaald wie er mag beginnen. De guillotine wordt opgesteld en 12 willekeurige edelen worden in een rij voor de guillotine gezet. Het hakken kan beginnen.

Een spelbeurt: Om beurten zijn de spelers aan de beurt. De speler die aan de beurt is, mag 1 aktiekaart uitspelen, vervolgens hakt hij de eerstvolgende edele de kop af en ten slotte trekt hij een nieuwe aktiekaart. Als de rij wachtende edelen op is, is de dag voorbij en worden 12 nieuwe edelen opgeroepen voor de volgende dag.

Naar voren duwen – Gemist bij het hakken – Mooie bloedfontein

Aktiekaarten: De aktiekaarten geven de spelers de mogelijkheid de volgorde van de rij te veranderen, maar ook kun je de waarde van de koppen mee veranderen, andere spelers mee lastig vallen en ga zo maar door.

Einde: Zodra voor de derde maal de rij leeg is, is het spel ten einde. De spelers tellen de behaalde punten op en de winnaar is bekend.

Waardering: Een grappig kaartspelletje ter afsluiting van een spellenavond. De mogelijkheid tot beïnvloeden van het spel is zeer beperkt en afhankelijk van de kaarten die je krijgt. Het spel is dan ook niet te serieus bedoeld en als je het dan ook niet al te serieus benaderd is het een leuk spelletje. Een beetje toneelspel tijdens het uitspelen van de kaarten maakt het alleen maar leuker.

De spelers strijden als dorpsleider van twee naburige Schotse dorpen om de grensstenen die door de smeltende sneeuw worden verplaatst. Om te voorkomen dat het dorp te veel grond verliest is het belangrijk zoveel mogelijk Schotten in te zetten om de stenen te claimen. Hiertoe moet je als eerste 3 aangrenzende stenen of 5 stenen in totaal in je macht krijgen

Voorbereiding: De 9 grensstenen worden op een rij gelegd, tussen de spelers in. De overige kaarten worden geschud en elke speler krijgt er 6.

enkele verschillende kaarten op een rijtje: de grenssteen ligt in het midden

Een spelbeurt:

1. Het uitspelen van een kaart. Elke kaart die je uitspeelt moet je bij een van de stenen leggen en wel aan de zijde die het dichtst bij je is. Bij elke steen mag elke speler maximaal 3 kaarten leggen.

2. Het eventueel claimen van één of meerdere stenen. Als je 3 kaarten bij een steen hebt liggen, kun je proberen de steen te claimen. Als de tegenstander er ook 3 heeft, wordt er gekeken wie de hoogste combinatie heeft. Als de tegenstander er nog geen 3 heeft liggen, dan moet je kunnen aantonen met behulp van alle reeds gespeelde kaarten, dat hij jouw combinatie niet meer kan overtreffen. De geclaimde steen wordt aan jouw kant van de Schotten gelegd.

3. Het trekken van een nieuwe kaart.

De combinaties om een steen te kunnen claimen zijn (van hoog naar laag):

de geordende clan 3 kaarten van dezelfde kleur met opeenvolgende waardes
het Schotten-Totten-Team 3 kaarten van dezelfde waarde
de clan 3 kaarten van dezelfde kleur
de Schotten-Totten-Staffel 3 kaarten met opeenvolgende waardes
de wilde horde 3 kaarten zonder bovengenoemde combinaties

Bij een gelijke combinatie, telt de totale waarde van de kaarten. Is dat ook gelijk, dan wint de combinatie die het eerste werd gelegd.

En de waardering…….

In Schotten-Totten zijn voortdurend tactische keuzen nodig, alsmede natuurlijk wat gokken en bluffen. Voor de spelers die wat meer chaos willen zit er ook nog een setje ?tactiekkaarten? bij met b.v. jokers, overlopers en lokale regelwijzigingen, maar eigenlijk vind ik zelf het basisspel alleen al het geld waard.

Een razendsnel maar eenvoudig kaartspel voor iedereen die wel plezier heeft in een beetje opwinding en ontspanning. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk kaarten in de volgorde van 1 – 10 in het midden afleggen. Het belangrijkste is snelheid, combinatie- en reactievermogen.
Het leuke: alle spelers spelen tegelijkertijd, niemand hoeft te wachten of ongeduldig te worden.
Er bestaan 3 verschillende uitvoeringen: blauw, groen en rood. Een spel is voor 2 tot 4 spelers, met twee spellen kun je met 8 personen spelen, met drie spellen kunnen tot 12 spelers meedoen.

Alle fazanten van het land zijn uitgenodigd op het grote bonte vogelbal. Natuurlijk zorgen de fazanten ervoor dat ze op hun best zullen zijn. Ook de huisdiertjes mogen mee. Wanneer de fazanten op het bal aankomen, springt de mooist geklede fazant het meest in het oog. Het zou dan ook ontzettend jammer zijn moest de buurvogel dezelfde outfit aanhebben als uzelf.

Om beurt draaien de spelers een kaart van hun gedekte stapel open. Wie als eerste overeenkomende kenmerken herkent en mededeelt krijgt alle open kaarten.

Op elke kaarten staan fazanten afgebeeld. Zij hebben voor de gelegenheid een gekleurde paraplu, hoed, sjaal, bek, staart en aardworm. Op sommige kaarten staan 2 aardwormen of is maar 1 kenmerk gekleurd.

Afhankelijk van het aantal kenmerken, moeten de spelers anders reageren.

• 1 kenmerk gelijk: om het vlugst dat kenmerk roepen.
• +1kenmerken gelijk: om het vlugst een blauwe pion grijpen.
• Identieke kaarten: om het vlugst de rode pion grijpen.
• 2 aardwormen: om het vlugst op tafel slaan.

Deze kenmerken kunnen voorkomen op 2 of meer kaarten.

De winnaar

Wie als eerste reageert krijgt alle kaarten die op tafel liggen. Wie op het einde van het spel de meeste kaarten heeft, wint het spel. Wie verkeerd reageert moet een kaart inleveren.

en de waardering…….

Fazantenbal kan vergeleken worden met jungle speed, halli galli of oeps mis. Het is een leuk spelletje om een spelavond mee af te sluiten. Het roepen of slaan op tafel kan wel voor discussie zorgen omdat niet altijd duidelijk is wie nu wel of niet eerste was. Wie geen last van heeft van zenuwen en snel kan reageren zal aan dit spel veel plezier beleven. De anderen laten het beter links liggen.

50 black stories, 31 misdaden, 49 lijken, 11 moorden, 12 zelfmoorden en een dodelijke maaltijd. Hoe is dat allemaal gebeurd? Black stories zijn duistere, ingenieuze en schrikwekkende raadselverhalen welke jij zal moeten oplossen! Dit kun je doen door vragen te stellen aan de spelleider waar diegene vervolgens de vraag met ‘ja’ en ‘nee’ kan beantwoorden. Soms ben je met twee of drie vragen al op het goede spoor maar vaak bijt je je vast in de ogenschijnlijk makkelijke verhalen.

In Black Stories neemt één speler de rol van spelleider op zich. Deze speler leest op een van de kaarten het beknopte scenario voor. Vervolgens leest de spelleider op de andere kant van de kaart het complete verhaal. Dan zijn de andere spelers aan zet om achter de rest van het verhaal te komen.

Een heerlijk raadspel dat op geen enkel feest mag ontbreken, en je hopeloos in z’n ban krijgt!

Het is heel geschikt voor een kampvuur op een schoolkamp of om kinderen op de achterbank op weg naar de vakantiebestemming mee bezig te houden. Dit is geen spel dat je speelt om te winnen, maar puur om samen een gezellige avond te hebben.

De verwarring is zeker de eerste potjes groot. Je gooit met drie dobbelstenen en afhankelijk van de combinatie moet je een kaartje opleggen iets roepen of een bepaalde beweging maken. Het leuke van deze variant is dat niet alleen de eerste iets krijgt, nee iedereen behalve de laatste en/of de speler die het fout deed. Er is dus niet iemand die alle punten heeft en de rest niets. Nee iedereen doet mee om niet de laatste te zijn!

Dit soort spelletjes staan of vallen door het soort spelers en de sfeer. Neem je het te serieus dan is het vreselijk en denk je: dit nooit meer. Kunnen de spelers lachen om hun eigen stommiteiten, is er veel chaos waardoor iedereen het fout nadoet van de snelle Jelle dan belooft dit spel heel veel lol.

… en de waardering

Echt een spel voor de lollige gezelschappen.

Dit Peruaanse dobbelspel werd al door de inca’s gespeeld.

Iedere speler krijgt een fel gekleurde beker met daarop allemaal inca versieringen. In dezelfde kleur krijgt iedereen vijf dobbelstenen, met op vijf zijden de waarden twee tot en met zes en op één zijde staat een indianenhoofd afgebeeld. Het grote schudden, op de tafel beuken en bluffen kan beginnen.

De eerste speler kijkt onder zijn beker en doet een bod. De speler moet inschatten hoeveel er van een bepaald getal door alle spelers samen gegooid is. Dobbelstenen waar een indianenhoofd opstaat, nemen altijd de waarde aan van het geboden getal. Stel dat het eerste bod negen vieren is. De volgende speler moet één van beide getallen verhogen, of het bod niet geloven en de bekers omhoog laten trekken. De speler die geen gelijk heeft, verliest een steen en moet deze wegleggen. Als de speler het bod verhoogt tot bijvoorbeeld negen zessen, is het de beurt aan de volgende speler om een keus te maken tussen verhogen of niet geloven. Het gaat altijd net zo lang rond, tot iemand het niet gelooft. Op het moment dat er een speler is die nog maar één steen over heeft, tellen de indianen niet meer mee als jokers. Opletten dus, begin nu niet te hoog met bieden. Als een speler alle stenen verloren heeft, is deze uitgeschakeld. De speler die als laatste nog stenen over heeft is de winnaar.

… en de waardering

Perudo ziet er erg mooi en vrolijk uit. Het is makkelijk te leren, je kunt er flink wat energie bij kwijtraken, en geeft veel speelplezier. Een ideaal spel om te spelen met een groepje mensen dat een bordspel te zwaar of te lang vind. Voor een potje Perudo is tot nu toe iedereen wel te porren.

Bokken Schieten wordt gespeeld in acht rondes. In iedere ronde spelen alle spelers een kaart en wint de speler met de hoogst gespeelde kaart, de slag en dus de geiten die op de kaarten in deze slag staan. In de eerste vier rondes wint de speler die de laagste kaart speelde echter ook iets, namelijk het privilege om te bepalen hoe de eilandkaart wordt gelegd.

Een eilandkaart is een kaart met daarop twee stukken eiland. Op ieder eilanddeel staat aangegeven hoeveel geiten er op dit stuk eiland kunnen wonen. Na vier keer, is het eiland af en weten de spelers hoeveel geiten er op het eiland mogen wonen. Dit aantal is het maximale aantal geiten dat je in je slagen mag halen. Haal je meer dan krijg je nul punten en heb je verloren. Als je precies even veel of minder geiten hebt gewonnen, dan is iedere geit één punt waard.

Eén potje duurt maar een paar minuten en daarom kan je als variant ook net zo veel potjes spelen als er spelers zijn. Op deze manier kan iedereen een keer startspeler zijn.

… en de waardering

Bokken Schieten is een slagenspelletje met pestelement. Niets leuker dan iemand die de slag gaat halen en al veel geiten heeft nog even een kaart met veel geiten in zijn maag splitsen.

Coloretto zegt het al, deze keer moeten er kleuren verzameld worden. Er zijn zeven kleuren in het spel. Iedere beurt draait een speler één kaart van de dichte stapel om en legt deze bij één van de groepen op tafel. Er zijn altijd net zo veel groepen als spelers. Iedere beurt mag een speler kiezen voor het pakken van een groep kaarten of het openleggen van een andere kaart. De groepen zijn ‘vol’ als er drie kaarten bij liggen. Voor de drie kleuren waar je aan het eind van de ronde de meeste kaarten van hebt krijg je punten, voor de kaarten in andere kleuren strafpunten. Hierdoor kun je het spel erg beïnvloeden door bepaalde kaarten bewust wel of niet bij een bepaalde groep te leggen. Je kunt je tegenstanders op die manier voor moeilijke keuzes stellen. Uiteraard zijn er ook bijzondere kaarten zoals de kameleon die je voor iedere kleur mag gebruiken en kaarten met twee bonuspunten. Hoe meer kaarten je hebt van een kleur hoe meer punten ze per kaart opleveren. Volgens de spelregels moeten er vier ronden gespeeld worden. Gelukkig is dit voor het spelverloop niet nodig en kun je gewoon afspreken hoe veel ronden je wilt spelen.

… en de waardering

Coloretto is één van de leukste korte kaartspelletjes die er is. Dit komt doordat je betrokken bent bij elke zet die gedaan wordt omdat elke zet jouw keuzemogelijkheden verandert. Het is een heerlijk spelletje, waar je door goed op te letten wat de anderen sparen elkaar soms goed kan zieken en je soms de mazzel hebt om een voor jou zeer aantrekkelijk rijtje te creëren dat verder niemand hoeft. Kortom, dit spel hoort in elke spellenkast thuis omdat het een perfect kaartspel is om het laatste half uurtje van een spellensessie aan te besteden.

Doel van het spel:
De spelers worden onderverdeeld in kabouters en saboteurs. Niemand weet van de andere spelers wat hij/zij is. De spelers moeten proberen te winnen door een schatkaart te vinden. De saboteurs proberen dit te voorkomen.

Spelopzet:
De drie schatkaarten worden naast elkaar gelegd, telkens met de ruimte van 1 kaart er tussen. De startkaart komt naast middelste kaart te liggen met een afstand van zeven kaarten tussen. Alle spelers krijgen een kaart met hun karakter, kabouter of saboteur. Afhankelijk van het aantal spelers zitten er 1 tot 4 saboteurs in. De spelers krijgen ook nog een setje handkaarten, dit zijn tunnels en/of actiekaarten.

Spelverloop:
De startspeler speelt een kaart uit zijn hand en legt deze. Of een speler kan passen. Daarna is het de volgende speler. Er zijn 2 soorten kaarten, tunnelkaarten en actiekaarten.

Tunnelkaarten: Hierop staan delen van het gangenstelsel, deze moeten aan de bestaande kaarten aangelegd worden, zodat de gangen overeenkomen. Alle kaarten moeten ook gelijk liggen, dus brede kanten tegen elkaar.

Actiekaarten: Deze kunnen uitgespeeld worden tegen een bepaalde speler. Hierdoor kan je voorkomen dat een bepaalde speler nog kaarten kan spelen, en dus moet passen. Een saboteur kan dit doen om te voorkomen dat de kabouters nog door kunnen werken, of een kabouter kan dit doen om een speler die hij er van verdenkt saboteur te zijn, te blokkeren. Een tweede soort actiekaarten, maken de eerste ongedaan. Op de kaarten staan symbolen, deze moeten overeenkomen, om een kaart ongedaan te maken. Als een speler past, moet hij een kaart gedekt afleggen. Na het spelen van zijn beurt trekt de speler een nieuwe kaart om zijn hand aan te vullen.

Einde van het spel:
Een spel duurt 3 rondes. Een ronde is gedaan als men een schatkaart heeft bereikt. Als deze wordt omgedraaid en er staat goud op, is de ronde voorbij, als er een steen ligt kan men proberen nog een tweede schatkaart te bereiken. Als men geen goud heeft gevonden, of als alle kaarten op zijn winnen de saboteurs. De winnaars, kabouters of saboteurs, krijgen dan goud. De speler met het meeste goud na drie rondes heeft gewonnen.

Beoordeling :
Lekker simpel en snel spelletje, dat toch weer elke keer anders is. Vooral leuk als je dit met een groep kan spelen. Je moet wel van “elkaar zieken” houden. Een ideale afsluiter van een spellenavond.

Eenden, leeuwen, kikkers en koeien en nog veel meer dieren bouwen een feestje! De raarste geluiden worden ten gehore gebracht. De verschillende beesten produceren namelijk niet alleen hun eigen specifieke geluid, maar imiteren ook die van de anderen. Een hilarisch tafereel is het gevolg.

Doel van het spel:
De speler die als eerste zijn kaarten heeft uitgespeeld, wint de ronde. De anderen ontvangen strafpunten. De speler met de minste strafpunten na drie ronden wint het spel.
De voorbereiding:
Iedere speler trekt een kaart die bepaalt welk dier de speler voorstelt en bepaalt welk geluid daarbij hoort. Daarna ontvangt elke speler evenveel kaarten die als gedekte stapel voor hem wordt gelegd.
Verloop van het spel:
Om beurten draaien de spelers de bovenste kaart van hun stapel om. Op het moment dat twee dezelfde kaarten zichtbaar zijn, dienen de betreffende spelers zo snel mogelijk het geluid van de ander te produceren. De speler die dat het snelst doet mag zijn open stapel aan die van de tegenstander geven die deze samen met zijn eigen open kaarten weer gedekt onder zijn gedekte stapel schuift.
Speciale kaarten:
Naast kaarten met afbeeldingen van dieren zijn er ook actiekaarten, zoals de kaart handen ¿Handen Schudden¿. Wanneer een speler een speciale kaart Handen Schudden draait en op zijn aflegstapel legt,moeten alle spelers direct de hand schudden van één andere speler de speler(s),die als laatste de handen schudden, krijgen alle op tafel liggende kaarten
Einde van een ronde
Als één speler alle kaarten van zijn gedekte stapel heeft omgedraaid is de ronde afgelopen en krijgen alle spelers met kaarten strafpunten: 10 strafpunten per speciale kaart en 5 voor ieder dier.

Party Animals, het komische kaartspel, waarin je vrienden en familie zich van een verrassende zijde zullen laten zien!

Hilarisch kaartspelletje waarbij de spelers dierengeluiden moeten nabootsen. Als je mist, dan krijg je strafkaarten. Het is de bedoeling om zo snel mogelijk al je kaarten kwijt te spelen.

Spelverloop (basisregels voor beginners)

• Iedere speler krijgt 8 kaarten op hand
• De overige kaarten worden als trekstapel in het midden van tafel gelegd met daarnaast 1 open kaart die het begin van de aflegstapel volgt.
• Op de kaarten staan dieren afgebeeld (haan, ezel, koe, bij, hond, schaap, leeuw, kat en vlinder (=joker)) in een bepaalde kleur (rood, geel, groen, blauw)
• Als men aan de beurt is, probeert men een kaart af te leggen op de aflegstapel. Ja kan alleen een kaart afleggen als de bovenste kaart van de aflegstapel hetzelfde dier als afbeelding heeft of van dezelfde kleur is.
• Bij het afleggen moet je het juiste geluid van het dier maken. Hierop zijn twee uitzondering: bij een rood dier mag je geen geluid maken, bij een rode haan roep je coctaki.
• Wie een fout maakt, moet twee extra kaarten op handen nemen.
• Als men geen kaart kan afleggen, moet men één kaart van de trekstapel nemen en mag deze pas in de volgende beurt afgelegd worden
• Wanneer je de laatste kaart op handen hebt, moet je dit melden, anders moet je weer 2 strafkaarten nemen.

Op de kaarten staan dieren afgebeeld, met een wolkje met daarin de dieren die dit dier slaan. Zo slaat de olifant bijna alle middelgrote dieren zoals krokodillen en leeuwen, maar wordt zelf verslagen door de kleine muis, die weer door bijna alles wordt geslagen. Een speler komt uit met een of meer kaarten van een dier. Volgende spelers moeten proberen het liggende bod te overtroeven door of één dier meer van dezelfde soort te spelen, of precies evenveel dieren van een sterkere soort. Anders moet je passen, maar bij het volgende bod mag je weer meedoen. Voor de mug geldt een speciale regel: als je een mug met een of meer olifanten uitspeelt, telt je mug als olifant. Verder is er nog een joker die als een willekeurig dier ingezet kan worden, op voorwaarde dat hij met een ander dier gespeeld wordt. Ligt een bod van een speler nog steeds als hij weer aan de beurt is, dan krijgt hij alle kaarten van deze slag en mag weer uitkomen.

De speler die als eerste zijn al kaarten heeft uitgespeeld, krijgt evenveel punten als het aantal spelers. Iedere volgende speler die uit gaat krijgt een punt minder, en de speler die overblijft krijgt geen punten. Daarnaast krijg je een punt voor iedere leeuw in de door jou gewonnen slagen, op voorwaarde dat je minstens twee hebt. Heb je geen egel bij je gewonnen kaarten, dan verlies je een punt.

Na de eerste ronde kun je ervoor kiezen om telkens in teams te spelen. Hierbij worden spelers op basis van hun score in teams ingedeeld, en de samenstelling wisselt iedere ronde. Spelers in een team ruilen kaarten en kunnen elkaar helpen bij het bieden. Bovendien scoren ze elkaars punten voor het uitkomen, maar niet de extra punten.

Het spel eindigt als er minstens twee spelers zijn met negentien punten of meer. De speler met op dat moment de meeste punten wint.

… en de waardering

Het eerste wat opvalt aan Frank’s Zoo zijn de grappige afbeeldingen. Hier is duidelijk aandacht aan besteed. Het spel zelf is een versimpelde vorm van een slagenspel. Doordat op de kaarten staat welke dieren het gespeelde dier op kunnen eten, pakken mensen snel op wat de bedoeling is. Kortom, een lekker luchtig spel, met voldoende diepgang om het spel een paar rondes achter elkaar leuk te houden.

Voor grote groepen is het spel Weerwolven van Wakkerdam uitstekend geschikt.

Het dorpje Wakkerdam wordt door weerwolven geteisterd. Elke nacht wordt één van de burgers verslonden. De burgers besluiten hier wat aan te doen en komen dagelijks bij elkaar om de weerwolven te ontmaskeren. Het overleg zindert van spanning, want het is zeker dat de weerwolven zich tussen de aanwezigen bevinden! Niemand is te vertrouwen…

Ieder potje Weerwolven wordt geleid door een spelleider en doet zelf niet mee in het spel, deze verdeelt blind onder de spelers de rolkaarten Burger of Weerwolf. Het spel bestaat uit twee rondes: Dag en Nacht. In de nacht roept de spelleider de Weerwolven op en vraagt hun om een slachtoffer te kiezen, die burger mag niet meer meedoen met het spel. De volgende morgen worden de burgers wakker (inclusief de weerwolven) en, zo vertelt de spelleider, komen ze achter de brute moord. In een dorpsraad stemmen de burgers één van hun weg waarvan zei denken dat het een weerwolf is. Ook deze speler doet niet meer mee aan het spel. De doel is simpel, de burgers willen alle weerwolven ontmantelen en de weerwolven alle burgers opeten.

Voor de gevorderde spelers zijn er naast burger of weerwolf zeven bijzondere burgers die het spel met hun gaven kunnen beïnvloeden: burgermeester, dief, heks, ziener, spiedende meisje, jager en cupido. Voor een potje weerwolven zijn minimaal 8 spelers nodig en in deze verhouding zullen er twee weerwolven zich in het gezelschap schuil houden. Het spel kan zelfs met 24 spelers gespeeld worden, waaronder vier weerwolven.

Het spel is ideaal voor feestjes en andere gelegenheden waar je met een groep bent, het spel behoeft weinig uitleg en kan praktisch overal gespeeld worden. Voor mensen die het vaker spelen zijn de speciale burgers een ideale toevoeging voor extra tactiek en afwisseling. Voor nog meer variatie en andere rollen kan je de uitbreiding ‘Volle maan’ erbij huren.

Dit is de de originele versie van Axis & Allies.

Een soort uitgewerkte versie van Risk, zich afspelend in de Tweede Wereldoorlog. Er zijn vijf partijen, te weten Rusland, Groot Brittannië en de VS (Allies) en Japan en Duitsland (Axis). Het spel vangt aan met een vaste startopstelling van de eerder genoemde landen op een wereldkaart, in zo ongeveer het jaar 1943. De spelers beschikken over infanterie, tanks, luchtafweer, jagers, bommenwerpers, vliegdekschepen, kruisers, transportschepen met ieder hun specifieke eigenschappen (aanvalssterkte, verdedigingssterkte, bereik, kosten). Wanneer vijandelijke legers elkaar ontmoeten dan wordt de strijd uitgevochten op een apart spelbordje, waarbij over en weer dobbelstenen moeten worden gegooid.

en de waardering….

Super leuk oorlogsspel, maar je moet wel de tijd hebben om de spelregels door te lezen en het spel te spelen.

In Land in zicht is er een oceaan te ontdekken. Iedere schipper moet aan het begin van de beurt bepalen hoeveel tegels ver men gaat varen. Iedere stap of poging kost 1 goudstuk. Zodra je een leeg gebied binnenvaart pak je een tegel van de gesloten stapel en legt deze open op het bord. Als die tegel alleen uit water bestaat mag de boot (indien daar vooraf voor betaald is) verder varen. Is het land dan moet de schipper kiezen of er aan land wordt gegaan of dat men de gok waagt en door vaart. Als het schip aanmeert mag de eigenaar een verkenner, fort of nederzetting bouwen. De drie eenheden lopen op in kosten maar ook in waarde. Als een eiland helemaal ontdekt is wordt er gekeken welke speler er de belangrijkste eenheid op het eiland bezit. Deze speler krijgt de meeste punten, namelijk het aantal tegels plus eventuele punten van ontdekkingsfiches. De speler die daarna de hoogste eenheid op het eiland heeft krijgt de helft van die punten, de speler die daarna komt daar weer de helft van enzovoorts. Hebben twee spelers bijvoorbeeld een nederzetting, dan wordt gekeken wie de meeste forten heeft en daarna wie de meeste verkenners op het eiland heeft.

Iedere ronde krijgen alle spelers een nieuwe voorraad goud. Die heb je nodig om te kunnen varen en te koloniseren. Naarmate het spel vordert is de kans groter een tegel te trekken die niet op die plek past. De tegel wordt uit het spel gehaald maar het goudstuk is de speler kwijt. Naast land en watertegels zijn er ook tegels met een vraagteken. Bij het kiezen van zo’n tegel vindt er een bijzondere gebeurtenis plaats. De kansen op makkelijk fortuin zijn net zo groot als de kans op tegenslag. De ontdekkingsreis is ten einde als het hele bord bedekt is of als de tegels op zijn.

Wat is er nodig om een beschaving op te bouwen? Volgens dit spel religie, landbouw, handel en een groeiende bevolking. Deze vier zaken staan afgebeeld op beschavingsfiches die tijdens het spel op het bord gelegd worden. Zo ontstaan er langzaam kleine koninkrijkjes. Om een beschaving op te bouwen is het belangrijk om je zo evenwichtig mogelijk te ontwikkelen. Met alleen tempels krijg je geen evenwichtige samenleving.

In dit spel heb je geen eigen kleur, maar een eigen symbool, bijvoorbeeld een leeuw of een pijl en boog. Alle spelers hebben van alle kleuren een leider, die staan voor de vier sectoren. De priester is de leider van rood, religie. De handelaar is de baas over de groene handelsfiches in zijn rijk, en de blauwe boer beheert de akkers. De koning heerst over het volk, en neemt voor alle andere sectoren waar als daar geen leider van in zijn rijk aanwezig is. Iedere keer als er een beschavingsfiche wordt aangelegd, krijgt de leider van de desbetreffende kleur daar een punt voor in de vorm van een houten blokje. Als er vier fiches van dezelfde kleur in een vierkant liggen, mag er van die kleur een monument gebouwd worden. Die leveren iedere beurt een punt op. Er liggen ook schatten verspreid over het bord, die door handelaren kunnen worden gepakt.

De koninkrijken breiden zich uit tot er een concurrent om de hoek komt kijken. Want twee priesters in één rijk, dat geeft natuurlijk conflicten, en dat geldt voor alle leiders. Die conflicten worden uitgevochten door middel van het inzetten van beschavingsfiches. Bij interne conflicten, als er een nieuwe leider het rijk binnenkomt, bepalen de goden welke leider er mag blijven. Wie de meeste religiekaartjes inzet, heeft het gevecht gewonnen. Bij een extern conflict, dat is als er twee koninkrijken aan elkaar zijn gegroeid, telt de eigen aanhang van de leiders. Bij een conflict tussen twee handelaren bijvoorbeeld, moeten er handelsfiches worden ingezet.

Het spel eindigt als er nog maar één of twee schatten op het bord liggen. De spelers tellen in alle categorieën hun aantal punten. De laagste score wordt de eindstand van de spelers. Wie de meeste punten in de slechtst vertegenwoordigste categorie heeft behaald, heeft zich het evenwichtigst ontwikkeld, en is de winnaar.

.. en de waardering

Eufraat en Tigris is een vrij complex spel, maar is toch makkelijker te leren dan je op het eerste gezicht denkt. De verschillen tussen interne en externe conflicten blijven lastig. Men vergeet snel dat bij externe conflicten de eigen aanhang op het bord ook meetelt. Dat er bij interne conflicten religiefiches moeten worden ingezet, zorgt ervoor dat deze kaartjes belangrijker zijn dan de rest. Daar is aan gedacht, er zijn in het spel dan ook meer religiefiches aanwezig. Bij het spel zijn kartonnen schermpjes geleverd, waar de puntenblokjes achter verstopt kunnen worden. De andere functie van deze schermpjes, namelijk het geven van een korte samenvatting van de spelregels, is niet toepasbaar, omdat de schermpjes overhellen en dus niet te lezen zijn, jammer. Dit is duidelijk een spel waar het speelplezier groter wordt naarmate het vaker is gespeeld, en men een tactiek kan ontwikkelen. Spelers weten dan ook beter wanneer een conflict wenselijk is, en dan zal er meer interactie tussen de spelers plaatsvinden. Als de spelers de regels goed kennen en aan elkaar gewaagd zijn, is Eufraat en Tigris meer dan de moeite waard.

Medina is een abstract bouwspel voor drie of vier spelers. Op een aanvankelijk leeg spelbord van 16 x 11 velden plaatsen de spelers hun speelstukken. Iedere speler krijgt aan het begin dezelfde set stukken, die hij achter een zichtscherm bewaart. Daarnaast krijgt iedereen vier daken in zijn eigen kleur, die voor het zichtscherm worden bewaard. Deze daken heb je nodig om paleizen in je bezit te nemen.

Je moet elke beurt twee speelstukken op het bord plaatsen. Je hebt daartoe de beschikking over gekleurde bouwstenen waarmee je paleizen kunt bouwen en vergroten; vier daken waarmee je paleizen kunt claimen; geitenstallen waarmee je voltooide paleizen alsnog kunt vergroten en burgers en stadsmuren die bonuspunten opleveren als ze aan jouw paleizen grenzen. Bij het bouwen en vergroten van paleizen moet je er rekening mee houden dat verschillende paleizen nooit aan elkaar mogen grenzen. Tussen twee paleizen moet altijd een “steeg” openblijven.

In de loop van het spel ontstaan meerdere paleizen in vier verschillende kleuren. Zolang een paleis geen dak heeft, behoort het aan niemand toe en kan iedereen het uitbreiden. Als je een bouwsteen speelt, moet je zo mogelijk een onvoltooid paleis uitbreiden. Het is niet toegestaan om zomaar losse bouwstenen te plaatsen. Iedere speler mag van elke kleur één paleis bezitten. De hoeveelheid bouwstenen in het paleis bepaalt hoeveel winstpunten het oplevert. Zodra iemand een van zijn daken plaatst en het paleis claimt, is het paleis voltooid en mag het niet meer worden uitgebreid met gekleurde bouwstenen. Het is wel toegestaan om elders op het bord een nieuw paleis van deze kleur te stichten. Zodra alle paleizen van een kleur zijn geclaimd, moeten de spelers de resterende bouwstenen van die kleur inleveren.

De spelers plaatsen de ene na de andere bouwsteen. Langzamerhand worden de paleizen groter en stijgt de spanning. Men vraagt zich af of het verstandig is om nu een bepaald paleis te claimen of dat men even moet wachten tot een medespeler zo vriendelijk is om er een bouwsteen aan toe te voegen. Een goed gevoel voor timing is van belang. Bij de keuze tussen afwachten en claimen speelt ook een ander aspect een rol. Voor elke paleiskleur ligt er een bonusfiche te wachten op de speler met het grootste paleis in de desbetreffende kleur. Het grootste paleis in grijs, zwart, bruin en oranje levert respectievelijk 1, 2, 3 of 4 punten op.

Het spel draait niet alleen om de gekleurde paleisstenen, ook de neutrale geitenstallen, burgers en stadsmuren spelen een belangrijke rol.

• Met je geitenstallen kun je jouw voltooide paleizen alsnog vergroten, waardoor ze meer winstpunten opleveren en je eventueel in aanmerking komt voor het bovengenoemde bonusfiche. Met een goedgeplaatste geitenstal kun je mogelijk ook de uitbreiding van een naburig paleis verhinderen.
• Met de burgers kun je veel punten verdienen. Je krijgt een bonuspunt voor elke burger die aan jouw paleis grenst. Het is uiteraard helemaal mooi als die burgers tussen twee van jouw paleizen staan. De burgers kronkelen als een slang door de steegjes tussen de paleizen. De slang mag alleen aan de kop of de staart worden uitgebreid. De speler die de eerste burger plaatst, kiest uiteraard een voor hem gunstige startplaats.
• Stadsmuren bouw je aan de rand van de stad, beginnend bij een van de vier torens. Je krijgt een winstpunt voor elk muurtje dat grenst aan jouw paleizen. Daarnaast heeft elke toren een bijpassend bonusfiche, met de waarde 1, 2, 3 of 4. Dit fiche en de bonuspunten gaan naar de speler die als laatste een paleis aan een met de desbetreffende toren verbonden stadsmuur koppelt.

Het spel gaat door tot iedere speler zijn speelstukken heeft verbruikt. Aangezien iedereen de resterende gekleurde bouwstenen moet inleveren zodra alle spelers een paleis van die kleur bezitten, heeft in het algemeen niet iedere speler hetzelfde aantal beurten. Als jij als enige een bepaalde paleiskleur nog niet hebt geclaimd, kun je in de eindfase misschien profiteren van zetdwang bij je medespelers. Op een gegeven moment worden ze gedwongen om het door jou begeerde onvoltooide paleis te vergroten. Deze zetdwang heeft zijn grenzen. Zodra nog maar één speler daken bezit, moet deze speler elke beurt minstens één dak uitspelen. Aan het einde worden de punten geteld en wint degene met de hoogste score.

Ten slotte

Medina is eigenlijk een abstract bouwspel, maar dan wel met een passend en sfeervol thema. Het spel draait om denkwerk en planning, maar is zeker ook interactief. Zonder daken zijn de paleizen van iedereen en kun je profiteren van de zetten van je medespelers. Hiermee moet je constant rekening houden. In je eentje red je het niet, je moet handig gebruik maken van andermans speelstukken. De spanning tussen wachten en toeslaan maakt het spel leuk. De bonuspunten voor neutrale speelstukken en de paleis- en torenfiches voegen weer andere elementen toe. Naast het tactisch reageren op je medespelers, moet je ook rekening houden met meer strategische scoremogelijkheden. De enige geluksfactor vind je tussen de oren van je medespelers. Als jouw voorganger onhandig speelt, kun jij de punten zonder moeite inkoppen. Laat je niet afschrikken door de eerste “droge” indruk, Medina is een levendig en boeiend spel.

De 20e eeuw is aangebroken. In de grote Amerikaanse steden schieten nieuwe gebouwen als paddestoelen uit de grond. Machtige projectontwikkelaars zijn de drijvende kracht achter menige indrukwekkende skyline. Het succes komt echter niet vanzelf. Wie met vooruitziende blik de juiste bouwpercelen verwerft, kan zeer lucratief onroerend goed stichten. De slimste projectontwikkelaar zal aan het eind van het spel de rijkste bouwmagnaat zijn.

Bij Big City sparen de spelers perceelkaarten. De perceelkaarten worden gebruikt om gebouwen mee te plaatsen. Zo zijn er kantoren en woningblokken, maar ook bioscopen en warenhuizen. De gebouwen hebben elke een bepaalde voorwaarde van bouwen. De voorwaarde kan zijn dat het gebouw in de binnenstad moet liggen of aan de rand van de stad. Ook kan het zijn dat een gebouw aan 2 andere gebouwen gebouwd moet worden. Zo moet een bioscoop bijvoorbeeld aan 2 woningblokken geplaatst worden. Na het plaatsen ontvangt de speler punten voor het type gebouw. Als er aan de voorwaarden voldaan is natuurlijk. Bij sommige gebouwen kan de speler een bonus krijgen. Als het gebouw bijvoorbeeld aan een park, trambaan of raadhuis is geplaatst worden de punten vermeerderd of verdubbelt. Ook kan het zijn dat er minpunten worden afgetrokken als een gebouw naast een fabriek is geplaatst.
Als speler mag je 1 van de volgende acties uitvoeren, als je aan beurt bent:
1) Gebouw plaatsen door kaarten te spelen. Daarna scorepion verzetten en nieuwe kaarten pakken.
2) Bouwen aan de trambaan
3) Een nieuwe wijk aanleggen
4) Perceelkaarten omruilen. Dit mogen zo veel kaarten zijn als de speler wil. Hij mag echter maximaal 2 kaarten van elke stapel nemen. Hij vult zijn hand aan tot 5 kaarten.
5) De speler past.
Het spel eindigt als alle percelen zijn bebouwd of als alle spelers 2 ronden lang alleen kaarten hebben gewisseld of hebben gepast. De speler met de hoogste score wint het spel.

en de waardering….

Het is net Madurodam als Big City aan het eind komt. Op tafel staat een complete stad met kantoren, woonwijken, bioscopen, parken en fabrieken. Er loopt zelfs een heuse trambaan door de stad. Het spel vormt een prachtig geheel. Het materiaal van Big City is vormgegeven als geen ander spel.
Big City is spannend vanaf het begin tot het eind. Dit komt door het verzamelen van de perceelkaarten en het bouwen van de juiste gebouwen op de beste plekken. Bij het verzamelen van de kaarten hopen de spelers erop dat ze de juiste perceelkaarten in handen krijgen. Maar als je goed op let kun je een heel eind komen. Als je goed je tegenstanders in de gaten houdt en de kaarten die ze terugleggen, dan weet je op een gegeven moment welke kaarten nog in het spel aanwezig zijn en welke niet. Zodoende kun je soms een hele wijk claimen. Je bekijkt natuurlijk telkens welke gebouwen veel punten opleveren. Zo kun je een warenhuis bouwen die je al meteen 30 punten oplevert. Maar als je slim verder kijkt kun je ook net zo goed een kantorencomplex tegen het raadhuis en trambaan aanbouwen. Dit levert je dan ook 30 punten op. Het is telkens bekijken wat voor jou de beste zet is in Big City.

Aan het begin van het spel leggen de spelers hun startkaart volgens een vast patroon op het speelbord. Op elke uitgang (waar een watergeul begint) zetten ze een arbeider. Van daaruit kunnen de waterkaartjes worden aangelegd. De bedoeling is uiteraard om zo lang mogelijke kanalen te maken. Maar dat mag natuurlijk niet zomaar… Je bent afhankelijk van de bouwmeesters die rond het speelveld staan.

Tijdens je beurt kijk je naar de bouwmeesters die in een rechte lijn staan met één van jouw arbeiders. Dit kan zowel horizontaal als verticaal zijn. Je kiest er eentje uit en je pakt een overeenkomend waterkaartje. Dus als het een bouwmeester met een recht stuk is, dan pak je ook een kaartje met een recht traject, enzovoort. Het kaartje leg je aan het al liggende eigen kaartje met de arbeider erop, die in één lijn stond met de gekozen bouwmeester. Je zet die arbeider op het nieuwe kaartje, zodat je de volgende keren van daaruit verder bouwt. Hoe langer je aquaduct wordt, hoe meer punten dit oplevert. Nadat je een kaartje hebt gelegd, schuift de gebruikte bouwmeester op naar het volgende lege veld. Gaat hij daarbij de bocht om, mag de speler als bonus nog een extra kaart leggen. Niet aansluitend aan een bestaand traject, maar je kunt er wel redelijk mee sturen.

Door het leggen van kaartjes kan het zijn dat waterwegen van jezelf of andere spelers worden afgesloten. Dan wordt de bijbehorende arbeider van het bord gehaald en naar het scorespoor verplaatst. Er wordt geteld hoe lang het aquaduct van die arbeider is. Zoveel punten levert deze waterweg op. De arbeider gaat naar de zuil met dat getal. Als die bezet is, gaat hij naar een zuil met een lager getal. Op sommige zuilen mogen twee arbeiders staan.

Telkens als er een aquaduct wordt afgesloten, mag de veroorzakende speler een reserve-bouwmeester uit de voorraad pakken. Dit kan vijf keer, daarna zijn ze op. Deze bouwmeester wordt direct voor de volgende eigen speelbeurt op de rondweg geplaatst.

Het spel is afgelopen als er een ronde lang geen kaartjes zijn gelegd. De aquaducten die nog niet zijn afgesloten, worden nu alsnog gewaardeerd. Voor de winst worden de punten van de arbeiders geteld. De zuil waarop ze staan, geeft hun waarde weer. Daarnaast krijgt de arbeider op de hoogste zuil nog vier bonuspunten, degene op de één na hoogste zuil drie en de volgende nog twee bonuspunten. Degene die dan de meeste punten heeft gescoord, wint het spel.

Ten slotte

Aqua Romana is een leuk bouwspel, waarbij je flink kunt klieren. Het heeft inderdaad zoals gezegd veel weg van Metro. Toch komt er hierbij meer kijken. Je hebt te maken met een planning vanwege de bouwmeesters. Soms staat er een gunstige, maar daar zitten meer mensen op te azen. Soms staat er slechts één waar je wat mee kan. Dat hoeft niet altijd een goede te zijn, maar helaas is er dan toch legplicht. Daarom moet je proberen om in ieder geval keuze te hebben als je aan de beurt bent. Ook is het erg leuk om aquaducten van anderen af te snijden, waardoor deze kort blijven en dus maar weinig punten opleveren. Verder moet je goed in de gaten houden of anderen jou kunnen dwarszitten. Hierdoor kan het van belang zijn in welke volgorde je jouw aquaducten uitbreidt. Qua materiaal is het prima voor elkaar. De spelregels zijn duidelijk en goed geïllustreerd. Het enige raadselachtige voor mij is wat die bouwmeesterblokjes nu precies voorstellen. Ik zie er niets in, behalve een schuin staand mannetje. Sommigen zien er een hoofd in of een poppetje dat een grote bouwtekening voor zijn neus heeft. Gelukkig is dit niet echt terzake doende en vind ik het een leuk spel. Het is goed te doen in een klein uurtje en speelt lekker vlot weg. Toch zie ik het een beetje als Metro voor gevorderden.

Al eens gedroomd om als piloot de mooiste shows op te voeren met de meest waanzinnige figuren? Dan is dit je kans: als piloot moet jij het publiek vermaken met 5 wervelende shows. De jury beoordeelt de gevlogen figuren en geeft punten. Maar overdrijf het niet, dan gaat de puntentelling omlaag! Degene met de meeste punten aan het einde van het spel wint de vliegshow.

In je beurt kun je kiezen uit de volgende twee mogelijkheden: 

• kaarten ruilen
• een vlucht leggen / aanpassen en vliegen

Kaarten ruilen: Je ruilt 3 kaarten om met de stapel(s). Hiertoe pak je eerst 3 kaarten van de stapel(s) af en bekijk je alle kaarten. De kaarten die je het minst bevallen leg je op de aflegstapel(s). Dit kunnen dus ook de net gepakte kaarten zijn! Je mag geen vlucht maken.

Een vlucht leggen: Je legt een complete vlucht neer, waarbij de kleuren van de show aangehouden worden (voorbeeld: de Rubber Duck is geel – groen  – rood). De minimale punten van de show moeten gezamenlijk minimaal 8 punten zijn: dit zijn de punten die in het bovenste luchtvak staan. Ligt er al een show, dan wordt deze op de aflegstapels gelegd (let hierbij op de kleur van de kaarten). Je pakt 3 nieuwe kaarten op de hand. De kleur is hierbij niet van belang. Hierna vlieg je de net neergelegde show.

Een vlucht aanpassen: Ligt er een show, dan mag je ervoor kiezen deze niet geheel te vervangen, maar slechts een onderdeel aan te passen. Hiertoe pak je de betreffende kaart en vervangt deze door een kaart van dezelfde kleur met een hogere dobbelsteenwaarde. De andere kaart wordt op de aflegstapel gelegd en je pakt een nieuwe kaart op de hand. De kleur is hierbij niet van belang. Hierna vlieg je de net aangepaste show.

de groen/gele vluchtkaarten

Een show vliegen: Probeer de net neergelegde/aangepaste show te vliegen. Je dobbelt met maximaal 3 dobbelstenen per keer. Wanneer je een dobbelsteenwaarde gooit die overeenkomt met een figuur die in je show voor komt, moet je de dobbelstenen op het bovenste luchtvak van het figuur leggen. Kom je niet precies uit, maar kun je wel een waarde neerleggen die hoger is, dan leg je die dobbelstenen op het onderste luchtvak van het figuur. Vul de dobbelstenen weer aan tot 3 en dobbel verder voor het volgende figuur. Je moet 1 figuur per worp van dobbelstenen voorzien. Lukt dit niet dan eindigt deze vliegshow, tenzij je een bonusfiche inzet.

de rood/blauwe vluchtkaarten

Tijdens het vliegen kun je bonusfiches inzetten en verdienen. De bonusfiches hebben een boven- en een onderkant die je mag gebruiken. Op de ene zijde staat een rode dobbelsteen. Hierbij vul je in de laatste worp je dobbelstenen aan met de rode dobbelsteen. Let op dat je nooit met meer dan 3 dobbelstenen mag gooien! Op de andere zijde staan drie dobbelstenen. Met deze optie kun je de worp overgooien, waarbij je ervoor kunt kiezen dobbelstenen te laten liggen (bijvoorbeeld de gegooide 6). Wanneer je een kant van het fiche gebruikt, moet je het hele fiche inleveren. Een fiche kun je verdienen als: – je 2 figuren perfect uitgevoerd hebt, maar de show toch niet volbracht hebt – je als eerste een vlucht vliegt bij een bepaalde show die 12 of meer aan punten oplevert – je beter vliegt dan iemand eerder in die show gedaan heeft (met een minimum van 12 punten) – je een vlucht maakt die 20 punten of meer oplevert (altijd!) Je verdient maximaal 1 fiche per vlucht.

bonusfiches

Een vlucht levert punten op. Deze zijn afhankelijk van de gegooide dobbelstenen. Je vlucht moet minimaal 8 punten opleveren om mee te tellen voor de score. De dobbelstenen zijn op de betreffende vakjes van de verschillende figuren gelegd. Deze vakjes worden opgeteld en de smalle scoresteen wordt op dit aantal bij de vlucht neergelegd. De algemene scoresteen wordt ook verplaatst met dit aantal. Zijn er dobbelstenen niet gebruikt tijdens de vlucht, dan krijg je er op het algemene scorebord 1 punt bij per niet gebruikte dobbelsteen.

Wanneer iemand de 4 vastgestelde vluchten goed heeft afgewerkt (er ligt dan een waarderingssteentje bij alle vluchten), moet hij nog een eigen show vliegen. Deze show moet een minimale dobbelsteenwaarde hebben van 25 punten en moet met 6 dobbelstenen volbracht kunnen worden. Op een van de vluchtkaarten moet het hoogtepunt-fiche gelegd worden: dit figuur moet volmaakt uitgevoerd worden! De show leg je voor je op tafel. Als deze show eenmaal uitgelegd is, dan mag hij niet meer aangepast worden. Elke keer wanneer je deze show vliegt, maar het niet lukt gaan er twee punten van je totaal af.

de winnende vlucht

Het einde: Wanneer er iemand zijn eigen vlucht heeft volbracht, wordt de beurt nog afgemaakt tot aan de startspeler (deze heeft het startspelerfiche voor zich liggen). Degene met de meeste punten wint het spel.

Waardering: Ik heb het spel nu enkele malen gespeeld en daarbij blijkt dat de dobbelstenen een grote invloed hebben op het spel. Goed als een luchtig tussendoortje, niet geschikt als strategisch denkspel. En dat is maar goed ook, want zo is het helemaal niet bedoeld. Een leuk spel, waarbij je ondanks de geluksfactor toch nog een beetje na moet blijven denken. Het uitreiken van de bonusfiches kan wel eens tot verwarring leiden. Leuk en luchtig.

Lang geleden vestigden de Arameeërs zich in Mesopotamië. In dit spel leidt iedere speler zo’n stam, die door bekent en onbekend gebied trekt, en hutten en cultusplaatsen bouwt om waardevolle en begeerde mana te bemachtigen. Gezamenlijk bouwen spelers met hun stammen aan een grote tempel om offers te kunnen brengen. De speler die als eerste vier keer geofferd heeft, verwerft het meeste aanzien en wint het spel.

Doel van het spel is om als eerste 4 offers te offeren. De speler die dit doet wint direct.
De oudste speler begint en voert zijn beurt uit. Na zijn beurt is de speler links van het aan de beurt etc. Tijdens een beurt moet de speler de volgende acties uitvoeren:
1) Speelfiguren verplaatsen
2) Actie(s) uitvoeren
3) Mana ontvangen
1) Speelfiguren verplaatsen.
Je mag je speelfiguren 5 tegels verplaatsen. Dit doe je met 1 of meerdere speelfiguren. Tijdens het verplaatsen mag je meermaals:
a) 1 hout of steen dragen
b) 1 hout of steen van een andere speler stelen
c) Aan de tempel bouwen, door een steen naar de tegel met de tempel te brengen. (dit verhoogd je mana met 1 en je balk schuift naar rechts)
d) Een offer bij de tegel met de tempel neerleggen en het aantal mana betalen.
e) Naar een onontdekt gebied verplaatsen, zodat er een nieuwe tegel wordt gelegd.
2) Acties uitvoeren.
De speler kiest 1 van de volgende acties en voert deze meermaals uit:
a) Hutten bouwen: Op een vlaktetegel waar 2 speelfiguren staan, 1 met een stuk hout mag een hut gebouwd worden tegen inlevering van 1 stuk hout. Onder de hut wordt een offer geplaatst. Dit offer kan vanaf nu worden opgepakt en verplaatst worden naar de tempel.
b) Cultusplaats bouwen: Op een vlakte-tegel waar 2 speelfiguren staan, 1 met een brok steen, mag een cultusplaats gebouwd worden tegen inlevering van 1 brok steen.
c) Nakomelingen inzetten: Waar 2 speelfiguren bij een eigen hut staan mag een nieuw speelfiguur worden ingezet. Voorwaarde is dat er geen offer op de tegel aanwezig is.
d) 1 actiekaart trekken.
3) Mana ontvangen.
Aan het eind van je beurt ontvang je voor elke cultusplaats waar 1 speelfiguur staat 1 mana.
De speler die nu als eerste zijn 4e offer bij de tempelplaats brengt en de afgedrukte hoeveelheid mana betaald wint het spel.

en de waardering….

Mesopotamië is een prachtig spel. Vooral de vormgeving streelt het oog. Het is een schitterend gezicht als je al het spelmateriaal op tafel ziet liggen. De tegels passen perfect in elkaar, op een manier die we nog niet kennen. Ze hebben namelijk haakjes en ogen waarmee ze in elkaar haken. Ze passen als puzzelstukjes in een puzzel en vormen een kleurig geheel en een prachtig speelbord.
Het spel zelf is een groot avontuur. Dit komt door de ontwikkelingen en ontdekkingen die je tijdens dit spel ondergaat. Je beweegt met je speelfiguren over het bord en verzameld grondstoffen om zo uit te kunnen breiden. Zo kun je hutten bouwen om nieuwe speelfiguren op het bord te krijgen. Je kunt de speelfiguren gebruiken om grondstoffen te halen, geld te verdienen en te plaatsen op plekken waar je later wilt uitbreiden. Het uitbreiden van je speelstukken en hutten is noodzakelijk om je geldstroom hoog te houden en om al je offers in het spel te krijgen. De offers heb je natuurlijk nodig om te kunnen winnen. Als je een hut bouwt krijg je daar een offer bij, die je vervolgens uit je voorraad offers mag kiezen. Ik denk zelf dat je de offers met de laagste cijfers als eerste in het spel moet brengen, omdat je in het begin weinig geld hebt om ze te kunnen offeren.

Om bij de Maharadja in het gevlei te komen moet je als speler in de rol van Indiase prins proberen zo veel mogelijk paleizen te bouwen. Hiervoor laat je een architect door de provincie Rajastan reizen en neem je gedurende het spel andere vaklui in dienst die je hierbij kunnen helpen. De Maharadja reist langs de zeven steden om te kijken wie er nu weer prachtige bouwwerken hebben neergezet. De speler met de grootste invloed in een stad krijgt van hem het meeste geld. De Maharadja is gul, iedereen met enige invloed krijgt iets, alleen hoe meer je hebt geïnvesteerd hoe meer je ook krijgt. Voor het eerste paleis in een stad krijg je de meeste invloedspunten, drie stuks, voor latere paleizen, huizen en de aanwezigheid van je architect allemaal één. Tussen de steden liggen in totaal veertig dorpen. Als je een huis bezit in een dorp kost reizen niets. Anders moet in ieder dorp dat je passeert 1 geld betaald worden aan iedere huiseigenaar.

Tijdens het spel mag je gebruik maken van zes karakters. Alle karakters hebben een goede eigenschap die je in die ronde mag gebruiken. De rangorde van de karakters bepaalt de volgorde van de spelers. Karakter nummer 1 is altijd als eerste aan de beurt en heeft bij een gelijke stand in een stad het voordeel. Het leuke van het spel is dat je van tevoren moet bedenken welke acties je wilt uitvoeren. Je mag uit negen acties maar twee kiezen. Dit gebeurt in het geheim. Alle spelers kiezen hun twee acties op hun actieschijf. De speler met karakter 1 laat als eerste zien voor welke acties hij heeft gekozen en voert ze uit. Daarna de speler met het karakter met de op één na hoogste rangorde enzovoorts. Er kunnen huizen gebouwd of verplaatst worden, paleizen in steden worden gemaakt, van karakter worden gewisseld (let op, dan verandert direct ook de speelvolgorde!), geld geïnd worden en je kunt zelfs de reisroute van de Maharadja beïnvloeden. Op een spoor aan de zijkant van het bord staat aangegeven in welke volgorde de Maharadja de steden met een bezoek gaat verblijden. Deze kan in beperkte mate gewijzigd worden. De acties van de spelers die voor jou aan de beurt zijn hebben grote invloed op de door jezelf gekozen acties. Zo kan het zijn dat er geen plaats meer is voor een paleis, of dat je je karakter kwijt bent voordat je de geplande actie die bij dit karakter hoorde hebt kunnen uitvoeren. Als je om wat voor reden dan ook een gekozen actie niet (helemaal) kunt uitvoeren dan krijgen de andere spelers twee geld. Het spel eindigt als een speler zeven paleizen gemaakt heeft of als de Maharadja zijn reis heeft beëindigd door op het reisspoor bij de 10 aan te komen. De speler met de meeste paleizen wint het spel.

… en de waardering

Maharadja is een heerlijk spel in het zwaardere segment. Een echte hersenkraker die iedere keer dat je het speelt weer moeilijker lijkt te worden omdat je uit je eerdere potjes waardevolle lessen hebt geleerd en je dus steeds meer plekken ziet waar je medespelers je kunnen dwarsbomen. En probeer dan nog maar eens de juiste acties te kiezen. Het grappige is dat hierdoor mensen die het spel voor het eerst doen een goede kans hebben om te winnen, zij zien alle beren nog niet staan.

Hart van Afrika is weer een typisch Phalanx-spel: mooie doos met een historisch thema. Dit keer wordt in het spel de periode aan het eind van de 19e eeuw nagespeeld. De periode waarin Afrika door ontdekkingsreizigers werd doorkruist, op zoek naar antwoorden op grote vragen als “waar begint de Nijl”. Natuurlijk waren deze ontdekkingsreizigers niet vies van handelen met de lokale bevolking en stichtten de ontdekkingsreizigers al zoekende ook wat handelsposten.

De spelers vertegenwoordigen een groep handelaren die proberen de meest profijtelijke plekjes van Afrika te veroveren. De kern van het spel is een veiling (er wordt geboden met invloedfiches), waarop actiefiches worden geveild. Alleen de speler die de veiling wint, mag acties gaan uitvoeren in de betreffende ronde, en deze speler krijgt als enige aan het eind van de ronde punten voor zijn veroverde gebieden.

Op de actiefiches staat het aantal actiepunten dat de speler die de veiling wint mag gebruiken. Met deze actiepunten kun je je handelaren over het bord bewegen, nieuwe handelaren in het spel brengen of de waarde van de verschillende gebieden veranderen. Daarnaast staan er nog acties op de fiches waarmee je leuke dingen kunt doen (extra punten scoren, extra bewegen, handelspost bouwen, etc).

Als je naar een gebied gaat waar andere handelaren zijn dan kan er een conflict ontstaan. Als er handelaren staan van een andere speler, dan ben je verplicht het conflict uit te vechten. Er zijn echter ook zogenaamde neutrale handelaren in het spel (de locals). Met deze handelaren mag je een conflict uitvechten, maar je mag ze ook in het gebied tolereren. Hierdoor ontloop je het risico dat je het conflict verliest, maar het betreffende gebied wordt wel minder waard. Het conflict wordt beslecht door te kijken wie de sterkste handelsmacht heeft (som van de waarde van je handelaren en de eventueel extra ingezette actiefiches en invloedfiches). De winnaar mag daarna de waarde (reputatie) van zijn handelaren verhogen en de concurrent het gebied uitsturen.

Zodra de actieve speler alles heeft gedaan wat zijn hartje begeert, krijgt hij punten voor zijn veroverde gebieden, handelsposten en eventuele extra tellingen. Nadat de punten zijn toegekend worden de invloedfiches die de speler heeft geboden en uitgegeven verdeeld onder de andere spelers. Zodra een speler aan het eind van zijn beurt 42 punten of meer heeft is het spel afgelopen.

De spelers strijden om de macht in het Romeinse keizerrijk. Met behulp van je legioenen probeer je genoeg land onder je controle te krijgen, dit levert winstpunten op. Daarnaast verdien je winstpunten door jezelf tot keizer te kronen. Nero is geen wargame, maar eerder een gezelschapsspel. De spelhandelingen worden gestuurd door speelkaarten met meerdere functies. Je kunt de kaarten onder meer gebruiken voor de versterking van je gevechtskracht en voor speciale acties. Als je die acties op het juiste moment inzet, kun je de tegenstanders onaangenaam treffen. Kaartmanagement speelt een belangrijke rol. In de vier spelfasen krijg je een beperkte hoeveelheid kaarten. Tijdens je beurten mag je er 1-4 uitspelen. Als je de kaarten te snel verspeelt, loop je aan het einde van een fase misschien achter de feiten aan. Het overige spelmateriaal bestaat onder meer uit houten fiches en rechtopstaande “counters”.

Drie tot vier spelers zijn vorsten in een keizerrijk waar de keizer niet aan het besturen van zijn land toekomt. De spelers moeten de problemen van het keizerrijk oplossen (oorlog, belastingheffing, oproer en hongersnood) en daarnaast hun eigen landgoed beheren. Het gaat er niet vreedzaam aan toe, met enige regelmaat wordt er een boerderijtje platgebrand. Tussen de bedrijven door bouwen de spelers een kathedraal. Zodra deze is voltooid, mag de speler met de meeste winstpunten een vreugdedansje maken.

Charlemagne is onderverdeeld in spelronden die elk uit vier fasen bestaan. Dit zijn kalenderjaren met hun vier seizoenen.

In de winter komen de vorsten bijeen. Ze worden door de keizer ontboden om de problemen van het rijk te bespreken.

In deze spelfase kiest één van de spelers, de keizerlijke raadgever (= de startspeler), één van de vier lotkaarten in zijn hand. De afbeelding op deze kaart bepaalt het “probleem” dat dit jaar opgelost moet worden. Er zijn vier problemen: oorlog, belastingheffing, oproer en hongersnood. De lotkaart bevat ook een symbool – een privilege of een kathedraal. Dit symbool bepaalt de beloning voor degene die het probleem oplost (zie “voorjaar”).

In het voorjaar wordt het noodlot bestreden en wordt een nieuwe keizerlijke raadgever benoemd.

De spelers bieden op het recht om het probleem op de zojuist gespeelde lotkaart te mogen oplossen. Het bieden wordt geregeld via een veiling. De startspeler brengt een bod uit, de volgende speler kan overbieden of passen, enzovoort. Bieden doe je met je machtkaarten. De waarde van deze kaarten is afhankelijk van de lotkaart waarop wordt geboden. Voorbeeld: bij een oorlog is een schildkaart vier punten waard, een graankaart maar één punt. Bij een hongersnood is het precies omgekeerd. Aan deze veiling is een leuk mechanisme toegevoegd. Bij andere spellen mogen passende spelers meestal hun volledige bod terugnemen. Bij Charlemagne mag je alleen je laatste bod terugnemen. Pas dus op, voor je het weet ben je kaarten kwijt waarvoor je niets hebt gekregen.

De speler met het hoogste bod wint de veiling. Hij wordt de nieuwe startspeler en ontvangt daarnaast ook een beloning, die afhankelijk is van het symbool op de lotkaart:

• bij een privilegesymbool krijg je één winstpunt en mag je een privilege uitkiezen. Er zijn vier soorten (van elk twee): schild, kelk, hamer en graan. De relatie met de symbolen op de machtkaarten is niet toevallig. De bezitter van een privilege krijgt in de herfst één extra machtkaart met hetzelfde symbool. Een privilege heeft nog een voordeel: in de winter mag je het privilege inleveren om de actieve lotkaart te wisselen. Als je veel graankaarten bezit, kun je bijv. een lotkaart “oorlog” omruilen voor een lotkaart “hongersnood”. Dan zijn je graankaarten i.p.v. één punt maar liefst vier punten waard. Erg leuk is de regel dat je een privilege van een medespeler mag wegnemen als deze niet meer op voorraad ligt. Het langdurige bezit is bepaald niet zeker (dat geldt vooral voor de populaire schild- en graanprivileges).
• bij een kathedraalsymbool moet je een nieuw stuk aan de kathedraal bouwen. Daarvoor krijg je één of meer winstpunten. Als je in de loop van het spel een of meer werkplaatsen hebt gebouwd (zie “zomer”), krijg je voor elke werkplaats één bonuspunt. Helaas waren de ladders en steigers in de middeleeuwen niet al te stevig. Na het incasseren van de bonuspunten donderen je werklieden massaal in de WAO en gaan je werkplaatsen terug naar je voorraad.

In de zomer besturen de vorsten hun eigen landgoederen en werpen ze een gulzige blik op de rijkdommen van hun buren.

In deze fase is het tijd voor de individuele spelerbeurten. Beginnend met de startspeler mogen de spelers de volgende acties in willekeurige volgorde uitvoeren.

• een of meer nieuwe boerderijen bouwen. Tegen betaling van één graankaart mag je één nieuwe boerderij bouwen. Deze plaats je op een van de zes boerderijvelden op jouw deel van het spelbord. Het aantal boerderijen bepaalt hoeveel nieuwe machtkaarten je in de herfst mag trekken.
• een of meer werkplaatsen bouwen. Tegen betaling van één hamerkaart mag je één nieuwe werkplaats bouwen. Deze plaats je op een van de drie werkplaatsvelden op jouw deel van het spelbord. Je mag niet meer werkplaatsen bezitten dan boerderijen. De werkplaatsen leveren eenmalig bonuspunten op als jij een kathedraalstuk bouwt (zie “voorjaar”).
• medespelers aanvallen. Tegen betaling van één schildkaart mag je één van je medespelers aanvallen. Deze kan zich verdedigen met een eigen schildkaart. Als de medespeler niet verdedigt plundert jouw denkbeeldige ridder een van zijn gebouwen. Het gebouw wordt daarbij platgebrand en verdwijnt richting voorraad. Met dit geweld frustreer je niet alleen de opbouw van een medespeler, je krijgt ook nog eens een leuke bonus. Aan het einde van je zomerbeurt ontvang je twee machtkaarten voor elke medespeler van wie je een of meer gebouwen hebt gesloopt.
• een of meer ridders omkopen. Tegen betaling van één kelkkaart mag je één denkbeeldige ridder van een medespeler omkopen. Jouw doelwit moet dan een van zijn schildkaarten inleveren bij de bank. Dit is een mooie manier om een beoogd slachtoffer te verzwakken voordat je hem met een eigen ridder aanvalt. Als je doelwit geen schildkaarten bezit, moet hij je al zijn machtkaarten laten zien. Deze spionage levert vaak nuttige informatie op, waarmee je in de volgende winter je voordeel kunt doen bij het kiezen van een nieuwe lotkaart.

Het jaar eindigt met de herfst waarin de vorsten gaan oogsten.

In deze fase ontvangen de spelers hun inkomsten. Voor elk privilege krijg je een machtkaart met het gelijke symbool. Vervolgens trek je één gratis machtkaart van de dichte stapel. Ten slotte mag je voor elke twee boerderijen één machtkaart van de dichte stapel trekken.

Vervolgens mogen de kneusjes onder de spelers smeken om “Keizerlijke Genade”. Als je deze herfst maar één machtkaart hebt gekregen (je hebt dus maximaal één boerderij en geen enkel privilege) en minder dan vijf machtkaarten bezit, kom je hiervoor in aanmerking. Je kiest dan een medespeler die minstens zoveel winstpunten heeft als jij. Van deze speler pak je de helft van de machtkaarten af, die je aan je eigen voorraad mag toevoegen. De onvrijwillige weldoener wordt door de keizer beloond met een privilege naar keuze.

De herfst eindigt met de inning van de keizerlijke belasting: als je meer dan tien machtkaarten bezit, moet je het overschot inleveren.

Beoordeling

Charlemagne is een prachtig spel, waarin de strategie op de lange termijn (het planmatig uitspelen van je lotkaarten in relatie tot de bouw van de laatste kathedraalstukken) wordt afgewisseld met volop interactie tussen de spelers (zowel tijdens de “veiling” als in de zomerfase). Charlemagne is geen “licht” en zeker ook geen “lief” spel, maar wel een aanrader voor iedereen die niet bang is voor een stevig potje speelplezier.

Het doel van dit spel is om zo veel mogelijk artefacten te verzamelen.
Het spel voor gevorderden verloopt over 2 ronden. In de eerste ronde plaatsen de spelers om beurten 1 van hun fiches van achter hun zichtschermen vandaan verdekt op het speelbord. Als ze hun 8 fiches hebben ingezet volgt ronde 2. In ronde 2 worden alle fiches omgedraaid en wordt er bekeken wat er gebeurd.
Het speelbord waar de spelers hun fiches op leggen is verdeelt in 15 velden. Deze 15 velden zijn weer verdeeld in 3 rijen. In de onderste rij (drakengrotten) worden schatten verdeeld. In de middelste rij zie je de stad waar je startspeler kunt worden. Ook kun je in de stad 1 schat ruilen tegen 3 schatten, toverkaarten verkrijgen en eventueel 2 ipv 1 artefact uitspelen. De bovenste rij is het paleis. Het paleis heeft een poortwachter die je moet bedwingen en 5 paleispoorten waarbij je artefacten kunt bemachtigen.
Wat is de bedoeling van al die velden? Als je op een veld de hoogste waarde aan fiches hebt liggen kun je schatten nemen of de bijbehorende opdracht vervullen. Met schatten kun je in het paleis artefacten kopen.
De bovenste schatkaart geeft aan hoeveel schatten er in de drakengrotten neergelegd worden elke ronde. Als eerste worden de schatten verdeeld in ronde 2. Hierna volgt de stad. De paleiswachten is dan aan de beurt, waarbij de spelers een gelijke waarde aan fiches met de paleiswachter moeten hebben. Het verschil wordt in schatten aan de algemene voorraad gegeven. Een voorbeeld ter verduidelijking: Als de paleiswachter een 8 aangeeft en je hebt een fiche met 6 liggen, dan moet je 2 schatten betalen.
In het paleis worden dus artefacten verdeeld. Het aantal paleisbogen en dus velden die artefacten bezitten zijn gelijk aan het aantal spelers. De speler met de hoogste waarde aan fiches wint, mits hij voldoet aan de voorwaarden. De voorwaarden kan ik beter uitleggen in het volgende voorbeeld. Als een speler een 4 en een 2 heeft liggen, moet hij 4 schatten van 1 soort en 2 schatten van een soort betalen om een artefact te bemachtigen.
Als de artefacten op zijn is het spel afgelopen, de speler met de meeste artefacten wint.
Wat er nog meer gebeurt tijdens het spel:
• Toverkaarten geven de spelers extra acties, die het spel beïnvloeden.
• Elke speler krijgt in ieder geval 1 artefact. De artefacten hebben ook een actie. Per beurt mogen de spelers 1 artefact met bijbehorende actie uitvoeren.

en de waardering….

Het spel is bijzonder spannend. De spanning is vanaf het begin van het spel tot aan het einde voelbaar. De spelers hoeven niet te wachten tijdens het spel, zodat ze echt met het spel bezig zijn. Spanning is er omdat je niet weet wie welk fiche en met welke waarde heeft neergelegd. Zo is het altijd een verrassing om te zien wie welk veld wint. Het plaatsen van fiches is het eerste deel, waarbij spelers proberen zo veel mogelijk voor elkaar te krijgen met hun fiches. Het tweede deel is de verrassing, als ze omgedraaid worden. De schatten worden verdeeld en de spelers leggen ze achter hun schermen. De hoeveelheid schatten geeft ook aan wat ze ermee kunnen doen en hoe ze bij het paleis moeten inzetten. Doel van het spel is natuurlijk om zo veel mogelijk artefacten te verzamelen. Dus als je de kans hebt om in te zetten bij het paleis, dan moet je dat doen!
Als je ergens inzet dan kun je verwachten dat andere spelers ook fiches op dit veld inzetten en je zo kunnen verdringen. Ook kan het zijn dat het pure bluf is, maar dat blijkt natuurlijk uit te 2e ronde.
Vol lof voor dit spel. Het spel loopt lekker, maar is vooral enorm spannend. De diverse acties bij het uitspelen van toverkaarten (gevorderde versie) maken het spel zelfs nog spannender.

Het publiek is rumoerig, de arena is tot op de laatste plaats gevuld met mensen. Op dat moment komen de gladiatoren de arena binnen om tegen elkaar en tegen de wilde dieren te strijden

Doel van het spel is om zo lang mogelijk met al je teams in de arena te blijven en daarbij zo veel mogelijk tegenstanders uit te schakelen (gladiatoren en dieren). Als er nog 1 speler over is in de arena eindigt het spel. Per verslagen gladiator krijgt een speler 1 punt en per verslagen dier 2 punten. De speler met de meeste punten wint het spel.
De oudste speler begint. Hij mag 1 van zijn teamhouders op het speelbord plaatsen. Op de teamhouder mag hij 1 gladiator plaatsen die hij kiest uit de open liggende gladiatorfiches. De volgende speler is dan aan de beurt. Als iedere speler 1 teamhouder en 1 gladiator geplaatst heeft mag de startspeler opnieuw kiezen om een gladiator aan zijn reeds geplaatste teamhouder toe te voegen of een nieuwe teamhouder inclusief gladiator te plaatsen. Het plaatsen is aan regels verbonden. Je mag eerst alleen op vrije plekken plaatsen waar je geen tegenstander als buurman hebt. Is dit niet meer mogelijk, dan vervalt deze regel. Er blijven altijd een aantal lege plekken over, deze worden ingevuld met dierenfiches. Eerst worden ze verdekt geplaatst en daarna worden ze open gedraaid.
Als alle spelers hun teamhouders hebben geplaatst en op elke teamhouder staan 4 gladiatoren dan gaat het gevecht van start. De startspeler plaatst de zwarte houten schijf tussen 1 van zijn eigen teams en een team van een andere speler. De speler mag ook de houten schijf tussen 1 van zijn eigen teams en een dier in plaatsen.
Een gevecht wordt altijd uitgespeeld op volgorde en afwerking van de volgende gladiatoren (speerwerper, netwerper, zwaardvechter, drietander en schilddrager). Als eerste wordt gekeken welk team of dier de meeste speerwerpers heeft, dit team mag beginnen met gooien. Nu wordt er gekeken naar de netwerpers. Voor elke netwerper mag een speler een gladiator van de tegenpartij uitschakelen voor het gevecht. Dit begint bij de speler die als eerste mag gooien. Deze regel vervalt bij trouwens bij dieren, bij dieren mogen geen netwerpers ingezet worden. Nu wordt er gekeken naar de zwaardvechters. Voor een team mag een speler 1 dobbelsteen gooien en voor elke zwaardvechter in het gevecht mag hij 1 dobbelsteen extra gooien. Beginnend bij de speler met de meeste speerwerpers gooit de speler met zijn aantal dobbelstenen. Als hij na zijn worp niet tevreden is en hij heeft de meeste drietanders, dan mag hij eventueel 1x opnieuw gooien. Per schilddrager neutraliseer je 1 gele ster (als je aangevallen wordt), deze wordt tijdens de uitkomst van de dobbelstenen apart gelegd en telt niet mee voor de uitkomst.
Er zijn 3 mogelijkheden die een dobbelsteen kan aangeven:
1) 2 rode sterren = volledige hit, de tegenstander moet 1 gladiator aan de aanvaller afgeven.
2) 1 gele ster = halve hit. Bij 2 gele sterren moet de speler een gladiator aan de aanvaller afgeven. Is er in de worp maar 1 gele ster, dan wordt deze als houten speelfiguur naast het team gelegd, totdat een speler een 2e gele ster ontvangt.
3) Lege kant = mis. Er gebeurt niets.
De verloren gladiatoren worden aan de aanvaller gegeven. Deze spaart ze op. Elke gladiator levert de speler 1 punt op. Nu is het de beurt aan de tegenpartij die net is aangevallen. Ook deze mag gooien en de uitkomst bekijken. Hij kan tevens gladiatoren van andere spelers veroveren. Bij dieren werpt de speler links van de aanvaller voor het dier wat wordt aangevallen. Als een dier verslagen is wordt deze bij de veroverde gladiatoren van de aanvallen gelegd. Als een speler geen gladiatoren meer heeft en dus geen teamhouders, speelt deze speler verder met een dier. Hij mag met het dier andere spelers aanvallen en gladiatoren verslaan, die hij vervolgens bij zijn veroverde gladiatoren plaatst.
Een gevecht gaat niet door totdat een team al zijn gladiatoren heeft verloren. De aanvaller mag namelijk maar 1 keer gooien en de tegenstander ook. Nu is de volgende speler aan beurt.
Het spel eindigt als een speler alleen over is op het bord. De andere teams zijn dan uitgeschakeld. De speler neemt zijn overgebleven gladiatoren en legt deze bij zijn reeds veroverde gladiatoren en dieren. Het spel eindigt ook als alle 12 dieren zijn verslagen. Wanneer dit gebeurt pakken alle spelers hun gladiatoren terug en leggen deze bij hun veroverde gladiatoren en dieren.
Per verovert dier krijgt een speler 2 punten, per gladiator 1. De speler met de meeste punten wint het spel.

en de waardering…

Al met al is Gladiator een leuk spel dat vrij spannend blijft, maar door zijn hoge geluksfactor toch de sterkte mist van een echt tactische en strategisch spel. Door de geringe speelduur en de vrij simpele regels is het snel in te stappen. Voor mij een leuk tussendoortje.

Het Achtste Wereldwonder is een meerderhedenspel zoals alleen Knizia dat kan ontwerpen. Op het bord staan de zeven wereldwonderen uit de klassieke Oudheid afgebeeld, aangevuld met de toren van Babel. Op ieder monument liggen drie fiches van in totaal vier kleuren. De kleur geeft aan welke kaarten voor dit fiche gespeeld moeten worden. Het getal op het fiche geeft het aantal benodigde kaarten aan.

Ben je aan de beurt, dan mag je passen of bouwen. Pas je, dan trek je een kaart. Wil je bouwen, dan kies je een fiche. Alle andere spelers mogen nu een geheim bod doen met kaarten van de kleur van het fiche. De actieve speler besluit van welke spelers hij het bod accepteert. Indien nodig kan hij nog kaarten uit de hand spelen om aan het vereiste aantal kaarten te komen.

Iedereen die meedoet, mag een huis per kaart op het monument plaatsen. Spelers van wie het bod geweigerd wordt, krijgen ter compensatie een punt per kaart. Bovendien mogen ze hun kaarten houden. De ‘hoofdaannemer’ krijgt ten slotte het fiche. Na iedere beurt krijgen alle spelers een kaart van de stapel, ongeacht of de actieve speler heeft gepast of heeft gebouwd.

Is het derde fiche van een monument voltooid, dan is het monument af en worden er punten verdeeld op basis van de meerderheid in huizen. Monumenten die vroeg worden afgebouwd leveren minder punten op dan latere monumenten. Daar staat weer tegenover dat bij het einde van een spel veel monumenten nog niet af zijn en niet voltooide monumenten weer minder punten opleveren. Een monument waar je sterk in staat wil je dus niet te vroeg, maar ook zeker niet te laat afmaken.
Het spel eindigt als van een kleur alle fiches op zijn. Voor alle niet voltooide monumenten worden nu nog punten uitgedeeld. Bovendien krijg je nog punten als je meerdere fiches van dezelfde kleur(en) hebt verzameld. De speler met de meeste punten wint.

… en de waardering

Het achtste Wereldwonder is een vlot en soepel verlopend tactisch bordspel. Inhoudelijk biedt het spel meer dan genoeg speelplezier. De drie manieren om punten te verdienen grijpen leuk in elkaar. Je moet dit listig combineren. Je hebt elkaar nodig om het spel te winnen, maar je hebt geen zin om anderen onnodig te bevoordelen, wat een aantrekkelijk spanningsveld oplevert. Daarbij kun je de medespelers af en toe kwellen met prikkelende aanbiedingen en de bijpassende moeilijke keuzes.

Het doel van het spel is het verzamelen van zoveel mogelijk winstpunten. Deze punten verdien je door invloed uit te oefenen op de verschillende volken. Invloed verkrijg je door een speelfiguur van het desbetreffende volk op het bord te plaatsen.

Als je aan de beurt bent, speel je een van je gekleurde speelkaarten en mag je een speelfiguur van het desbetreffende volk op het bord plaatsen. Hiermee verdien je in de eerste spelfase één invloedpunt op dit volk, in latere spelfasen worden dat 2, 3 of 4 punten. De invloedpunten houd je bij op een apart spelbord, de invloedtabel. Met een van je houten blokjes geef je aan hoeveel invloed je op dat volk hebt. Je kunt ook afzien van het nemen van invloed en meteen nog een kaart en een speelfiguur spelen. Aangezien invloed zeer belangrijk is, doe je dit in het algemeen alleen als je een conflict wilt uitlokken.

In het begin gaat het er vreedzaam aan toe. In elke provincie leven de speelfiguren van de verschillende volken in vrede naast elkaar. Zodra iemand een vijfde speelfiguur in een provincie plaatst, is het voorbij met de burenliefde. Op dat moment ontstaat er een conflict, dat resulteert in de aftocht van alle speelfiguren van het zwakste volk. De spelers mogen trouwens eerst de gevechtskracht van de in het conflict betrokken volken verhogen door speelkaarten van de desbetreffende volken uit te spelen. Na het conflict wordt er een pacificatiefiche in de provincie gelegd. Dit heeft tot gevolg dat niemand in deze provincie nieuwe speelfiguren mag bijplaatsen.

Als het laatste pacificatiefiche van een spelfase in een provincie belandt, wordt aansluitend een puntentelling geactiveerd. De speler met de meeste invloed krijgt één punt voor elk speelfiguur dat van dit volk op het spelbord staat. De speler met de op één na meeste invloed krijgt één punt voor elke provincie waar dit volk aanwezig is. Het zal duidelijk zijn dat degene met de meeste invloed er belang bij heeft de speelfiguren van dit volk te concentreren. Dit moet je trouwens niet te extreem doorvoeren, want als een provincie vijf figuren van één volk bevat, verdwijnen ze bij het conflict allemaal van het bord. De winstpunten worden bijgehouden op het inmiddels traditionele scorespoor aan de rand van het bord.

scorespoor

Naast de standaardactie (kaart spelen, figuur plaatsen en invloed nemen), beschikt elke speler over drie fiches waarmee je eenmalig een bijzondere actie mag uitvoeren. Met een fiche mag je twee invloedpunten op de invloedtabel noteren. Dit is een mooie manier om vlak voor een puntentelling nog even de eerste plaats in te pikken. Met een ander fiche mag je een tweede standaardactie uitvoeren (kaart spelen, figuur plaatsen en invloed nemen). Met het laatste fiche mag je een aantal speelkaarten afleggen en nieuwe kaarten trekken. De kaarten in je hand bepalen welke speelfiguren je mag plaatsen en dus ook op welke volken je jouw invloed kunt vergroten. Het is dus verstandig om je hand te ruilen als je de verkeerde kaarten bezit. Het uitspelen van kaarten tijdens een conflict kun je trouwens ook gebruiken als een verkapte omruilactie. Aan het einde van je beurt mag je namelijk je hand aanvullen tot zes kaarten. 

Het spel is afgelopen zodra het laatste pacificatiefiche is gelegd, of zodra van een volk geen speelfiguur meer voorradig is, of zodra een telsteen op de invloedtabel het bovenste veld bereikt. Daarna volgt een laatste telling en krijgt de speler met de meeste winstpunten de lauwerkrans.

Beoordeling

De regels en het spelsysteem zijn zeer toegankelijk: speel een kaart, plaats een pion en neem invloed. Dit klinkt bijna simpel, maar dat is het in werkelijkheid niet. Het is wel degelijk de bedoeling om een beetje na te denken over je zetten. Zo is het niet verstandig om je met teveel volken te bemoeien, want dan loop je het risico dat je bijna nergens een eerste of tweede plaats op de invloedtabel verkrijgt. Bij het plaatsen van speelfiguren moet je kiezen tussen concentratie in een paar gebieden of spreiding. Is een volk verspreid, dan hoef je niet perse voor de eerste plaats te gaan. De tweede plek levert dan bijna net zoveel punten op. Bij een geconcentreerd volk is het verschil tussen de eerste en de tweede plaats wel degelijk belangrijk. Met de keuze tussen spreiding en concentratie oefen je ook invloed uit op het tempo van het spel. Door concentratie kun je conflicten uitlokken. Aangezien het laatste conflict van een spelfase een puntentelling activeert, kun je door beïnvloeding van het tempo leuke zaken doen. Omgekeerd kun je ook proberen het spel te vertragen, om eerst je invloed op de belangrijke volken te vergroten. Houd er ook rekening mee dat er in de latere spelfasen meer invloedpunten worden verdeeld. Je schamele puntjes uit de eerste fase zijn weinig waard als een medespeler in de laatste fase de turbo opentrekt. Zo kan men in een latere fase misschien een lucratieve tweede plaats bereiken bij een volk waar men eerder niets te zoeken had.

Ik heb eigenlijk maar een probleem met Attila. Dit betreft de kleuren van het spelmateriaal. De kleuren van de spelers zijn deels gelijk aan de kleuren van de volken, terwijl deze eigenlijk geen directe relatie met elkaar hebben. Dit leidt constant tot misverstanden: “de blauwe speler speelt een rode pion en mag zijn blauwe blokje op het rode invloedspoor verplaatsen” of “de rode speler speelt een blauwe pion en mag zijn rode blokje op het blauwe invloedspoor verplaatsen”. Je moet er steeds voor waken dat je de kleuren van de spelers en de volken niet per abuis verwisselt.

Attila is een prima tactisch spel met een aangenaam korte speelduur.

Twee machtige koopmannen bouwen gezamenlijk aan de haven van het oude Amsterdam. Omdat beiden alleen hun eigen gewin voor ogen hebben, proberen ze door het bouwen van pakhuizen en hijskranen in zoveel mogelijk gebieden een overwicht in het goederenaanbod te verwerven. De gebieden ontstaan door het in meer of mindere mate geschikt aanleggen van grachten. Aan het begin van het spel grenzen telkens 2 waterkaartjes, in alle vier de windrichtingen, aan het havencentrum.

Iedere speler schudt zijn set havenkaartjes en neemt de drie bovenste van de gedekte stapel in zijn hand. Twee kaartjes van de stapel waterkaartjes voltooien de hand van de spelers en vier munten vormen hun schamele startkapitaal.

Aan het begin van elke beurt spelen beide spelers een kaart uit hun hand gedekt uit. Als op het kaartje munten zijn afgebeeld, moet de tegenstander dit aantal munten aan belasting betalen. Als een speler niet kan of wil betalen, moet hij zijn eigen kaartje terugnemen en is zijn beurt voorbij. Als beide spelers in het spel blijven, bepaalt het getal op de uitgespeelde kaarten wie als eerste aan de beurt is. Deze speler mag met het kaartje het havengebied vergroten. Als het uitgespeelde kaartje is voorzien van handelswaren, dan mag de speler de bijpassende pakhuizen in deze havenwijk bouwen. Na het plaatsen vult iedereen zijn hand weer aan tot 3 haven- en 2 waterkaartjes.

Spelmateriaal (foto – 999 Games)

Havenmeesters met een lege geldbuidel wordt geadviseerd een waterkaartje te spelen, want dan krijg je als beloning één munt van het stadsbestuur. Die beloning krijg je ook als je als een ware handelaar meteen aan het begin van een ronde past en geen kaartje speelt. Wie niet op zijn geldkist let, wordt als arme handelaar een makkelijke prooi voor de andere – slimmere – havenmeester!

Het oppervlakte van de stad beperkt de bouwplannen tot 7 x 7 kaartjes. Zodra dit vooraf bepaalde veld is volgebouwd, eindigt het spel. Wie in een individuele, door grachten afgesloten, wijk van de verschillende soorten pakhuizen telkens de meeste bezit, kan daar een winstpunt verdienen. In elk gebied bepalen de spelers per warensoort of zij het goederenoverwicht ten opzichte van de tegenstander bezitten. De speler met het hoogste goederenoverwicht krijgt een winstpunt. De meerderheid aan punten in de vijf grootste gebieden beslist over winst of verlies.

Dit is slechts het spelverloop in grote lijnen. Tactische kneepjes, zoals het bouwen van een hijskraan, waardoor naburige velden voor de tegenstander ontoegankelijk worden, of de inzet van het bewakingsschip, waarmee geplaatste kaartjes worden verwijderd, willen we hier slechts kort aanstippen. In het spel voor vier spelers, waarin twee teams aantreden, wordt het havenoppervlakte groter. Met speciale kaarten en extra scenario’s wordt van de havenmeesters nog meer gevraagd.

Packhuys is een mooi en sfeervol legspel. Beginnende havenmeesters wordt geadviseerd te starten met de basisregels. Het volledige spel, met het schip en het grotere oppervlakte, is duidelijk complexer en vraagt om enig tactisch vernuft. Packhuys is een 2-persoonsspel, dat deels de flair van de “grote” bordspellen bevat.

Het speelbord toont een landkaart van Beieren en enkele naburige regio’s. Deze regio’s zijn gevuld met wegen en 22 steden. De spelers zijn eigenaars van postkoetsbedrijven. Ze claimen routes voor hun firma’s en bezoeken de steden op het speelbord. Voor elke stad zijn drie speelkaarten beschikbaar. Met deze kaarten bouwen de spelers aan hun routes. Zes van deze stadskaarten liggen altijd open op het bord.

Een speelbeurt bestaat uit het nemen en het uitspelen van één stadskaart, waarmee je een postkoetsroute begint of verlengt. Zodra je aan een route bent begonnen, moeten nieuwe stadskaarten aan het begin of het einde van de route passen. Als je geen passende kaart speelt, eindigt de huidige route op de aflegstapel en moet je opnieuw beginnen. Als je een route met minstens drie steden hebt neergelegd, mag je deze route voltooien en jouw huisjes op het bord plaatsen. Jouw huisjes plaats je of in alle bezochte steden van één regio of in één bezochte stad per regio. Vervolgens levert dit je een betere postkoets op, als de voltooide route lang genoeg was. De vereiste lengte stijgt in de loop van het spel.

Zowel routes als steden leveren winstpunten op. De meeste punten gaan naar de speler die het eerste puntenfiche van de desbetreffende categorie weet te bemachtigen. Steden leveren punten op als je huizen in alle steden van een of twee regio’s bezit. Je krijgt ook punten als je minstens één huis in alle regio’s bezit. Voltooide routes met 5 of meer stadskaarten leveren ook punten op. Ten slotte krijg je aan het einde ook nog winstpunten voor jouw huidige postkoets.

puntenfiches

Er zijn ook nog vier hulpvaardige neutrale personen. Per beurt mag je één van deze helpers inschakelen en zijn speciale actie gebruiken. Dan mag je twee kaarten nemen, twee kaarten uitspelen, alle openliggende stadskaarten vervangen of krijg je toch een betere koets, terwijl jouw voltooide route hiervoor eigenlijk te kort is.

Het spel eindigt wanneer een speler al zijn huizen heeft geplaatst of de beste koetssoort heeft bemachtigd. Deze speler krijgt hiervoor 1 extra winstpunt. Iedere speler telt de punten van zijn fiches en zijn beste koets op en brengt zijn niet gebouwde huisjes als strafpunten in mindering. De speler met de meeste punten verdient een rit in de gouden koets.

Ten slotte

Combineer een toefje Ticket to Ride, een vleugje Elfenland en een paar leuke nieuwe ideeën, dan heb je zomaar een alleraardigst gezelschapsspel te pakken. Harde en/of directe interactie hoef je bij Thurn und Taxis niet te verwachten, maar met het wegkapen van puntenfiches of met een snel einde van het spel kun je soms een teleurgestelde blik aan de andere kant van de tafel genereren. Dit is per saldo een prima familiespel, met toegankelijke regels, een vlot spelverloop en een smaakvolle uitvoering. Thurn und Taxis is een volwaardige hoofdmaaltijd voor het grote publiek en een lekker snackje voor de harde kern van FC Puerto Rico.

Attika is een bouwspel voor 2-4 spelers, dat zich afspeelt in de klassieke oudheid. De spelers vertegenwoordigen Griekse stadsstaten. Op het variabele speelveld plaatsen de spelers in de loop van het spel tientallen fiches met bouwwerken. Dit zijn bijvoorbeeld theaters, havens en wijngaarden. Aldus ontstaan op dit centrale speelveld meerdere ketens van gebouwenfiches. Als jij met een eigen keten twee tempels weet te verbinden, win je het spel. Je wint ook als jij als eerste jouw 30 gebouwen op het speelveld weet te plaatsen.

In jouw beurt trek je nieuwe gebouwenfiches van jouw eigen dichte stapels. Als je de bouwkosten betaalt, mag je deze fiches direct op het centrale speelveld plaatsen. Je mag de fiches ook eerst op jouw eigen spelbord bewaren. Op dit bord worden verwante gebouwensoorten in groepen aangegeven. Als je eerst de fiches van een groep verzamelt, kun je ze later in de juiste volgorde bouwen. Dit drukt niet alleen de bouwkosten, maar levert je ook nog een amforafiche op, waarmee je later extra acties kunt uitvoeren. Als je in jouw beurt minder fiches trekt of plaatst dan toegestaan, ontvang je ter compensatie één of meer landkaartjes. Deze kaartjes heb je nodig om de bouwkosten te betalen. Op elk gebouwenfiche is aangegeven hoeveel en met welke kaartjes je moet betalen. Als je een fiche op of naast de juiste landsoort bouwt, krijg je korting. Als je het handig aanpakt, kun je zelfs gratis bouwen.

Ten slotte

Attika is een boeiend tactisch spel, waarbij het denkwerk wordt gecombineerd met een vlot spelverloop en toegankelijke regels. Omdat je voor het verzamelen van de landkaartjes (het “speelgeld”) actiemogelijkheden moet inleveren, is het interessant om eerst gebouwen te sparen. Maar als je te lang spaart, loop je het risico dat de mooiste bouwplaatsen door medespelers worden ingepikt. Bij dit spel ben je dus steeds op zoek naar de balans tussen het tijdig claimen van aantrekkelijke bouwplaatsen en het beperken van de bouwkosten. Uiteraard ga je daarbij in eerste instantie voor een goede eigen positie, maar tussen de bedrijven door mag je niet vergeten om anderen de pas af te snijden. Het is immers niet de bedoeling dat een lepe medespeler twee tempels weet te verbinden. Het spelmateriaal ziet er op zich niet slecht uit, maar is helaas niet veel aantrekkelijker dan doorsnee “clip art”. Het is jammer dat men niet meer aandacht aan de vormgeving heeft besteed.

In Keythedral wordt een kathedraal gebouwd. Deze kathedraal bestaat uit vijf stadia, die elk verschillende bouwmaterialen vereisen. Alleen de benodigde grondstoffen voor het huidige stadium zijn zichtbaar. Welke nodig zijn voor het volgende stadium, wordt pas bekend zodra het voorgaande stadium voltooid is. De spelers verzamelen grondstoffen door hun arbeiders op de juiste velden te laten werken. Deze velden liggen aangrenzend aan de hutjes en/of huisjes waar de arbeiders vandaan komen. De grondstoffen kunnen daarnaast ook worden gebruikt om hekken te plaatsen en te verwijderen, of om ijzer, gekleurd glas, goud of wetten te kopen. Tot slot zijn ze ook nodig om van een hutje een huis te maken.

Voordat het eigenlijke spel begint, wordt eerst het speelveld neergelegd. Afhankelijk van het aantal spelers komt er een aantal verschillende landschapstegels op tafel. Om de beurt legt iedere speler een tegel neer en aansluitend een hutje van zichzelf. Er zijn vijf verschillende soorten landschappen en elke speler beschikt over vijf hutjes. Deze hutjes grenzen aan de landschapstegels en leveren later via de arbeiders diverse grondstoffen op. Als alle tegels liggen, begint het spel pas echt.

Keythedral bestaat uit meerdere ronden, die elk weer uit 5 fasen bestaan. Alle spelers werken eerst fase één af, daarna doet iedereen fase twee, enzovoort. De vijf fasen en alle mogelijke acties staan overzichtelijk afgebeeld op een kaartje. Alle spelers krijgen deze als handig geheugensteuntje. Wat voor fasen zijn er:

1. Arbeidersfiches plaatsen.
2. Grondstofblokjes ontvangen.
3. Acties uitvoeren tegen betaling van grondstofblokjes.
4. Fiches en stenen verzamelen.
5. Startspeler wijzigen.

Fase 1. Arbeidersfiches plaatsen.
De spelers hebben allemaal vijf hutjes, die genummerd zijn van 1 t/m 5. Vanuit deze hutjes mogen de spelers arbeiders op omringende velden zetten. In welke volgorde dit gebeurt, wordt in deze fase bepaald. De startspeler kiest een werkvolgordesteen uit en zet deze op de “1″ op het speelbord onder de kathedraal. Op deze stenen staan ook de cijfers 1 t/m 5. Het getal op de gekozen steen, bepaalt uit welke hutjes de arbeiders worden ingezet. Stel dat iemand de 2 kiest, dan mogen de spelers om de beurt een arbeider op een onbezet veld rondom hun hut met de 2 zetten. Als iemand van zijn hut een huis heeft gemaakt, mag hij twee arbeiders inzetten op twee verschillende, aangrenzende velden. Soms valt een speler buiten de boot, omdat alle velden rondom zijn genoemde hut al vol liggen met arbeiders van andere spelers. Als iedereen zijn arbeiders volgens de gekozen werksteen heeft geplaatst, kiest de volgende speler een andere werkvolgordesteen en zet hem op de “2″ op het speelbord. Weer plaatst iedereen voor zover mogelijk arbeiders. Zo worden alle vijf stenen afgewerkt.

Fase 2. Grondstofblokjes ontvangen.
Voor iedere eigen arbeider op het speelveld, krijgt een speler één bijbehorend grondstofblokje.

Fase 3. Acties uitvoeren.
Met de verzamelde grondstofblokjes kunnen de spelers diverse acties doen. Je kunt er bijvoorbeeld bouwtegels van kopen, om zo te helpen bij de bouw van de kathedraal. Deze bouwtegels leveren winstpunten op. De onderste laag is de goedkoopste, maar levert slechts 4 punten per tegel op. Dit loopt op naar uiteindelijk 12 punten in de vijfde en bovenste laag. De benodigde grondstofblokjes staan afgebeeld op de bouwtegels. Uiteraard vereisen de duurdere tegels ook meer en/of duurdere grondstof- of ambachtblokjes. Deze ambachtblokjes (goud, gekleurd glas en ijzerwerk) kan je kopen met grondstofblokjes. Een andere actie is vooral in het begin handig, namelijk hutjes verbouwen tot huisjes. Dit kan door één zwart en één bruin grondstofblokje in te leveren. Hierdoor mag je telkens twee arbeiders inzetten bij zo’n huisje, waardoor je een grotere kans hebt op meer grondstofblokjes. Verder kan je tegen betaling hekken plaatsen, waardoor je andere spelers blokkeert om bepaalde velden te betreden met hun arbeiders. En mochten anderen jou hebben gedwarsboomd middels zo’n hek, dan kan je die ook laten verwijderen. Dit alles kost een verschillend aantal grondstofblokjes. Soms van een verplichte kleur, soms willekeurig. Tot slot kan je ook een wetkaart kopen. Er liggen er elke ronde twee. Ze liggen dicht, zodat je niet weet welke wet je koopt. Je kunt er echter zeker van zijn dat je er zelf voordeel van hebt of anderen nadeel. Het zijn dus gewilde kaarten.

Iedere speler mag om de beurt één van deze acties uitvoeren. Je mag ook passen en later besluiten om toch alsnog een actie te doen. Als je echter een wetkaart hebt gekocht, mag je deze ronde geen acties meer doen. Als alle spelers hebben gepast, gaat fase 4 in werking.

Fase 4. Fiches en stenen verzamelen.
Dit is de opruimfase. Alle arbeidersfiches gaan van het speelveld weer terug naar de spelers. De werkvolgordestenen gaan van het speelbord af en de lege velden van verkochte wetkaarten worden weer opgevuld.

Fase 5. Startspeler wijzigen.
De startspeler geeft de startspelersteen door aan zijn linkerbuurman. Nu mogen de spelers om de beurt eenmaal een bod doen op de startspelersteen. Degene die de startspelersteen heeft, mag bepalen of hij het hoogste bod accepteert, of dat hij zelf een gelijk of hoger bod aan de bank betaalt. Degene die zo uiteindelijk de startspelersteen heeft verkregen, mag bepalen wie de startspeler wordt. Dat kan hijzelf zijn, maar hij mag ook een andere speler aanwijzen. Degene die de definitieve startspeler wordt, begint weer met fase 1, het kiezen van een werkvolgordesteen en het plaatsen van arbeiderfiches.

Zo gaat het spel door tot de laatste bouwtegel van de kathedraal is gekocht. Iedere speler telt de punten van zijn bouwtegels en zijn overgebleven blokjes bij elkaar. De speler met de meeste punten wint.

Ten slotte

Keythedral is een erg leuk laagdrempelig en interactief spel. Het is typisch zo’n spel van blokjes verzamelen en daar dan leuke dingen mee doen. Zo’n spel waarbij je steeds lekker bezig bent. Je kunt een ander flink dwarsbomen door te zorgen dat jouw arbeiders eerder op een gewilde landschapstegel komen. Hierdoor krijg jij de belangrijkste grondstoffen eerst. De andere speler moet dan genoegen nemen met minder interessante tegels of erger, hij krijgt niets voor bepaalde arbeiders. Soms kan je ook een mooie bouwtegel van de kathedraal voor iemands neus wegkopen. Alle grondstof- en ambachtblokjes liggen dan wel geheim achter een schermpje, maar als je beetje oplet, kan je aardig inschatten wat een ander wil. Soms kunnen bepaalde wetten ook enorm roet in het eten gooien. Erg leuk als je ze zelf kunt uitspelen, maar heb je ze tegen, dan is de frustratie daar.

Leuk geheugenspel.

35 zeshoekige tegels met vijf verschillende kleuren vormen één grote ijsschots. Een kleurendobbelsteen bepaalt welke tegel je kan wegnemen. Wiens ijsbeer als laatste overblijft, wint dit spel.
Uitgebreid:
Lars en zijn vriendjes spelen heel graag op de grote ijsschots. Maar er breekt steeds maar een stukje van de ijsschots af. Ze springen dan ook vlug verder om niet in het ijskoude water te vallen. Wie als laatste op de ijsschots overblijft, wint het spel.
De grote ijsschots wordt voorgesteld door 35 zeshoekige tegels in 5 verschillende kleuren. Bij het begin van het spel worden ze willekeurig samengeschoven tot één grote ijsschots. Elke speler krijgt een figuur en zet die op een tegel op de rand van de ijsschots (met minstens één onbezette tegel tussenin).
Wie speelt, gooit de kleurendobbelsteen en moet een overeenkomstige tegel die minstens één zijde vrij heeft, wegnemen. Staat er op die tegel een vriendje (pion) dan moet deze naar een naastgelegen schots springen. Hierbij moet net zoals in het begin van het spel tussen hem en de andere figuren minstens één ijsschots vrij blijven. Als dit niet mogelijk is, duikt de figuur in het water. Zo dobbelt iedereen om de beurt, neemt een tegel ergens aan de rand weg en springen de vriendjes over de ijsschots naar andere tegels of in het water. Hierbij kan de grote ijsschots eventueel in twee of meerdere stukken breken.
De dobbelsteen bevat ook de jokerkleur wit. Hiermee mag je ofwel een willekeurige ijsschots afbreken of je mag je eigen speelfiguur die op dat moment in het water zwemt terug op een vrije plaats op de rand van een ijsschots naar keuze plaatsen (afstandregel respecteren).
Naar het einde toe zijn er zoveel stukken afgebroken dat er op een bepaald moment nog slechts één vriendje op de ijsschots overblijft. Die wint het spel.

Leuk geheugenspel.

Alle spelers zijn in deze race een haas, die door het eten van wortels snelheid krijgt. Het doel van het spel is het als eerste bereiken van de finish, maar zo simpel gaat dat niet. Net als bij ganzenbord kom je heel wat hindernissen onderweg tegen. Het aantal stappen dat je vooruit gaat bepaal je zelf, door het inleveren van wortelkaartjes. Hoe meer stappen je in één beurt zet, hoe meer wortels per vakje de haas moet betalen. Tijdens het spel moeten er dus ook nieuwe wortels verzameld worden. Maar met teveel wortels aan de finish komen mag ook niet, je moet het dus goed zien uit te kienen. Iedere speler moet tijdens de race ook drie kroppen sla zien kwijt te raken. Dit kan bij de slaveldjes. Een bezet veld mag echter niet door een andere speler bezocht worden, en veel slavelden zijn er onderweg niet te vinden. Op haasvelden kan men een gokje wagen. Afhankelijk van je positie in de race en een worp met de dobbelsteen wordt je lot bepaald. Tijdens de race zijn er vele mogelijkheden om extra wortelkaartjes te bemachtigen: bijvoorbeeld door terug te gaan naar een schildpadveld, op een wortelveld een beurt over te slaan, of door te staan op een vak waar je positie in de race overeenkomt met het getal op het vak. Geduld en goed rekenwerk brengen je bij dit spel een heel eind. En hier geldt ook zeker: hardlopers zijn doodlopers.

….. en de waardering

Haas en Schildpad is een leuk familiespel waar meer bij komt kijken dan dom geluk. Het vooruit denken en tellen van je wortel kaarten is heel belangrijk. Je kunt wel merken dat het spel in de jaren zeventig is bedacht. De opzet heeft veel weg van ganzenbord, alleen heb je er veel meer invloed op. In dit spel kan er naar hartelust gepest worden, wat het speelplezier meestal ten goede komt.

De Betoverde Doolhof is een echt familiespel: simpele regels, flinke portie geluk en een beetje tactiek. Het bord bestaat uit een aantal vierkante tegels met daarop de gangen van de doolhof. Op sommige tegels staat een plaatje. Deze plaatjes staan ook op losse schatkaartjes. Deze kaartjes worden onder de spelers verdeeld (zodat iedereen evenveel kaartjes heeft). Het doel van het spel is om de schatten op jouw kaartje in de doolhof op te pikken.

De spelers bekijken hun bovenste kaartje, maar houden dit nog geheim. Als je aan de beurt bent mag je één tegel het doolhof inschuiven, waardoor een hele rij kaartjes verschuift en er dus nieuwe gangen ontstaan en oude gangen dood lopen. Daarna mag je met je pion zo ver lopen als je kunt en wilt. Kom je bij de schat waar je naar op zoek bent, dan laat je dit aan de andere spelers zien en is je beurt afgelopen. In de volgende ronde mag je dan op zoek naar je volgende schat.

… en de waardering

De Betoverde Doolhof is een prima familiespel. Een hoge geluksfactor is bij spellen voor volwassenen vaak storend, maar in familiespellen juist heel welkom omdat daardoor iedereen kans maakt om te winnen. Als je slim speelt helpt dat, maar soms heeft iemand buitengewoon veel geluk en liggen al zijn schatten voor het oprapen. Vooral als dit de minst kansrijke (lees: jongste) speler overkomt is dat niet frustrerend maar juist heerlijk. Dit spel mag wat mij betreft nog jaren in de schappen van speelgoedwinkels blijven liggen!

Er is er een jarig hoera hoera, dat kun je wel zien dat is Pluk. Pluk is jarig en heeft een verjaardagsfeestje. De bedoeling van het spel is om vanaf de flat als eerste bij zijn feestje aan te komen. Er is echter wel een maar. Je moet bij het verjaardagsfeestje aankomen in bezit van duif Dollie.
Dollie kun je tijdens het spel op twee manieren krijgen. Door op een valkje terecht te komen met de afbeelding van Dollie. Of door op een vakje terecht te komen van een medespeler. Als deze in het bezit van Dollie is, moet hij deze aan de ander geven.

Onderweg
Wanneer Pluk vanaf zijn flat op weg gaat naar het verjaardagsfeestje komt hij een hoop bekenden tegen. Zo helpt hij de Stampertjes met hun autopech, helpt de heen- en weerwolf hem een eindje op weg (of juist weer niet) en bevrijdt Pluk de krullevaar die gevangen is genomen.
Natuurlijk komt Pluk nog veel meer vriendjes tegen onderweg. Ze helpen hem dus verder op weg, of houden hem een tijdje bezig. Op deze manier maakt elke Pluk (er kunnen vier Plukken aan het spel meedoen) een kans om als eerste aan te komen bij zijn verjaardagsfeestje. De roze vakjes in het spel zorgen er voor dat het allemaal wat sneller gaat. Want als je op een roze vakje staat, mag je nog een keer gooien.

Conclusie
Het spel is hartstikke leuk om te spelen. Het duurt niet te lang waardoor het niet gaat vervelen en kinderen het wel drie keer achter elkaar willen spelen. De regels van het spel zijn goed te volgen, en de handelingen makkelijk te begrijpen. Een leuk alternatief voor ganzenbord. En leuk om te spelen na het vertellen van het verhaal “Pluk van de Petteflet”.

Vierentwintig tegels in de vorm van een ei worden in een cirkel open neergelegd. Vier houten hoenders voor vier spelers worden op gelijke afstand geplaatst. Elk dier heeft vier uitsparingen in het achterwerk. In één van de gaten wordt een soort dikke houten lucifer gestoken, die een veer voorstelt.

Binnen de cirkel liggen twaalf gedekte tegels met een andere vorm. De jongste kip begint, draait een van de twaalf kaarten om van binnen de cirkel, laat deze zien en legt hem daarna op dezelfde plaats gedekt terug. Als die tegel dezelfde afbeelding toont als die van de buitenste cirkel voor hem (in de richting van de klok), mag hij een plaatsje verder (in de richting van de klok). Daarmee mag hij net zo lang doorgaan tot hij een tegel pakt waarvan de afbeelding niet overeenkomt met de eitegel voor hem. 

Het is dus belangrijk de tegels in het midden te onthouden. Zo komt hij misschien bij de kip voor hem. Dan mag hij kijkend naar de eitegel vóór de kip voor hem, zoeken naar de tegel binnen de cirkel met dezelfde afbeelding. Pakt hij de goede tegel, dan springt hij over zijn voorganger heen en…….daar gaat het om, steekt hij de veren van de voorganger in zijn eigen achterste. Bij drie veren ben je de best opgemaakte scharrelkip of scharrelhaan.

Beoordeling
De auteur heeft kippen geobserveerd. Zij scharrelen wat rond en pikken ogenschijnlijk willekeurig iets van de grond. Dit kippengedrag komt in de spel goed uit de verf. De auteur verdient hiervoor een pluim. Naarmate het spel vordert zullen gevorderde kippen gerichter zoeken. Jonge kippen misschien nog wat op goed geluk, maar een jonkie dat ook Memory kan spelen heeft opnieuw een kans opa te verslaan. Om het spel een doel mee te geven bedenkt de auteur een schoonheidswedstrijd. De kippen strijken hun veren op. En daarmee verdient de auteur zijn tweede pluim. Het wedstrijdidee wordt versterkt doordat de veren op een andere kip veroverd kunnen worden. De manier waarop dat gebeurt, levert de auteur een derde pluim op. De kippen kunnen zich immers niet onderscheiden door conversatie Engels of kennis van de kredietcrisis, maar moeten het doen met een sprong over de rug van een zusterkip nadat de juiste tegel is gevonden. Zij steken dus als het ware een veer in hun eigen reet. Jakkiebak!

Een meedogenloze piratenkapitein had zeer veel buit gemaakt tijdens zijn kapervaarten. Voor zijn bemanning was hij echter zeer rechtvaardig. Om de buit onder zijn bemanning te verdelen had hij een spel bedacht waarbij niet alleen de grootste en sterkste piraten een kans hadden maar ook de kleine doch slimme piraten een evengrote kans op een schat.

De spelers proberen zoveel mogelijk schatten te verzamelen door hun piraten voor het einde van de ronde bij de juiste schatkisten te plaatsen. Maar pas op dat je niet in het water belandt! begin Voor het spel begint, wordt eerst het 3D-piratenschip opgezet. Elke speler kiest een set piraten in zijn spelerskleur en ontvangt een ‘powermeter’ met een knijpertje. Een kleine schatkist wordt op het dek voor een willekeurige plank gezet. Vervolgens wordt een grote schatkist drie planken verderop gezet, nu volgt drie planken verder weer een kleine schatkist, en als laatste weer een grote kist.

Alle piraten worden in het zakje gedaan. De jongste speler trekt een piraat uit het zakje en plaatst deze op het uiterste puntje van een willekeurgie plank. Elke volgende piraat wordt op een volgende plank geplaatst, tot het zakje leeg is. Dit is de beginopstelling. Nu wordt het aantal benodigde schatten in het zakje gedaan, afhankelijk van de gekozen spelduur. Elke schat komt tweemaal voor. Het spel wordt gespeeld in de richting van de klok.

Verloop

Piratenschat wordt gespeeld in verschillende rondes. Elke ronde hebben de spelers elk 12 bewegingspunten ter beschikking. In zijn beurt mag de speler maximaal vijf bewegingspunten gebruiken. Elke speler houdt dit bij met zijn powermeter. Het verplaatsen van een piraat van een plank naar een volgende plank kost één bewegingspunt.

De speler kan kiezen of hij zijn piraat naar links of naar rechts verplaatst, maar tijdens een verplaatsing kan de piraat niet van richting veranderen. Als op de plank waar de piraat eindigt, al één of meer piraten staan, komt de nieuw aangekomen piraat het dichtst bij het dek te staan. Op een plank is slechts plaats voor maximaal drie piraten. Zodra een vierde piraat aanschuift, valt de voorste in het water. Het plaatsen van een in het water gevallen piraat op het dek, kost twee bewegingspunten. Het plaatsen van deze piraat op de plank (links of rechts van de ladder), kost één bewegingspunt.

Zodra bij twee spelers de powermeter 0/1 aanwijst, eindigt de ronde en volgt een waardering: bij een grote schatkist, wint de grootste piraat op de bijbehorende plank, bij een kleine schatkist wint de kleinste piraat. Als de piraten even groot zijn, wint een eventuele derde piraat. De betreffende speler(s) trekken een schat uit het zakje. Bij het trekken mag de speler aan de schatten voelen: een speler mag namelijk niet twee dezelfde schatten in bezit hebben. Vervolgens worden de schatkisten twee planken verder geplaatst en een nieuwe ronde begint.

Eind

Het spel eindigt als alle schatten uit het zakje zijn genomen. De speler met de meeste schatten wint. 

Waardering

Het is een grappig spel met een prachtig en aantrekkelijk uiterlijk. Dat piratenschip roept bij menig kind om actie. Met kinderen kun je beter voor de korte speelduur kiezen omdat de aandacht toch wel snel verslapt. Het is een leuk tussendoortje dat zowel luchtig als met het mes op tafel gespeeld kan worden.

Het idee is zo eenvoudig dat je het bijna zelf verzonnen zou kunnen hebben: een man staat aan één kant van de rivier, die bezaaid is met gevaarlijke krokodillen en slangen. Diverse boomstronken bevinden zich in het water, en op enkele plekken tussen deze boomstronken bevinden zich grotere en kleinere planken. De beste man wil aan de overkant komen, maar kan niet springen. Gelukkig mag hij wel lopen en staan op de planken en de boomstronken, en is hij in staat om één plank in de handen te nemen. Dus kan hij over een plank lopen, vervolgens op de boomstronk, waar deze plank op uitkomt, gaan staan, vervolgens de plank waarover hij zojuist gelopen heeft pakken en deze weer voor zich neerleggen, vervolgens er weer overheen lopen, etc..

Het spel wordt gespeeld op een groen plastic bordje, met allemaal gaatjes erin. Men pakt nu één van de veertig opdrachtskaartjes (van eenvoudig tot zeer moeilijk) en legt deze op het bordje: nu is er een afbeelding van een woeste rivier zichtbaar. In de gaatjes van het opdrachtskaartje plaatst men boomstronken, en tussen sommige boomstronken zijn schaduwen weergeven: boven deze schaduwen moet men planken neerleggen. Zo, het speelveld is klaar, zet het mannetje neer aan de oever waar de eerste plank zich bevindt en….. puzzelen maar !

En de waardering………..

Zoals reeds eerder aangegeven koppelt River Crossing een heel leuk uiterlijk aan uitdagend puzzelplezier. Het spel is mooi vormgegeven en de speelmaterialen zijn van goede kwaliteit. Het niveau van de puzzels begint inderdaad zeer eenvoudig, maar gaat gaandeweg naar zeer moeilijk, zodat er voor elk niveau puzzelaar wel uitdaging inzit. De materialen gaan in een mooie zak, die makkelijk mee te nemen is op reis. Er zijn wel veel kleine speelstukjes in dit spel, die gemakkelijk kwijt geraakt kunnen worden en die ervoor zorgen dat dit spel uit de buurt van kleine kinderen gehouden moet worden. River Crossing is door de mooie, maar kleine speelstukjes ook geen spel om even onderweg in de auto of trein te gaan spelen. Het mannetje is magnetisch en dat maakt van het optillen van de balkjes, die ook magnetisch zijn, een eenvoudige maar ook leuke handeling. Het spelplezier op de korte termijn is door de veelheid aan opdrachten groot te noemen, maar ook op lange termijn blijft River Crossing bekoren, omdat je na enkele dagen de oplossing van een opdracht al snel vergeten bent.
Een prima één-speler-spel dus !

Stap Op oogt als een gezellig oer-Hollands familiespel uit de jaren vijftig, en is dat waarschijnlijk ook. De regels zijn erg eenvoudig, en het geluk speelt een grote rol. Iedere speler moet vier fietstochten afleggen: 40 kilometer naar de bossen, 24 kilometer naar de hei, 16 kilometer naar de zee en 20 kilometer naar de plassen. Deze tochten worden in gedeeltes afgelegd door het fietsen van etappes van respectievelijk vijf, zes, acht en tien kilometer. De 24 kilometer naar de hei rijd je bijvoorbeeld in vier etappes van zes kilometer.

Je mag alleen fietsen als je een ‘Stap Op’ kaart voor je hebt liggen. De langere etappekaartjes van acht en tien kilometer mogen alleen gereden worden als je wind mee hebt. Je begint je beurt met het trekken van een kaart, daarna moet je een kaart uitspelen. Je hebt drie opties: je kunt een kaart bij jezelf of bij je tegenstander leggen, of afleggen. Naast de etappe kaarten heb je ook pestkaarten als ‘Lekke Band’ of ‘Wind Tegen’. Als een tegenstander je een lekke band bezorgt, moet je eerst de kaart ‘Rijwielhersteller’ uitspelen en vervolgens weer een ‘Stap Op’ kaart om verder te mogen fietsen. Degene die als eerste alle tochten voltooit wint het spel.

Leuk spelletje voor twee. Het is een soort kamertje verhuren. Snel en simpel te spelen

Bij de farao’s is het erop of eronder. De steenrijke heersers laten een schat in hun piramiden begraven, maar zeggen nooit waar die zich exact bevindt. Waar ligt wat? Daar is maar één remedie voor: elke piramide één voor één uitgraven en onderzoeken. Een goed geheugen is hier onontbeerlijk.

Met dit spel heeft de auteur Gunter Baars de categorie van zoekspellen een nieuwe dimensie gegeven. Wie kan achterhalen onder welke piramiden de heilige hond zit en waar de andere elf schatten zitten, heeft nog bijlange niet het spel gewonnen. Men moet ook achterhalen hoe je er terecht komt.

Het spel zelf kent drie niveaus. Het basisniveau, goed voor kinderen vanaf 8 jaar, speelt zich af in een beige zandvlakte met 47 piramiden op een raster met 48 kuilen. Vooraf werden een dozijn voorwerpen willekeurig in de kuilen geplaatst. Eén kuil blijft open (omdat er geen piramide op staat). Een schatkaart wordt omgedraaid en de zoektocht begint. De eerste speler verschuift net zolang piramides tot er een schat ontdekt wordt. Komt de schat overeen met die op de kaart, dan krijgt de speler de kaart en een punt en de zoektocht naar de volgende schat begint. Stoot de speler echter op een verkeerde schat dan zoekt de volgende speler verder.

Niet alles verloopt echter naar wens: waar je een gebit verwacht, ligt een hoorn. En waar de sphinx zou moeten liggen, rust in feite een mummie. Bovendien moeten door bepaalde kaarten ook raadsels opgelost worden. Onder de schatkaarten die meer punten opbrengen, liggen gebeurteniskaarten die concentratie, combinatie en geheugencapaciteiten op de proef stellen. Daardoor verloopt dit spel steeds weer anders dan dat je wenst.

De schatten moeten in een bepaalde volgorde gezocht worden. Je geheugen speelt dus een heel belangrijke rol.

Een prima gezinsspel al was het maar omdat onze kinderen een veel beter geheugen hebben. Wanneer je eindelijk denkt te weten waar elke schat ligt, komt er een kaartje tussendoor dat het bord draait… een kwartslag of een halve slag. Genoeg om het spoor weer bijster te zijn!

Vele mensen zijn al eens op schattenjacht. Er bestaan genoeg verhalen over Inka-tempels waar flinke schatten te vinden zijn of over Atlantis de gezonken stad die van goud is gemaakt. In Verborgen Vallei gaan de avonturiers echter op zoek naar een flinke schat in de Himalaya. In een oude Tibetaanse tempel schijnt er namelijk een inscriptie te liggen die exacte ligging van de Verborgen Vallei weergeeft waar een flinke schat ligt.

Verborgen Vallei is een spel dat uit twee rondes bestaat. Voordat je de weg naar de Verborgen Vallei kunt vervolgen, moet je natuurlijk eerst de inscriptie uit de tempel te pakken zien te krijgen. Elke speler krijgt afhankelijk van het aantal spelers kaarten in handen waarmee hij de vier avonturiers (je speelt met alle pionnen) kan verzetten. Op het speelbord liggen op bepaalde plaatsen fiches. Wie op een fiche terecht komt draait deze om en voert de opdracht uit. Zo kun je munten of diamanten krijgen, of mag je bijvoorbeeld een andere avonturier nog een aantal plaatsen verzetten. De speelronde eindigt als er een avonturier in de Tibetaanse Tempel eindigt.

Aan het einde van de eerste ronde wordt de rondescore opgemaakt. Afhankelijk waar avonturiers op het speelbord zijn geëindigd kun je munten verdienen of verliezen. Dit hangt mede af van de kaarten die je in een betreffende kleur nog in je hand hebt. Een blauwe avonturier in de tempel levert 3 munten op per blauwe verplaatskaart die je nog in handen hebt. Na het bepalen van de score wordt het speelbord omgedraaid en wordt de reis naar de Verborgen Vallei op eenzelfde manier vervolgd. Op de route naar de Verborgen Vallei zijn er echter wel hangbruggen. Is daar eenmaal een avonturier overheen dan kan valt de burg uiteen en kan deze niet meer gebruikt worden. Een snelle avonturier kan dus korte routes blokkeren zodat de andere avonturiers langs andere wegen moeten. Aan het einde van deze ronde wordt de eindscore opgemaakt en krijgen de spelers met de meeste diamanten nog extra munten.

Speel je kaarten slim
Verborgen Vallei is een spel dat weinig uitleg behoeft en je zo onder de knie hebt. Het is een kwestie van slim je kaarten uitspelen. Voorkom dat je kaarten hebt van avonturiers die in een negatief scorevak staan en probeer er voor te zorgen dat jij als eerste op de twee eindpunten komt. Dat levert je altijd wat extra’s op. Omdat alle spelers ook alle avonturiers mogen verzetten, moet je goed bedenken wat je doet. Wil je bijvoorbeeld een bepaald fiche te pakken krijgen, ga er dan niet twee plaatsen voor staan. De kans is groot dat een andere speler het fiche zo voor je neus wegkaapt. De openliggende fiches kun je ook flink in je voordeel gebruiken. Een openliggend fiche is actief en elke keer als een avonturier er op uitkomt, moet opnieuw de opdracht van het fiche worden uitgevoerd.

Conclusie
Reiner Knizia weet met Verborgen Vallei weer een leuk en toegankelijk spel te maken. Het spel is makkelijk te leren en speelt snel weg waardoor je na afloop van het spel gauw nog een potje gaat spelen. Daarnaast is het spel ook nog eens mooi uitgevoerd en dat draagt alleen maar bij aan het speelplezier. Zeker een aanrader voor tijdens de feestdagen!

Deze editie van Party & Co werd speciaal ontwikkeld voor kinderen van 8 tot 13 jaar. Party & Co is een combinatie van Taboe, Trivial Pursuit, Pictionary en Gebarentaal. De doos bevat genoeg kaarten om je (liefst groot) gezelschap een paar uren te onderhouden met liplezen, mimiek en geluiden, vragen, schetsen en tekenen en verboden woorden. Deze doos bevat 560 vragen en opdrachten waar je 30 seconden de tijd voor krijgt om die goed af te werken. Het spel speelt zoals de grote versie, alleen is alles goed aangepast aan jonge kinderen. Pas op: voor volwassenen zijn deze vragen dan soms weer te moeilijk…

Het speelbord is gelijkaardig opgebouwd en is moderner van lay-out. De leuke grammofoondraaiers uit de grote editie zijn jammer genoeg vervangen door sobere pionnen. Een glad kartonnen bordje doet dienst als schrijfplateau voor een meegeleverde wascostift (die jammer genoeg zeer slecht schrijft).

Het doel en spel verloopt wat anders dan de volwassen editie. In plaats van vijf verschillende soorten opdrachten correct te vervullen op de specifieke vakken van het speelbord, doorlopen alle pionnen een start-doel-parcours en proberen als eerste het einde te bereiken. Een klassieke dobbelsteen bepaalt waar je pion eindigt. Het symbool op dat vak geeft aan welke soort opdracht je moet uitvoeren. Als een team de opdracht goed uitvoert, blijft het aan de beurt. In het andere geval komt het volgende team aan de beurt.

De opdrachten zijn aangepast aan de doelleeftijd. Bij het ‘schetsen’ wordt geraden naar voorwerpen (telefoon, voetbalschoen,…) of geografische namen (Italië, Parijs,…). Bij de opdracht ‘gebaren en geluiden’ moet b.v. snurken of tent opzetten uitgebeeld worden, waarbij eventueel de nodige geluiden mogen gemaakt worden. Bij ‘liplezen’ moet geraden worden naar TV programma’s of filmtitels (Tom & Jerry, Familie Flodder,…). Bij het ‘verboden woord’ moet iemand aan zijn teamgenoten een bepaald woord omschrijven zonder vanzelfsprekend dat woord te gebruiken (televisie, afval, verkoudheid,…). En bij ‘vraag & antwoord’ wordt een eenvoudige vraag gesteld (welke held maakt een Z met zijn zwaard?).

Waardering: Leuk spel in een grotere groep

 Het doel van het spel is te ontsnappen uit de drakengrot met de gouden eieren.

Voorbereiding: De draak wordt op het spelbord vastgemaakt en ingeschakeld. De rode en blauwe edelstenen worden op hun plek gezet, evenals de gouden eieren. Elke speler kiest een speelfiguur en zet deze bij de ingang van de grot.

Een spelbeurt: Om beurten gooien de spelers de dobbelsteen en verplaatsen hun held in een richting naar keuze. Als een speler bij een edelsteen uitkomt, kan hij deze meenemen (op zijn speelfiguur zetten) en proberen deze naar de uitgang te brengen. Zodra zowel een blauwe als een rode edelsteen naar buiten is gebracht, kan deze speler de gouden eieren proberen op te halen.

De edelstenen en de gouden kunnen niet alleen van elkaar afgepakt worden, ze kunnen ook door de draak worden teruggepakt. Zodra een groene zijde van de dobbelsteen wordt gegooid, moet de draak worden geactiveerd. Druk op een knopje op de rug van de draak en de kop begint vervaarlijk in het rond te zwaaien. Als hij de edelstenen of de eieren van een speelfiguur afgooit, blijven deze op het vakje liggen. De speler moet dan weer opnieuw naar het vakje om deze op te kunnen pakken.

Het einde: De speler die de gouden eieren naar buiten brengt, wint het spel.

Waardering: Een geweldig kinderspel. De beweeglijke draak maakt het spel erg spannend. Voor wat oudere spelers valt het spel wel wat tegen. Je hebt weinig invloed op het spel en je hoeft alleen maar af te wachten tot iemand anders de gouden eieren haalt en dan proberen deze af te pakken. Het nieuwtje van de draak is dan ook snel uitgewerkt

Bij Up and down zijn er tien mollenparen. Een mollenpaar bestaat uit twee mollen van een verschillende kleur, die met de voeten aan elkaar zitten. In totaal zijn er mollen in vijf kleuren. Deze mollenparen worden willekeurig in de tien gaten (molshopen) in het speelveld gestopt. Zo is telkens per paar 1 mol zichtbaar, terwijl de andere in de grond zit. Daarnaast zijn er 30 opdrachtkaartjes. Op de achterzijde staan 1 t/m 4 schepjes, die de moeilijkheidsgraad en de winstpunten aangeven. Uiteraard geldt: hoe moeilijker, hoe meer punten. Op de voorkant staan de opdrachten waar het allemaal om draait.

Aan het begin van het spel krijgt iedere speler een opdrachtkaartje. Eerst worden de kaartjes met één schep afgewerkt, daarna die met twee scheppen, enz. De spelers houden hun kaartje geheim voor de andere spelers. Op deze kaartjes staat een aantal mollen in bepaalde kleuren. Zodra een speler aan het einde van zijn beurt precies dat aantal mollen in de juiste kleuren op het bord heeft staan, heeft hij zijn opdracht vervuld. De overige kleuren doen er niet toe. Stel dat er op een kaartje twee blauwe, 3 gele en een zwarte mol staan, dan maakt het niet uit hoeveel witte en rode mollen er nog op het bord staan. Het gaat erom dat de zes genoemde mollen overeenstemmen.

Als een speler aan de beurt is, moet hij drie verschillende mollen omdraaien. Hij haalt een mollenpaar uit een molshoop en stopt hem er weer omgekeerd in. Kloppen de mollen daarna met het kaartje, dan laat de speler zijn kaartje aan de anderen zien en legt hem open voor zich neer. Hij pakt alvast een nieuw kaartje en daarna is de volgende speler aan de beurt. Als de mollen niet overeenkomen met het kaartje, dan is zijn beurt gewoon voorbij en probeert hij het tijdens zijn volgende beurt opnieuw.

Zodra een speler geen opdrachtkaartje van de trekstapel kan pakken, is het spel afgelopen. De kaartjes die nog niet zijn vervuld, worden opzij gelegd. De spelers tellen nu het aantal schepjes op hun uitgevoerde opdrachtkaartjes en de speler met de meeste schepjes wint het spel.

Ten slotte

Up and Down is een erg leuk spelletje. Het is een vorm van memory, maar het is soms lastiger dan je denkt. Je moet nu eenmaal verplicht drie mollen omdraaien per beurt, ook als jouw opdracht al aan het begin of tijdens je beurt op tafel ligt. Dan wil je nog wel eens een verkeerde “neutrale” mol omdraaien, waardoor je weer een mol in een gevraagde kleur te veel krijgt. Daardoor mislukt je opdracht dan toch. Voor kinderen is dit ook een erg leuk spel. Zij zijn vaak erg goed in memory, dus het is maar de vraag of de volwassenen dit gaan winnen. Toch is het niet alleen een kinderspel.

Als dappere eekhoorn probeer je om zoveel mogelijk hazelnoten te verzamelen. Onderweg word je belaagd door struikrovers, die de hazelnoten stelen die je bij je hebt! Onthoud de veilige route en verzamel zoveel mogelijk hazelnoten. Degene met de meeste hazelnootpunten wint het spel.

 Voorbereiding: Alle speelkaartjes worden geschud en verdeeld over de acht hazelnootstruiken. Iedere speler krijgt een hazelnootridder en zet deze op een lege vindplaats op het bord. Iedere speler krijgt ook een telsteen die op het startveld van het scorespoor wordt geplaatst.Hazelnootopslag: Een speler kan zijn gevonden hazelnoten naar de opslag brengen. Hoe meer hij er in één keer heen brengt, hoe meer punten het oplevert. Hij mag er maximaal vier per keer heen brengen. Zo levert 1 hazelnoot maar 1 punt op, terwijl 4 hazelnoten maar liefst 10 punten opbrengen. Deze punten worden bijgehouden op het scorespoor.

 Een spelbeurt: Om beurten gooien de spelers de speciale dobbelsteen en verplaatsen hun ridder zoveel plaatsen als de dobbelsteen aangeeft. Zo lopen de spelers van vindplaats naar vindplaats of naar een hazelnootopslag. Als een speler op een vindplaats komt, pakt hij de bovenste kaart van de daar aanwezige stapel. Is het een hazelnootkaart, dan legt hij deze open voor zich neer. Is het een struikrover, dan legt hij deze gesloten weer terug.

Struikrover: Als een speler een kaart trekt met een struikrover en je weet welke struikrover dat is, dan moet je dat zo snel mogelijk roepen. Als je de eerste bent, die het goed roept, dan verdien je daarmee 2 punten. Maar wat nog mooier is, het slachtoffer verliest alle hazelnoten die hij al had verzameld. Als je het echter fout hebt geroepen, verlies je twee punten. De struikrover gaat nu uit het spel.

Het einde: Zodra 2 hazelnootstruiken helemaal leeg zijn, is het spel afgelopen. De speler die het verste is gekomen op het scorespoor, heeft het spel gewonnen. De hazelnootkaarten zijn nu waardeloos. Je kunt ook winnen door het laatste vakje op het scorespoor te bereiken.

 Waardering: Dit is een spel uit de kinderserie van 999 Games. Zoals bij veel kinderspellen heeft ook dit spel een groot Memory gehalte. Het leuke is echter dat je het nu niet moet gebruiken om zelf punten te scoren, maar om de anderen tegen te werken. Je moet soms heel lang onthouden waar welke struikrover ligt, voordat je er gebruik van kunt maken. En het is natuurlijk erg leuk om een ander flink te laten schrikken door hardop de juiste naam te roepen. Het zal niet eenvoudig zijn om te onthouden welke struikrover op welke plek op de loer ligt. Ik denk wel dat assistentie van volwassenen nodig is bij de jongste spelers.

Wildlife is het enige echte DVD bordspel over de wilde dieren in het Serengeti natuurpark. Kijk naar meer dan 200 prachtige films van leeuwen, olifanten, buffels en nog veel meer dieren in hun natuurlijke omgeving.

De DVD wordt gestart. Je krijgt een filmpje te zien en er worden 3 meerkeuzevragen achter elkaar gesteld. Bij elke vraag wordt er gevraagd om een antwoord te geven. Dit doe je door middel van je fiches met de letters A,B of C. Als je denkt dat het antwoord A is dan leg je de schijf met de letter A verdekt op tafel.
Wildlife is een prachtig spel om te zien. Er is veel aandacht besteed aan de vormgeving en uitvoering van het materiaal. De spelregels zijn duidelijk en begrijpbaar. Het spel is te zien als een soort leerquiz over het leven van de verschillende wilde dieren. Je leert van elk dier wel wat. Af en toe komen er dieren voorbij waar je nog nooit van gehoord hebt en niet eens wist dat ze bestonden. De vragen op de DVD zijn soms moeilijk en af en toe te makkelijk. Als je de vraag weet is het natuurlijk simpel en anders is het puur een gok of je een vraag goed hebt. Een jaartje Discovery Channel of National Geographic kijken helpt hierbij…. Over het algemeen is het spel goed speelbaar en toegankelijk voor alle leeftijden. Je zult veel plezier beleven met dit prachtige spel, al is het puur gemaakt op vermaak van kinderen. Geen spel voor doorgewinterde spellenfreaks dus! Het spel verloopt soepel en iedere speler heeft voldoende kans om te scoren en te winnen. Het is natuurlijk niet leuk als je telkens de vragen fout hebt, want dan komt jouw terreinwagen nooit aan het einde van het spelbord. De DVD bevat nog veel extra’s, maar ik hou mijn recensie bij het bordspel.
Als je de vraag goed hebt beantwoord mag je een kaart pakken. Je hebt dus kans om 3 kaarten per ronde te krijgen. Aan het eind van de ronde mogen de spelers kaarten met elkaar ruilen.

Om beurten mogen de spelers nu kaarten uitspelen. Op het bord is een route getekend en er staan verschillende punten met gekeurde rondjes. De rondjes verwijzen naar de kleur van de kaarten. De speler die het meest achteraan staat mag als eerste kaarten uitspelen. Als de volgende vrije plek op het bord rondjes met blauw, groen en rood staan afgebeeld, moet hij deze kaarten uitspelen. Op elke vrije plek mag maar 1 terreinwagen staan.

Er zijn nog een aantal pestkaarten, zoals een beurt over slaan, een kaart trekken bij een andere speler of een blokkeringkaart die het spel iets makkelijker of moeilijker maken.

De speler die als eerste aan het einde van de route 5 kaarten inlevert in de juiste kleur wint het spel.

De waardering…..

Wildlife is een prachtig spel om te zien. Er is veel aandacht besteed aan de vormgeving en uitvoering van het materiaal. De spelregels zijn duidelijk en begrijpbaar. Het spel is te zien als een soort leerquiz over het leven van de verschillende wilde dieren. Je leert van elk dier wel wat. Af en toe komen er dieren voorbij waar je nog nooit van gehoord hebt en niet eens wist dat ze bestonden. De vragen op de DVD zijn soms moeilijk en af en toe te makkelijk. Als je de vraag weet is het natuurlijk simpel en anders is het puur een gok of je een vraag goed hebt. Een jaartje Discovery Channel of National Geographic kijken helpt hierbij…. Over het algemeen is het spel goed speelbaar en toegankelijk voor alle leeftijden. Je zult veel plezier beleven met dit prachtige spel, al is het puur gemaakt op vermaak van kinderen. Geen spel voor doorgewinterde spellenfreaks dus! Het spel verloopt soepel en iedere speler heeft voldoende kans om te scoren en te winnen.

Het spel waarbij je eet of gegeten wordt!

Als je de doos opent, vind je een speelbord, 3 dobbelstenen en 2 kannibalenstammen. De Bottenlikkers (beige) en de Bloedproevers (bruin). Elke speler beschikt over 1 stam, waarvan de poppetjes er overigens erg grappig uitzien.

Het doel van het spel is om al jouw kannibalen als eerste op het bord te krijgen.

Het speelbord is onderverdeeld in 7 rijen (rij 3 t/m rij 9). Elke rij is daarvan weer onderver-deeld in 7 vakjes. Als je aan de beurt bent, gooi je met de 3 dobbelstenen. Deze hebben de cijfers 1, 1, 2, 2, 3, 3. Het totaal van je worp geeft aan in welke rij je een kannibaal mag plaatsen. Als je bijvoorbeeld “2″, “2″ en “3″ gooit, dan mag je één van je kannibalen in rij 7 op een vrij vakje plaatsen. Daarna is de andere speler aan de beurt. Alleen als je drie dezelfde getallen gooit, mag je nogmaals. Gooi je echter “1″, “2″, “3″, dan moet je een beurt over-slaan. Ook kost het je een beurt als je een getal gooit en alle 7 vakjes in die rij zijn al bezet.

Je moet proberen om je poppetjes zo op het bord te plaatsen, dat ze een kannibaal van de andere speler inklemmen en opeten. Alle (door het laatst geplaatste poppetje!) ingeklemde kannibalen worden namelijk van het bord verwijderd. De andere speler moet deze dus weer opnieuw op het bord zetten. Het klemzetten kan zowel horizontaal en verticaal als diagonaal, zelfs over de boven- en onderkant van het speelbord heen, als alle kannibalen in dezelfde rij staan. Er is 1 rij veilig op het bord en dat is rij 6. Dit is de middelste rij, die een rivier voorstelt, waar de kannibalen elkaar niet kunnen vinden in het troebele water. Als een kannibaal ingeklemd wordt, terwijl hij of zij in deze rivier staat, dan hoeft hij niet te worden verwijderd van het bord.

Op deze manier hoop je als eerste al je kannibalen op het bord te hebben staan. De laatste moet je nog wel aankondigen; als je dit vergeet, moet je een beurt overslaan.

De winnaar krijgt voor elke kannibaal die zijn tegenstander niet op het bord heeft staan, één punt. De verliezer moet één punt van zijn score aftrekken voor elke kannibaal die hij nog niet op het bord heeft staan.De eerste speler met 20 punten wint het spel.

KANNIBALEN! is een grappig spelletje voor 2 spelers, dat niet zo lang duurt. Je bent uiteraard afhankelijk van wat je gooit met de dobbelstenen, maar ook enig inzicht heb je hierbij wel nodig: hoe plaats ik mijn kannibalen zo op het bord, dat ze zoveel mogelijk kannibalen van de tegenstander opeten. Als leeftijdsgrens voor dit spel wordt aangegeven 12+. Dit lijkt mij wat aan de hoge kant. Volgens mij kunnen kinderen vanaf een jaar of 8-9 zich hier ook prima mee vermaken.

Het doel: De koning van de tegenstander verslaan of al diens soldaten verslaan of van het bord laten vluchten.

Het leger: Elke speler heeft 10 voetstukken ter beschikking. Op elk voetstuk kunnen een aantal figuurtjes worden geplaatst, variërend van 1 to 10, maar meestal 2 of 4. Op 1 voetstuk kunnen nooit verschillende soorten figuren staan. Elk figuurtje heeft zo zijn eigen eigenschappen.

Beide spelers mogen hun leger in het geheim op de eerste 2 rijen aan hun kant opstellen. De koning moet altijd in het midden staan. Daarna wordt deze opstelling bekend gemaakt.

het spelbord met figuren

Een spelbeurt van een speler bestaat uit 2 acties, die hij zelf mag uitkiezen:

• Verplaatsen: 1 van zijn voetstukken volgens de eigenschappen van de figuren verplaatsen.
• Draaien: 1 van zijn voetstukken volgens de eigenschappen van de figuren draaien, onder 90, 180 of 270 graden.
• Aanvallen: 1 van zijn voetstukken volgens de eigenschappen van de figuren een aanval laten doen.

De speler mag 2 dezelfde acties kiezen, maar ook 2 verschillende. Het is alleen niet toegestaan om tweemaal met dezelfde eenheid aan te vallen in 1 beurt.

De dobbelstenen: Op de dobbelsteen staat 1 x Panic, 2 x Pijlen en 3 x Bijlen. Voor elke figuurtje worden 1 of 2 dobbelstenen gegooid, met een maximum van 4 in een beurt. Voor de meeste figuren geldt de bijl als een treffer. Voor de boogschutters (en soms ook de boeren) gelden de pijlen als treffers. Wanneer alle dobbelstenen Panic aangeven, raakt de aanvallende eenheid in paniek en moeten vluchten. De boeren raken zelfs bij 1 Panic al in paniek. De koning en de huurlingen raken nooit in paniek. Voor elke treffer moet de tegenstander een figuurtje van zijn voetstuk halen. Sommige stukken, zo ook de koning, worden pas geraakt bij 2 treffers.

Infanterie: Verplaatsen 1 vakje per beweging en vallen aan met de bijlen. Normaal kunnen er maximaal 4 op een voetstuk staan. Als de spelers Massive Infantry toestaan, dan kunnen er zelfs 10 op een voetstuk staan. Een speler kan ook kiezen voor Heavy Infantry. Hiervan staan er maximaal 2 op een voetstuk. Elke verplaatsing of draaiing kost nu 2 acties voor deze eenheid. Deze Heavy Infantry kan echter alle aangrenzende hokjes aanvallen, in tegenstelling tot gewone infanterie, die alleen naar voren kunnen aanvallen.

Cavalarie: Verplaatsen in een rechte lijn, zo ver als ze kunnen. Ze vallen aan met de bijlen en elke ridder gooit met 2 dobbelstenen. Ze kunnen alleen naar voren aanvallen en alleen een aangrenzende eenheid. De koning zit ook te paard.

Artillerie: Boogschutters verplaatsen 1 vakje per beweging en vallen aan met de pijlen. Ze schieten op een gebied van 3 bij 3 hokjes, precies voor de eenheid gelegen en kunnen over andere figuren heen schieten. Er kunnen maximaal 4 boogschutters op een voetstuk staan.

Boeren: Verplaatsen 1 vakje per beweging en vallen aan met de pijlen of de bijlen, afhankelijk wat het meeste wordt gegooid. Voor elke Panic trekken ze echter 1 hokje terug.

Huurlingen: Maximaal 2 huurlingen per voetstuk. Ze bewegen en vechten (met dubbele dobbelstenen) net als infanterie, maar voor elke Panic, moet de aangevallen eenheid 1 hokje terugtrekken. Als de huurlingen worden aangevallen door de vijandelijke koning, dan gooit deze geen dobbelstenen, maar koopt de huurlingen om. Ze lopen nu over, tenzij hun eigen koning aangrenzend is en naar hen kijkt.

Paniek: Als een eenheid in paniek raakt, dan wordt de eenheid 180 graden gedraaid en de eenheid rent 1 vakje weg. Als hij daarbij in een andere eigen eenheid rent, dan raakt deze ook in paniek en vlucht ook. Als een eenheid van het bord af rent, komt deze niet meer terug. Als een eenheid tegen een vijandelijke eenheid aanrent, of tegen de koning of de huurlingen, dan wordt de eenheid vernietigd.

Het einde: Zodra de koning wordt verslagen of als al zijn eenheden van het bord zijn, dan heeft de tegenstander gewonnen.

Waardering:

Vooral de uitgebreide versie met de extra eenheden maakt het spel interessanter. Toch blijft het een beetje ‘eenvoudig’. Het spel kan behoorlijk bepaald worden door de dobbelstenen, misschien wel iets teveel. Verder is het manoeuvreren erg lastig en ben je eigenlijk steeds net te laat. Het spel lijkt eigenlijk meer bedoeld als een opstap naar table top wargaming en komt enigszins overeen met Ridderstrijd, wat volgens eenzelfde principe speelt. Niet bedoeld voor de wargamer, maar wel leuk als tussendoortje.

Verhaal en spel-idee
In het kort gezegd houdt Stratego in dat je een kleur kiest van een leger: rood of blauw. Elke speler krijgt een leger dat bestaat uit 40 stukken (veeal mensen) die diverse rangen bekleden. Ook heeft iedere speler een vlag. Het doel is om de vlag van de tegenstander te veroveren, want dan heb je gewonnen. Om dit doel te bereiken zul je uiteraard strategisch moeten handelen wat je bereikt door te kiezen voor een slagvaardige opstelling.

Verloop van het spel
Nadat het speelbord op tafel wordt gelegd en de spelers tegenover elkaar zitten, wordt er gelood wie rood zal zijn en dus mag beginnen. Daarna gaat elke speler de 40 stukken met de beeldzijde naar zichzelf toe plaatsen. Alle stukken hebben een nummer wat inhoudt, hoe hoger het nummer, hoe hoger de rang. Zo beschik je over de volgende stukken:(tussen haakjes staat hoeveel je ervan hebt)

• Vlag (1x)
• Maarschalk: rang 10 (1x)
• Generaal: rang 9 (1x)
• Kolonel: rang 8 (2x)
• Majoor: rang 7 (3x)
• Kapitein: rang 6 (4x)
• Luitenant: rang 5 (4x)
• Sergeant: rang 4 (4x)
• Mineur: rang 3 (5x)
• Verkenner: rang 2 (8x)
• Spion: rang 1 (1x)
• Bom (6x)

Verplaatsen van stukken
Als je al deze stukken gepositioneerd hebt (ieder wel op zijn eigen helft en de twee rijen water in het midden blijven leeg), kan het geweld beginnen. Rood begint en vanaf dan verplaatst ieder om de beurt een stuk. Het verplaatsen van een stuk is simpel, je doet gewoon een stapje naar links, rechts, vooruit of achteruit. Je mag dus niet diagonaal of meerdere stappen zetten. De enige uitzondering op degene die wel meerdere – maar nog steeds niet diagonaal- stappen mag zetten is de verkenner.

Verder mogen stukken niet over elkaar heen en mag er op elk vak maar één stuk staan. Dit houdt in dat als je in de aanval gaat en je op de ander zijn veld komt, er gevochten moet worden. Degene met de laagste rang sneuvelt en moet van het bord af. Andere regels zijn logisch: in het midden van het bord ligt water, daar mag je niet overheen. En als vanzelfsprekend mag een speelstuk niet ononderbroken tussen twee velden heen en weer blijven schuiven. Om een spelletje een beetje leuk te houden, denk je er niet eens over na om daarmee te beginnen.

Aanvallen of toch niet?
Zoals duidelijk mag worden, kun je dus snel onderweg bewust of onbewust vijanden op je pad tegen komen. Hoewel het niet verplicht is aan te vallen, kan je dus niet zomaar langs iemand. Gevochten wordt er altijd eerst. De enigen die niet van hun plaats afkomen en altijd het hele spel bijven staan zijn de vlag en de bommen. Vrij logisch, want dit zijn geen mensen en kunnen dus niet uit zichzelf bewegen.

Liefde maakt blind
Wat zo leuk is aan Statego is de diversiteit van de stukken. Zo heeft elke speler zes bommen tot zijn beschikking. Er is slechts een man die deze onschadelijk kan maken, en dat is de mineur. Hoewel je er hier vijf van hebt, is hij erg laag in rang en kan hij dus ook snel sneuvelen onderweg. Iemand die het aller-snelste sneuvelt maar uiterst waardevol is, is de spionne.

Er is niet voor niets een uitspraak dat liefde blind maakt. De spionne is namelijk een verleidelijke dame die door iedereen verslagen wordt, behalve de maarschalk. Deze man heeft de hoogste rang maar valt als een blok voor de spionne, dus wil je de maarschalk van je tegenstander verslaan, wees dan maar zuinig op de enige dame in het leger.

Fjord is een legspel voor twee spelers. De spelers zijn aanvoerders van een Vikingstam en strijden om de controle over een vruchtbaar stuk land aan de kust van Noorwegen. Het spelmateriaal bestaat uit 40 gebiedstegels, waaronder 3 starttegels. Iedere speler beschikt over 4 boederijen en 20 houten schijfjes. Het spel bestaat uit twee fasen: (1) tegels plaatsen en (2) gebieden claimen.

In de eerste fase wordt een landschap opgebouwd uit zeskantige tegels met weilanden, water en bergen. Deze tegels worden van een gedekte stapel getrokken. Bij het plaatsen van tegels moeten de terreinsoorten passend worden aangelegd, hetgeen vaak tot het nodige gepuzzel leidt. Als een tegel niet past, wordt deze tijdelijk aan de kant gelegd. Zo’n tegel mag je later alsnog aanleggen, in plaats van een tegel van de gedekte stapel. Op een zojuist aangelegde tegel mag je een van jouw vier boerderijen plaatsen. Zo’n boerderij is in de tweede speelfase een startpunt voor het potje “landje pik”. Het is belangrijk om jouw boerderijen goed te plaatsen. Dit betekent dat je ze niet te snel moet inzetten, omdat je de tegenstander dan de kans geeft om jouw “achterland” te laten groeien en daar zelf een boederijtje op een voor jou nare plek te plaatsen.

Zodra de stapel gedekte tegels is verbruikt, begint de tweede fase. De spelers proberen met hun houten schijfjes vanuit hun boerderijen stukken land te claimen. Daarbij mag je van weiland naar weiland “trekken”, waarbij bergen en rivieren hindernissen zijn. Het is de bedoeling om de tegenstander de pas af te snijden, om daarmee stukken land voor jezelf af te schermen en aldaar onbedreigd de punten in te pikken. Je krijgt een winstpunt voor elke geclaimde tegel. Wie na drie potjes de meeste punten heeft verzameld, is de winnaar.

Ten slotte

Fjord  is op zich een aardig abstract spelletje, waarbij de spelers elkaar op verschillende plaatsen proberen te blokkeren. Dit leidt meestal tot een spannende strijd om het grootste aantal gebieden.

Doel van het spel is een zo goed mogelijk aaneensluitende stad te bouwen in het oude griekenland, of er voor te zorgen dat dit bij je tegenstander niet lukt. Dit zijn meteen ook de twee mogelijke taktische keuzes en wie het best tussen de twee schakelt, wordt meestal de winnaar.

Voorbereiding

Elke speler ontvangt 12 huisjes in zijn kleur en één puntenchip, de gebouwenplaatjes en de lanschapsplaatjes worden appart gestapeld tot twee gedekte stapels, de zes overige puntenchips worden terzijde gelegd. Van de twee stapels plaatjes worden er vier opzij gelegd als reserve en worden er drie open gelegd als open voorraad. De volgende twee landschapsplaatjes van de stapel worden open met de hoek aan elkaar gelegd, dit is de start van het bouwproject.

Spelverloop

De spelers komen om beurt aan zet, elke beurt bestaat uit dezelfde acties.

Open voorraad aanvullen.

Plaatjes open leggen tot de open voorraad weer uit drie landschapsplaatjes en drie gebouwenkaartjes bestaat

2 plaatjes aanleggen.

Uit de open voorraad moeten nu twee plaatjes naar keuze aangelegd worden, dit mogen twee landschapsplaatjes, twee gebouwenplaatjes of twee verschillende plaatjes zijn. Bij het aanleggen van de plaatjes zijn er natuurlijk enkele regels:

• De 4 zijden van een gebouwenplaatje dienen aan landschapsplaatjes te grenzen en visa versa.
• Het aangelegd plaatje moet met minstens één zijde aan een reeds gelegd plaatje grenzen en minstens één zijde moet ook passen wat het landschap betreft.
• Als je een gebouwenplaatje aanlegt, moet je er een eigen huisje op plaatsen.

Beoordelen.

Na het aanleggen, moet elk gebouwenplaatje dat door het aanleggen van de 2 plaatjes door vier landschapsplaatjes omringd is, beoordeeld worden. Indien alle vier de landschapskaartjes kloppen, krijgt de eigenaar van het huis op het betreffende gebouwenplaatje een extra puntenchip. Per onjuist landschapskaartje moet er een puntenchip afgegeven worden, dit wordt met één verminderd als het huisje onder de sloophamer mag.

De winnaar

Indien de startspeler de reserve moet aanbreken om voldoende plaatjes te kunnen leggen, dan krijgt zijn tegenspeler nog één beurt, is het die tegenspeler die de reserve aanbreekt, dan eindigt het spel na zijn beurt. Zo krijgt iederéén evenveel beurten. Huisjes die door minder dan drie landschapstegels omringd zijn, moeten nu afgebroken worden. Elk telt nu zijn aaneensluitende huisjes en telt daar eventueel resterende puntenchips bij, wie het hoogste scoort, wint het spel. Het spel is vroegtijdig gedaan als iemand niet voldoende puntenchips heeft om zijn beoordeelde huisjes te betalen.

Speel je meerdere spelletjes, dan kan dit op de volgende manier:

• Een gewone overwinning is 1 punt waard.
• Een vroegtijdige overwinning 2 punten.
• Wie het eerst 3 punten behaald is de winnaar.
• Natuurlijk kan je vooraf een ander puntenaantal als streefdoel stellen.

SPELBEOORDELING

Dit is een zeer leuk aanlegspelletje voor twee personen, leuk is het feit dat niet alles hoeft te kloppen. Het wordt, bij het spelen, snel duidelijk dat er heel wat dieper moet nagedacht worden dan wat de uitleg doet vermoeden. Enkel als de twee spelers elkaar niets in de weg leggen, kan het gebeuren dat er puntenchips tekort zijn. De enige manier om je tegenstander het bouwen van een grote stad te beletten, is door er voor te zorgen dat hij af en toe een huisje moet afbreken. Het is dus belangrijk dat je tegenstander niet teveel puntenchips heeft. Hoewel het draaien van tegels wat geluk in zich heeft, heb ik tijdens het spel voldoende gevoel van controle (zelfs als ik verlies). Het komt er op aan om op het juiste ogenblik te bouwen en op het andere juiste ogenblik je tegenstander te storen. Het storen van je tegenstander dient weloverwogen te gebeuren, anders snij je veelal in je eigen vingers.

Net als in Elfenland word je er als jonge elfenprins(es) op uit gestuurd om zoveel mogelijk goud te verdienen in het uitgestrekte elfenrijk. Degene die de meeste, en de meest onherbergzame gebieden heeft bezocht, keert als rijkste terug en mag de Elfenlandse koning opvolgen. Voor het reizen staan allerlei vervoersmiddelen tot je beschikking; van draken en eenhoorns tot trollenwagens en elfenfietsen, die ieder verschillend geschikt zijn voor een type gebied. Helaas ben je niet de enige die graag koning wil worden, je medespelers zullen je het flink lastig maken door bomen op je pad te leggen, watermonsters in rivieren te planten en dieven op je af te sturen.

Het spel bestaat uit gebiedskaarten, reiskaarten (de vervoersmiddelen) en actiekaarten (zoals de hindernissen en dieven). Er worden evenveel rondes gespeeld als er spelers zijn. Een ronde bestaat uit een planfase en een reisfase. In de planfase wordt het land gecreëerd dat de elfen zullen doorkruisen, compleet met hindernissen, dieven en goudkaarten (die degene die deze kaart neerlegt een dubbele opbrengst van dat gebied bezorgt). Om de beurt bouwen de spelers hieraan mee door een kaart neer te leggen. Houd goed in de gaten waar je met jouw vervoersmiddelen kunt komen! Je kunt je concurrenten lekker dwarszitten door tegen het einde van deze fase nog eens een moeilijk bereisbaar gebied in de buurt van zijn of haar startpunt te leggen. Ben je in het bezit van volledig nutteloze kaarten, dan kun je in deze fase ook kaarten kopen of ruilen. Als niemand meer iets bij wil leggen, begint de reisfase. Een voor een laten de elfenprinsen of prinsessen zien hoe ver ze kunnen reizen. Er zijn twee typen actiekaarten die in deze fase uitgespeeld worden; de lijfwacht en de wissel. De lijfwacht beschermt je in een bepaald gedeelte Elfenland tegen hindernissen en dieven. Met de wissel hoef je niet steeds rechtdoor te reizen, maar mag je omkeren en de gebieden die je pas bezocht hebt nog eens bezoeken (handig als zo’n gebied voor jou een dubbele opbrengst heeft).

… en de waardering

Elfenkoning is een spel met veel variatie, eindigt nooit in gelijkspel en je kunt je tegenstanders heerlijk pesten. Al tijdens de planfase begint het zieken van je tegenstanders, wat vaak leuker is dan jezelf helpen. Misschien dat ik daarom verlies? Wat kan het schelen, Elfenkoning is een bijzonder vermakelijk kaartspelletje, waarvan je niet eens doorhebt dat het zo lang kan duren.

Een avontuurlijke reis

Voor sommige spelers is het misschien even slikken, Elfenland heeft een sprookjesthema: jonge Elfen moeten een proef afleggen, voordat ze als volwassene worden geaccepteerd. De proef bestaat uit een avontuurlijke reis langs zoveel mogelijk beroemde plaatsen. Op hun reis maken de Elfen gebruik van transportmiddelen als draken, eenhoorns en trollenwagens. Deze transportmiddelen staan maar beperkt ter beschikking en mogen bovendien niet overal worden gebruikt. Het spel bestaat uit een spannende race tussen de jonge Elfen, die hun transportmiddelen zo handig mogelijk moeten inzetten. Wie in vier beurten de meeste steden en dorpen heeft bezocht, wordt beloond met de hoogste eer. Dit fantastische thema is op zich best grappig; het heeft op zijn minst leuke plaatjes opgeleverd. Als we door het thema heen prikken, resteert een alleraardigst transportspel met toegankelijke regels en een uitstekend spelmechanisme.

Het spelmateriaal

Ik ben zeer enthousiast over de uiterlijke aspecten van dit spel. Zowel de doos, het spelbord als de overige tekeningen zijn van de bekwame hand van Doris Matthäus. Haar tekeningen zijn weer oogverblindend. Het spelmateriaal bestaat naast het bord en de regels uit de volgende onderdelen:

• 6 pionnen (Elfenlaarzen in 6 kleuren)
• 6 overzichtskaarten, één voor iedere speler
• 1 startkaart, die aangeeft wie de startspeler is
• 4 rondenkaarten, om het verloop van de spelrondes bij te houden
• 120 souvenirs in 6 kleuren, het bewijs dat je de steden hebt bezocht
• 48 tranportfiches, de zo belangrijke transportmiddelen
• 6 hindernisfiches, om andere spelers dwars te zitten
• 72 reiskaarten, zonder welke je niet kunt bewegen
• 12 stadskaarten, een spelvariant voor gevorderden

Het spelverloop

Elfenland wordt gespeeld in maximaal vier spelronden, die elk uit zes fasen bestaan. In de eerste fase krijgt iedere speler acht nieuwe reiskaarten. In de tweede en derde fase trekt iedereen in totaal vier transportfiches. In de vierde fase worden deze transportfiches op het bord geplaatst, waarmee de mogelijke reisroutes voor de huidige ronde worden vastgesteld. In de vijfde fase beweegt iedere speler zijn Elf, door het spelen van de juiste reiskaarten. In de zesde fase worden de transportfiches weer van het bord gehaald en andere administratieve handelingen verricht.

De Elfen beginnen hun reis in de hoofdstad Elvenhold. Ze moeten vervolgens in vier ronden maar liefst 20 steden bezoeken en dat is niet altijd even makkelijk. De steden worden met elkaar verbonden door wegen, die door verschillende terreinsoorten lopen. Soms reist men over de steppe, dan weer door de woestijn, door uitgestrekte wouden, over bergpassen en zelfs over rivieren en meren. Een Elf mag pas over een route bewegen als aan de volgende voorwaarden is voldaan: er moet allereerst een transportfiche op de route liggen. Vervolgens moet men één of meer reiskaarten spelen, met hetzelfde transportmiddel als het desbetreffende fiche. Het maakt overigens niet uit wie het fiche op de route heeft geplaatst; je mag ook over de fiches van andere spelers bewegen.

Elfenland kent de volgende transportmiddelen: draken, eenhoorns, toverwolken, vlotten & veerponten, reuzenzwijnen, elfenfietsen en trollenwagens. De transportmiddelen bestaan uit een combinatie van fiches op het bord en reiskaarten in de hand. De transportmiddelen zijn niet even geschikt voor alle terreinsoorten. Met een draak kun je bijvoorbeeld snel reizen in de bergen, de woestijn of de steppen; in het woud gaat het echter een stuk langzamer. Als een transportmiddel voor een bepaalde route minder geschikt is (de draak in het woud), moet de speler twee reiskaarten uitspelen. Als een transportmiddel beter geschikt is voor een bepaalde route (de draak in bijv. de bergen), hoef je maar één reiskaart te spelen. De vlotten vormen een uitzondering op de hoofdregel: van deze transportmiddelen zijn geen fiches voorhanden. Als je over het water wilt reizen hoef je alleen maar één (stroomafwaarts) of twee (stroomopwaarts) reiskaarten met de afbeelding van een vlot te spelen.

Een simpele rekensom leert ons dat we in de loop van het spel over 32 reiskaarten kunnen beschikken, waarmee we maar 20 steden moeten bezoeken. Je zou haast gaan denken dat dit een peulenschil is en dat ieder spel gelijk eindigt. Niets is minder waar, je moet wel heel veel geluk hebben om vier beurten lang de ideale combinatie van reiskaarten en transportfiches te treffen. Elfenland biedt verder voldoende mogelijkheden om elkaar dwars te zitten. Allereerst kun je een medespeler pesten door het plaatsen van ongeschikte transportfiches op zijn geplande reisroute. Als een medespeler op zijn bosroutes de nodige drakenfiches ziet opdoemen, zal het lachen hem snel vergaan. Verder beschikt iedereen over één hindernisfiche, waarmee je een bepaalde route extra zwaar maakt. Als je langs een hindernisfiche wilt bewegen, moet je een extra reiskaart spelen. Overigens is het niet mogelijk om iemand helemaal klem te zetten. Een geblokkeerde Elf kan, tegen inlevering van drie of vier reiskaarten, altijd meeliften met een karavaan.

Elke stad is voorzien van houten blokjes in dezelfde kleuren als de pionnen van de spelers. Als een Elf een stad heeft bezocht, neemt de speler het blokje van het bord. Deze souvenirs vormen het bewijs dat je de steden daadwerkelijk hebt bezocht. Wie na vier (of met veel mazzel, drie) spelronden de meeste souvenirs heeft verzameld, is de winnaar van het spel. De regels bieden een spelvariant, waarbij iedere speler aan het begin van het spel een stadskaart ontvangt. Het is zaak om het spel in de op deze kaart afgebeelde stad te eindigen. Als dat niet lukt moet je een of meer souvenirs inleveren. Ik raad iedereen aan om met deze variant te spelen; dit maakt het spel iets pittiger.

De beoordeling

Elfenland is een snel, vlot en flitsend bordspel, dat je binnen een uur kunt spelen . Voor verwende spelers is Elfenland misschien aan de eenvoudige kant. Maar laten we wel wezen, dit spel biedt snelheid, interactie, een degelijk en beproefd mechanisme en een prachtige uitvoering. Elfenland is een leuk gezelschapsspel, dat in geen enkele collectie mag ontbreken.

De eerste kennismaking met het spelmateriaal is indrukwekkend. Iedere speler krijgt een dik houten bordje, waarop hij met staafjes zijn voorraad graan en goederen registreert. Je krijgt ook nog een eigen scorebriefje, waarop je jouw ontwikkelingen en bouwwerken vastlegt. Er zijn verder zeven houten dobbelstenen, twee handige speloverzichten en een kort en helder regelboekje. Op de dobbelstenen vind je de volgende symbolen: graan, werkers, goederen, goud en een doodshoofd.

Jouw scorebriefje vertegenwoordigt jouw imperium in opkomst. Hierop vind je, naast een handige samenvatting van de regels, allerlei rubrieken die je in de loop van het spel moet invullen. Aan het begin van het spel bestaat jouw imperium uit drie steden. Jouw werkers kunnen in de loop van het spel vier nieuwe steden bouwen. Het aantal steden bepaalt hoeveel dobbelstenen je mag gooien. Er is een sectie met ontwikkelingen, waarvan je er elke beurt één mag kopen voor goud en/of goederen. Deze ontwikkelingen zijn niet alleen goed voor winstpunten, maar leveren ook leuke extraatjes op. Er is ook een sectie met monumenten, die jouw werkers voor je bouwen. Monumenten leveren winstpunten op, waarbij de eerste speler die een soort voltooit dubbele punten krijgt.

Een speelbeurt begint met het werpen van de voor jou beschikbare stenen. Je mag maximaal drie keer gooien, waarbij je eerder afgelegde stenen mag overgooien. Alleen de doodshoofden moet je verplicht apart leggen. Na maximaal drie worpen verwerk je het resultaat. Graan voeg je toe aan jouw graanvoorraad, goederen plaats je – in de voorgeschreven volgorde – in jouw vijf pakhuizen. Werkers en/of goud laat je nog even liggen.

Dan volgt de fase waarin je jouw steden moet voeden. Elke stad eet één graan. Heb je te weinig graan op voorraad, dan moet je strafpunten noteren. In deze fase wordt ook een eventuele ramp afgewikkeld. Deze krijg je voor de kiezen vanaf twee gegooide doodshoofden. Een ramp levert ook strafpunten op. Bij drie doodshoofden gaan deze strafpunten overigens naar je medespelers (een ware pestepidemie). De worpen met doodshoofden leveren niet alleen ellende op. Naast elk doodshoofd vind je twee goederen, die jou economische troost bieden. 

Volgens een meegeleverde variant mag de actieve speler nu goederen en/of graan met medespelers ruilen. In het basisspel wordt niet gehandeld. Ik heb dit element daar eigenlijk niet gemist.

In de volgende fase gaan jouw nijvere werkers aan de slag. Zij bouwen voor jou aan steden en/of monumenten. Steden heb je nodig om meer dobbelstenen te mogen gooien, monumenten leveren veel winstpunten op. De monumenten zorgen ook voor interactie. Door de bonus voor de eerste bouwer is het namelijk erg leuk om een monument voor de neus van een te trage medespeler af te bouwen. Die slome duikelaar ziet zijn opbrengst halveren.

In de ontwikkelingsfase gebruik je het gegooide goud en de economische waarde van jouw goederen om één ontwikkeling te kopen. Dit is een interessant onderdeel van het spel, omdat je hiermee het geluk kunt beïnvloeden en verder voor een deel jouw strategie bepaalt. Ontwikkelingen geven namelijk allerlei leuke extraatjes. Ze bieden bescherming tegen rampen, geven een bonus op bepaalde worpen of leveren aan het einde extra winstpunten op.

Het spel eindigt wanneer een speler zijn vijfde ontwikkeling heeft gekocht of wanneer alle monumentsoorten zijn gebouwd. Dan wordt doorgespeeld tot de rechterbuurman van de startspeler, waarna de punten worden geteld. Je krijgt winstpunten voor monumenten, ontwikkelingen en voor de eindbonus van sommige ontwikkelingen. De strafpunten voor hongersnood en rampen trek je af. De speler met de meeste punten is de winnaar.

Ten slotte

Roll through the Ages voldoet aan de verwachting, maar biedt daarnaast veel meer speelplezier (een vergelijking met Yahtzee is bijna misplaatst). De monumenten zorgen voor een spannende strijd om de punten, voor interactie dus. De ontwikkelingen geven je wat te kiezen, introduceren een toefje strategie en reduceren de geluksfactor. Een toegankelijk dobbelspel met zulke leuke extraatjes leg ik met plezier op de speeltafel. Het spel zit niet alleen inhoudelijk goed in elkaar, het uiterlijk mag er ook zijn. Roll through the Ages is een aanwinst voor elke spellenkast.

Union Pacific is een grote spoorwegmaatschappij, dat haar netwerk gaat uitbesteden aan tien lokale aanbieders. Deze beginnen allemaal met een trein bij hun thuisstation ergens op het bord. Deze thuissteden zijn samen met andere steden verbonden in een groot netwerk van spoortrajecten in vier soorten. De spelers bouwen verder aan de tien maatschappijen, en kunnen ook investeren in aandelen hiervan of van Union Pacific.

Is een speler aan de beurt, dan kan hij kiezen uit twee acties: bouwen of investeren. Besluit de speler te bouwen, dan speelt hij een spoorkaart uit en plaatst een trein van een maatschappij naar keuze op een vrij vakje van het type spoor dat overeenkomt met de kaart. Hierbij moet wel aan enkele voorwaarden voldaan zijn: de maatschappij van zijn keuze moet op dat type traject kunnen rijden, de trein moet in verbinding staan met het startpunt van de maatschappij, en op geen enkel traject tussen twee steden mogen meerdere treinen van dezelfde maatschappij staan. Na het bouwen mag de speler een aandeel in zijn hand nemen; hij heeft hierbij de keuze tussen een aandeel Union Pacific (zolang de voorraad strekt), een aandeel van de blinde stapel of één van de vier openliggende aandelen. Van Union Pacific zijn dus wel aandelen beschikbaar, maar geen treinen om te bouwen.

Kiest de speler ervoor om te investeren, dan mag hij aandelen uit de hand spelen. Aandelen zijn namelijk niets waard zolang ze in je hand zitten, je zult ze moeten uitspelen om punten te verdienen. Bij het investeren heb je keuze uit twee opties: of van twee maatschappijen ieder één aandeel, of van één maatschappij een onbeperkt aantal aandelen.

Vier keer tijdens het spel komt er een dividendkaart voorbij; deze zitten in de blinde stapel met aandelen. Bij iedere uitkering wordt er per maatschappij geld uitgekeerd aan de twee spelers met de meeste uitgespeelde aandelen. Hoe meer treinen er van een maatschappij op het bord staan, des te meer geld het oplevert. De dividenden van Union Pacific staan iedere keer vast, maar groeien fors met iedere volgende uitkering. Na de vierde uitkering eindigt het spel direct; winnaar is de speler met het meeste geld.

… en de waardering

Als je Union Pacific uit de doos haalt, verwacht je dat het gezien de enorme hoeveelheid materiaal dat het wel een pittig spel zal zijn. Dat valt echter heel erg mee. Het is namelijk een lekker vlot spel waarin alles draait om timing. Durf je het aan om nog een ronde te wachten voor je aandelen uit je hand op tafel legt en kun je dus nog net even die kaart pakken of ga je voor zekerheid. De pit in dit spel zit dus niet zo zeer in de regels of diepgang maar in de spanning voor het moment waarop de waarderingen zullen komen.

Tijdens het spel kruipen de spelers elke spelronde in de huid van een ander karakter. Elk karakter heeft een speciale eigenschap, die de spelers helpt om hun doel te bereiken: als eerste acht gebouwen op te richten.

materiaal

65 gebouwenkaarten (onderverdeeld in 20× groen, 11×geel, 11×rood, 11×blauw en 11×lila) 8 karakterkaarten, 1 koningskaart met voetstuk, 30 goudstukken en voor elke speler: 1 overzichtskaart

begin

Het spel bestaat uit gebouwenkaarten, die verschillen in waarde en in categorie, en acht karakterkaarten. Elk karakter komt één keer voor en heeft specifieke privileges. Voor iedere spelronde kiest iedere speler via een uitgekiend spelmechanisme een bepaald, geheim te houden, karakter. Iedereen ontvangt aan het begin van het spel eenmalig 2 goudstukken en 4 willekeurige gebouwenkaarten in zijn hand. De overige gebouwenkaarten liggen in een gedekte stapel. Tijdens de ronde worden de karakters in een vaste volgorde één voor één naar voren geroepen om hun beurt te spelen. Dan pas wordt het karakter van de speler bekend.

verloop

Aan het begin van zijn beurt kan een speler kiezen tussen het ontvangen van goudstukken of het verkrijgen van een nieuwe bouwkaart. Tijdens zijn beurt mag de speler met zijn goudstukken een gebouw kopen. De speler mag zelf kiezen op welk moment in de beurt hij de bij zijn karakter horende privileges uitspeelt. Het spel eindigt als na een spelronde ten minste een van de spelers acht gebouwen bezit. Karaktereigenschappen:

• Moordenaar: vermoordt een karakter. Het vermoorde karakter laat zijn beurt voorbijgaan.
• Dief: steelt het goud van een karakter. Deze geeft direct zijn goud aan de dief.
• Magiër: mag alle gebouwenkaarten in zijn hand ruilen met al de kaarten van een medespeler of zoveel hij wil ruilen met de gedekte stapel.
• Koning: ontvangt van al zijn koninklijke (=gele) gebouwen een goudstuk, is de volgende beurt weer koning en mag als eerste een karakter kiezen.
• Prediker: ontvangt van al zijn religieuze (=blauw) gebouwen een goudstuk, is beschermd tegen de condottiere.
• Koopman: ontvangt van al zijn commerciële (=groene) gebouwen een goudstuk en 1 extra goudstuk.
• Bouwmeester: ontvangt 2 gebouwkaarten van de gedekte stapel en mag 3 gebouwen bouwen.
• Condottiere: ontvangt van al zijn militaire (=rode) gebouwen een goudstuk en mag een gebouw van een van zijn medespelers verwoesten door het betalen van de waarde van dat gebouw min 1. Het achtste gebouw mag niet verwoest worden.

eind

Het spel eindigt als na een spelronde ten minste één van de spelers acht gebouwen bezit. Vervolgens worden de punten geteld: De waarde van de gebouwen telt, maar ook het bezitten van gebouwen in alle categorieën, het als eerste verkrijgen van acht gebouwen, of het ook verkrijgen van acht gebouwen. Winnaar is degene die aan het eind van het spel de meeste punten heeft.

strategie

Algemeen: Zorg dat je niet voorspelbaar wordt, anders loop je grote kans vermoord of bestolen te worden!
Bij twee spelers:

• Wanneer je de condottiere kiest, moet je ervoor zorgen dat je tegenspeler niet de prediker is, aangezien dit karakter beschermd is tegen het verwoesten van zijn gebouwen.
• Aangezien je met twee karakters speelt, kun je met de ene sparen, zodat je met de andere kunt bouwen. Daarnaast kan het gebouw dat het ene karakter bouwt, goudstukken opleveren voor de ander.

Bij meer spelers:

• De koningsstrategie: Probeer het karakter van de koning te bemachtigen. De koning mag bij een volgende spelronde als eerste kiezen en kan dan de moordenaar kiezen en vervolgens de koning vermoorden. De speler blijft in bezit van de koningskaart en kan de volgende ronde weer als eerste kiezen.

en de waardering…..

Machiavelli is een zeer goed kaartspel. Dit komt grotendeels door het spelmechanisme. De karakterkaarten hebben enkele niet te missen pluspunten.
Ten eerste hebben ze elk hun specialiteit, op het eerste zicht lijken sommige karakters sterker dan andere. Wie echter het spel goed speelt, zal vlug merken dat elk karakter goed van pas kan komen.
Ten tweede zorgen die verschillende eigenschappen voor een variëteit aan tactische mogelijkheden.
Ten derde kan je met de moordenaar en de dief alleen maar karakters vermoorden en geen spelers. Je kan dus nooit persoonlijk iemand aanvallen. Je kan als speler ook de anderen misleiden door juist wel of niet het karakter te kiezen dat jou het meeste voordeel oplevert.
Naast de karaktergebonden eigenschappen is ook timing belangrijk. Dit kan belangrijk zijn voor de keuze van je karakter en voor de keuze van het moment waarop je een speciale eigenschap toepast. Je kan bijvoorbeeld als je veel geld hebt de moordenaar kiezen. Door de vaste volgorde kom je eerst aan de beurt. De dief kan jouw geld dus niet stelen. Op dezelfde manier kan je een karakter kiezen die snel aan de beurt komt om het eerste acht gebouwen te kunnen plaatsen. Als je ontvangt van gebouwen, kan je eerst nog een gebouw bijplaatsen en dan pas ontvangen, misschien win je een extra geldstuk. Wie met de magiër speelt kan eerst zijn laatste gebouw bouwen en dan zijn eigen 0 kaarten ruilen met die 5 kaarten van een medespeler. enz..
Ik kan dus gerust zeggen dat het spel mij helemaal opslorpt en dat het een must is voor elke spellenliefhebber. De spelduur kan met 7 spelers wel flink oplopen.

Uitbreiding ‘de donkere landen’

Speelduur: 90 minuten. Aantal spelers: 2 tot 8

Met De Donkere Landen is dat dan eindelijk zover. Naast tien nieuwe karakters bevat deze uitbreiding ook nog een aantal nieuwe paarse gebouwen met leuke eigenschappen.

Op twee na kunnen alle karakters gebruikt worden in de plaats van de vertrouwde karakters uit het basisspel. Ze zijn dan ook genummerd van 1 tot 8. Als je met de uitbreiding speelt, kies je per getal een van beide karakters. Zo kun je met de Heks spelen in plaats van de Moordenaar (de nummers 1), tot aan de Diplomaat in plaats van de Condottière (de nummers 8). De overige twee karakters, de Koningin en de Artiest, hebben beide nummer 9. Met een van deze karakters kun je dus zelfs met z’n achten spelen.

De paarse gebouwen ten slotte hebben allemaal leuke mogelijkheden waarmee je het spel kunt manipuleren, of leuke bonuspunten kunt scoren. Mijn favoriet is toch wel de Balzaal. Als je Koning bent en je hebt deze kaart, dan moeten andere spelers ‘Dank U, Excellentie’ zeggen als je hun karakter oproept. Vergeten ze dat, dan is hun beurt direct voorbij!

Voor de paarse gebouwen geldt: overdaad schaadt. Om het spel niet te overvoeren is het aan te raden met niet meer dan vijf extra paarse kaarten te spelen; voor de rest kun je een willekeurige mix maken. Kijk dan wel uit dat je kaarten die betrekking hebben op een specifiek karakter (nl. de Moordenaar of de Condottière) selecteert afhankelijk van of deze karakters meedoen.

… en de waardering

Machiavelli is een van de meest compacte vormen van speelplezier. Een pak kaarten en wat plastic fiches is genoeg voor uren speelplezier. Met de uitbreiding de donkere landen, is het mogelijk nieuwe karakters en nieuwe gebouwen aan het spel toe te voegen. Het spel verandert hier in essentie niet echt door, het blijft gewoon erg goed, de uitbreiding zorg alleen voor nieuwe variatiemogelijkheden. Omdat sommige karakters zwakker zijn dan de originele geef ik het spel vier pionnen en geen vijf. Machiavelli-fans (en gezien de verkoopcijfers van dit spel zijn dat er genoeg) zullen absoluut plezier aan deze uitbreiding beleven, maar het is geen must.

In De Bruggen van Sangrila gaat het erom de kennis van jouw wijzen te verspreiden over de verschillende bergdorpen in het Hooggebergte van het land Shangrila door middel van het opleiden van gezellen en deze de wijde wereld in te sturen. Je verwacht bijna dat degene die dit het beste doet de Nobelprijs van de vrede zou krijgen voor deze goede, belangeloze daad. Niets is echter minder waar, want de wijzen deinzen er in dit spel niet voor terug om hun vakgenoten te verdrijven…

Op het spelbord staan dertien dorpen afgebeeld op evenzoveel bergtoppen. Tussen de dorpen lopen wegen. Iedere weg wordt onderbroken door een houten brug. In ieder dorp zijn zeven vakjes met daarop de verschillende wetenschappelijke disciplines (drakentemmer, yeti-fluisteraar, vuurbewaarder, etc.). Het doel van het spel is om aan het eind zoveel mogelijk vakjes bezet te hebben met jouw wijzen.

Aan het begin van het spel plaatsen de spelers van iedere discipline één wijze op het bord (iedere speler heeft een eigen kleur). Daarna mogen de spelers om de beurt een actie kiezen, uit drie mogelijkheden. De eerste optie is om in een dorp waar al een wijze van jezelf staat, nog een wijze op een leeg vakje te plaatsen. De tweede keuze is om twee gezellen aan te nemen, dat wil zeggen dat je op twee wijzen nog een zelfde fiche legt. Iedere wijze kan maar één gezel in opleiding hebben. De derde keuze is de kern van het spel: alle gezellen van een dorp waar tenminste één gezel van jezelf woont, verplaatsen naar een ander dorp.

Als de speler deze actie kiest, moet er eerst gekeken worden welk dorp sterker is. Het dorp met de meeste wijsgeren en gezellen is het sterkste. Als dat even sterk is, wordt er gekeken naar het aantal wijsgeren. En als dat ook gelijk is, wint het dorp waar de gezellen naar toe gaan. Als er gereisd wordt naar een sterker dorp, mogen alleen de gezellen die nog op een lege plaats kunnen worden neergelegd zich vestigen als wijsgeer in het nieuwe dorp. De andere gezellen worden van het bord gehaald en komen terug in de voorraad van de speler. Als er gereisd wordt naar een zwakker dorp, worden alle meereizende gezellen wijsgeer in het nieuwe dorp. Als er al wijsgeren en gezellen liggen op plaatsen waar een nieuwe wijsgeer komt, gaan deze weer het bord af terug naar de voorraad. Tenslotte wordt de brug waarover de gezellen zijn gelopen van het bord gehaald, waardoor tussen de beide dorpen geen direct contact meer mogelijk is.

Op het moment dat alle bruggen rond een dorp zijn weggehaald, heerst er in het dorp eeuwige vrede. Als in alle dorpen eeuwige vrede heerst, wordt geteld wie de meeste wijsgeren van zijn kleur op het bord heeft liggen en die heeft gewonnen. Bij gelijke stand, wint degene die in de meeste dorpen wijsgeren heeft liggen.

… en de waardering

De Bruggen van Shangrila is een erg goed spel. De regels zijn simpel en zo uitgelegd, maar winnen is dat zeker niet. Je wilt altijd meer dan je mag. Constant moet je de keuze maken tussen opbouwen, aanvallen, verdedigen of zelfs sommige wijsgeren en gezellen maar opgeven. Ondertussen moet je ook nog je voorraad in de gaten houden, omdat je van elke soort maar zes fiches in jouw kleur tot je beschikking hebt. Het enige minpuntje aan dit spel is dat je een klein beetje afhankelijk bent van je medespelers. Je kan het spel niet in je eentje winnen, je moet zien te profiteren van de verhuisacties van anderen. Maar als de andere spelers net in een regio actief zijn waar jij niet zit, kan het heel lastig zijn om aansluiting te vinden. Vooral met drie spelers is dit risico redelijk aanwezig.

Het kasteel van graaf Gregor Gonzola is al jaren verlaten. De graaf was een echte kazengek en het hele kasteel puilt nog uit van de kaas in alle soorten en maten. De muizen die er op af komen moeten echter oppassen: door het verschimmelen van al dat lekkers zijn de vloeren hier en daar niet meer helemaal veilig. Wee de muis die zich in het ongeluk stort!

De doos van het spel dient als kasteel, waarmee het bord drie dimensies kent. Het ‘bord’ bestaat uit diverse gaten, waar verschillende tegels komen te liggen. Op de meeste tegels staat niks of een kaas afgebeeld, maar sommige zijn open. Deze dichten het gat niet af, waardoor een muis in het gat kan vallen als hij pech heeft op niet oplet. Bovenop de tegels komt een serie daken. Deze verhullen de kazen en de gaten, zodat het voorzichtig manoeuvreren is.
De spelers zijn muizenfamilies die proberen als eerste vier kaassoorten te bemachtigen. Je vindt een kaas als twee van je muizen op een tegel met dezelfde kaas staan. Tijdens je beurt mag je vier acties doen. Een actie kan zijn een dak optillen, een muis verplaatsen naar een zichtbare tegel, of de tegels verschuiven. Dit laatste doe je op een manier die we kennen uit De Betoverde Doolhof. Er is een extra tegel, die je ergens langs de zijkant in een gat schuift. Alle tegels in de rij schuiven een vakje op en aan het einde valt er weer een tegel uit. Deze actie mag je maar eens per beurt uitvoeren, de andere zo vaak als je wilt.
Het spel eindigt als iemand vier soorten kaas heeft. Dit kan ook in andermans beurt gebeuren, als iemand per ongeluk een goede tegel onder een van je muizen schuift. Deze speler wint het spel. Het spel eindigt ook als iemand zijn voorlaatste muis verliest. Dan wint de speler die de meeste kaassoorten heeft verzameld. Uiteraard is de speler die nog maar een muis heeft van de winst uitgesloten.

… en de waardering

Kaas Kasteel combineert het spelprincipe van De Betoverde Doolhof met een geheugenelement. Dit alles in een prachtige driedimensionale vormgeving. Het vinden van kazen is minder moeilijk dan het lijkt, waardoor het spel snel speelt. De mogelijkheid om muizen te laten vallen zorgt voor extra spanning en pestmogelijkheden, wat ik zelf altijd wel leuk vind.
Al met al is Kaas Kasteel een onderhoudend kinderspel, met één adder onder het gras. Het spel gebruikt een actiepuntensysteem, waarbij de spelers vrijelijk kunnen kiezen in welke volgorde en hoe vaak ze sommige acties uitvoeren. Voor veelspelers is dat routine, voor de meeste kinderen waarschijnlijk onbekende materie. Houd dat dus in het achterhoofd bij het huren van dit spel.

Spel is alleen te spelen met het basisspel Kolonisten van Catan.

begin

Het bord wordt opgebouwd volgens de regels van het basisspel. De bordlijst biedt plaats voor een barbarenspoor. Het zwarte barbarenschip wordt op het startveld geplaatst. De grondstoffen uit het basisspel en de handelswaarkaarten worden klaargelegd. De grootste riddermacht, de dobbelsteen en de ontwikkelings- en bouwkostenkaarten uit het basisspel worden in dit spel niet gebruikt. Elke speler ontvangt 5 dorpen, 4 steden, 15 straten, 6 ridders, 3 stadsmuren en 1 stadskalender in zijn spelerskleur. De stadskalander toont de bouwmogelijkheden en de bijbehorende kosten. Het neerleggen van de eerste dorpen en straten gebeurt op dezelfde wijze als in het basisspel, alleen moet als tweede direct een stad worden gebouwd.

verloop

Elke spelbeurt begint met een worp met de dobbelstenen. De worp bepaalt welke spelers een ontwikkelingskaart mogen trekken en welk veld en dus welke spelers opbrengsten en/of handelswaar verkrijgen. De opbrengst is nodig om nieuwe straten, dorpen, steden, stadsmuren en ridders te kopen. Met een stadsmuur mag een speler negen in plaats van zeven kaarten in zijn hand houden als er een ’7′ wordt gegooid.
Een ridder wordt altijd passief op het bord geplaatst. Waar een ridder staat, kan geen dorp meer worden gebouwd. Een ridder onderbreekt een handelsroute. Door het inleveren van opbrengstkaarten kan een ridder actief worden. Alleen actieve ridders kunnen acties uitvoeren of het barbarenleger verslaan. Door het inleveren van opbrengstkaarten kan een ridder sterker of zelfs machtig worden. Een gewone actieve ridder heeft 1 vuist, een machtige actieve ridder heeft drie vuisten.
Handelswaren zijn nodig om steden uit te breiden op het gebied van handel, politiek en wetenschap. De stadskalender geeft de mogelijkheden weer. De eerste speler die een vierde stadsuitbreiding bouwt, mag een stad naar keuze in een metropool omzetten. Deze metropool is tegen de barbaren beschermd en levert 2 extra overwinningspunten op.
Als de gebeurtenisdobbelsteen een barbarenschip toont, wordt het barbarenschip een veld verder geplaatst. Bereikt het schip het laatste veld (met de strijdbijl), dan wordt de kracht van de barbaren vergeleken met kracht van de actieve ridders. De kracht van de barbaren is gelijk aan het aantal gebouwde steden en metropolen. De kracht van de ridders is gelijk aan het gezamenlijke aantal vuisten. Zijn de barbaren sterker, dan wordt een stad van de speler met de minste vuisten vervangen door een dorp. Zijn de ridders sterker of even sterk, dan krijgt de speler met de meeste vuisten de kaart ‘Redder van Catan’. Dit levert 1 overwinningspunt op. Nu wordt het barbarenschip weer op het startveld gezet en alle ridders worden passief.

eind

Het spel eindigt zodra een speler 13 overwinningspunten heeft. Hij is de winnaar van het spel.

Iedere speler heeft een eigen plantagebordje, waar hij landbouwproducten en andere bodemschatten kan winnen. Er is verder een centraal speelbord, met o.a. een markt voor handelsgoederen (drie soorten landbouwproducten, rum en sigaren), een haven voor het verschepen van deze goederen voor winstpunten, een parlement waar de wetten worden vastgesteld en uiteraard een scorespoor voor de winstpunten. Er zijn verder 25 gebouwtegels, die de spelers in de loop van het spel op hun plantagevelden kunnen bouwen.

Iedere speler beschikt over vijf karakterkaarten met Cubaanse personen, waarvan hij er vier gebruikt om zijn eigen acties van de lopende ronde uit te voeren. Elke karakterkaart heeft een waarde van 1-5 punten. De waarde van de als vierde uitgespeelde kaart bepaalt de nieuwe startspeler. 

De arbeider activeert de onbebouwde velden in zijn rij en kolom op jouw plantagebordje. Dit levert je een combinatie van bouwmaterialen en landbouwproducten op. Als je de architect speelt, kun je voor jouw bouwmaterialen een gebouw kopen. Deze gebouwtegel bedekt een veld op jouw bordje. Gebouwen leveren leuke voordelen op, zoals geld, winstpunten of handelsgoederen. De interessante gebouwen zijn schaars, je moet snel toeslaan of je plannen bijstellen. De gebouwen worden geactiveerd door het spelen van de voorman. Dan mag je de gebouwen in de rij en kolom (*) van jouw arbeider of één willekeurig gebouw gebruiken. Als je dit een beetje handig hebt gepland, kun je leuke combinaties activeren. Met de handelaar bezoek je de markt. Daar kun je handelsgoederen in- en verkopen. Met de burgemeester bezoek je de haven. Daar verscheep je één van de drie schepen handelsgoederen voor winstpunten. Afhankelijk van de kade levert elk goed 1-3 punten op. Aan het einde van elke ronde wijzigt de samenstelling van de haven. Burgemeester, handelaar en architect hebben ook nog alternatieve acties, waarmee resp. geld, een goed of punten zijn te verdienen.

Het vijfde karakter wordt afgevaardigd naar het parlement. Zijn waarde bepaalt hoeveel stemmen hij daar heeft. Je kunt met blind geboden peso’s stemmen bijkopen. Degene met de meeste stemmen bepaalt welke twee nieuwe wetten worden aangenomen. Er zijn vier categorieën wetten: een belasting in geld, een belasting in goederen, een subsidie in winstpunten en een restcategorie. Deze wetten kunnen het spel flink beïnvloeden, zorg ervoor dat je op het cruciale moment voldoende geld bezit. Als de huidige subsidie perfect aansluit op jouw bezittingen, wil je immers voorkomen dat deze door een nieuwe wet uit dezelfde categorie wordt vervangen. De twee belastingwetten zijn elke ronde van belang, omdat brave belastingbetalers worden beloond met maar liefst vijf extra winstpunten (hoezo, leuker kunnen we het niet maken?).

Na zes rondes oogsten, bouwen en punten verzamelen is het spel voorbij. Dan krijgt iedereen nog twee punten voor elk gebouw en is de winnaar bekend.

Ten slotte

In Cuba grijpen allerlei zaken leuk in elkaar: je moet grondstoffen verzamelen om winstpunten te verdienen, bouwmaterialen om gebouwen te stichten (die een belangrijke rol spelen bij het sprokkelen van punten), je geldvoorraad op peil houden en zorgen voldoende stemmen om de voor jou gunstige wetten te activeren of te beschermen. Je moet dus met veel dingen rekening houden in de zes ronden dat het spel duurt. Een rustige start is er niet bij, een mentale pauze halverwege de rit kun je ook wel vergeten, in Cuba moet je scherp zijn om kansen te grijpen en punten te graaien. Dit spel is daarom minder geschikt voor mensen die af en toe een spelletje spelen. Zij worden knettergek van de vele keuzes en het ogenschijnlijk onoverzichtelijke spelverloop. Daarnaast is deze Mojito mogelijk een tikje te wild voor de liefhebbers van spellen die zijn gebaseerd op rustig strategisch plannen.

Zoals gebruikelijk bij Duitse spellen is de interactie minder direct en confronterend. Doordat de spelers regelmatig op hun eigen bordjes bezig zijn, lijkt de interactie op het eerste gezicht zelfs marginaal. Niets is minder waar! Het wegsnaaien van cruciale gebouwen, marktgoederen en laadruimte op de schepen, alsmede de strijd om de stemmen in het parlement, leveren voldoende kansen op om elkaar het leven zuur te maken. Deze interactie komt beter uit de verf met meer spelers, als twee mensen de Salsa dansen is het een tikje tammer.

Waar gaat het om in Blue Moon? Kort samengevat representeren de spelers ieder een volk, dat probeert de macht te krijgen door de drie kristaldraken voor zijn zaak te winnen. Deze volkeren worden gerepresenteerd door decks met kaarten. Het basisspel bevat de volkeren Vulca en Hoax, iedere aanvulset bevat een nieuw volk. Ieder volk heeft zijn eigen zwakke en sterke punten, maar de basisprincipes zijn hetzelfde. Met kaarten van verschillende volkeren is het mogelijk je eigen deck samen te stellen.

De strijd tussen twee volkeren (of beter: decks) wordt uitgevochten met individuele karakters. Deze hebben allemaal een waarde in twee elementen: aarde en vuur. Een spel bestaat uit meerdere gevechten. De startspeler speelt een karakter uit, en beslist dan in welk element er dit gevecht gestreden gaat worden. De spelers spelen nu om beurten een karakter uit, waarbij de kracht in het huidige element altijd minstens zo hoog moet zijn als dat van het huidige karakter van de tegenstander. Vorige karakters verlaten daarbij het strijdperk. Met zogenaamde ‘booster’ en ‘support’ kaarten kun je de kracht van je karakter (tijdelijk) verhogen. Een gevecht eindigt als een van beide spelers niet meer mee kan of wil gaan in de strijd. De winnaar trekt een draak naar zich toe. Staan alleen nog draken in het midden, dan krijgt hij een draak aan zijn zijde; heeft zijn tegenstander nog een draak, dan gaat eerst deze naar het midden. Het spel eindigt als een speler alledrie de draken aan zijn zijde heeft en weer een gevecht wint, of als iemand door zijn kaarten heen is. In dat geval wint de speler met de meeste draken.

Waar de meeste andere spellen met een thema gebaseerd op In de Ban van de Ring zich op het hele boek baseren, richt Het Duel zich op een bepaalde scène uit het boek: die van de strijd tussen Gandalf en de Balrog op de brug van Kazad-Dûm diep in de mijnen van Moria. Bij uitstek een scène die zich leent voor een tweepersoonsspel.

Bij het spel zijn een kartonnen brug (zelf te assembleren) en een speelbord geleverd, waarop de brug wordt gezet. De speelfiguren van Gandalf en de Balrog worden aan weerszijden van de brug geplaatst, en klimmen tijdens het spel verschillende treden op de brug.

Het spel wordt in drie rondes gespeeld, afgesloten door een finale. Iedere ronde krijgen de spelers negen kaarten. Aan weerszijden van de kaarten staan vier vakken, die al dan niet gevuld zijn met een symbool. Het aantal symbolen links bepaalt de aanvalskracht van deze kaart, de symbolen links de verdedigingswaarde. Om beurten leggen de spelers een kaart naast de laatst gespeelde kaart van de tegenstander, waarna de symbolen worden vergeleken. Als op een kaart een symbool staat, en het daarnaast liggende vak op de andere kaart geen symbool, dan gaat de speler zonder symbool een stap achteruit op het energiespoor op het bord. Sommige kaarten hebben nog een speciale functie, die in werking treedt nadat de symbolen vergeleken zijn

Een ronde eindigt nadat elke speler zes kaarten heeft uitgespeeld. De andere drie worden apart gelegd voor de finale, die negen kaarten duurt. Na iedere ronde, ook de finale, stijgt de speler die het gunstigst staat op het energiespoor een tot drie treden op de brug. De speler die als eerste de top van de brug bereikt, of die aan het einde van het spel het hoogste staat, wint het spel.

… en de waardering

Ik vind het duel niet alleen een erg mooi spelletje, maar ook een leuk spelletje. De manier waarop gevochten wordt met de kaarten, geeft echt het gevoel dat je een gevecht aan het voeren bent. Je komt echt in een ritme van incasseren en terug meppen.

Het thema is de strijd tussen Hera en Zeus om hun ‘geliefden’ Argus en Io, die door de andere gevangen is gezet. De bedoeling van het spel is het opsporen van de gevangene van de tegenstander, met behulp van grondtroepen en actiekaarten.

Er zijn twee soorten kaarten: grondtroepen, die hierboven beschreven zijn, en mythische kaarten. Aan het begin trekken beide spelers negen kaarten, en leggen daarvan drie grondtroepen gesloten voor zich neer. Deze drie kaarten vormen je eerste groep. Je kunt maximaal vier groepen van drie rijen op tafel hebben liggen, oftewel twaalf kaarten.
Tijdens je beurt staat je een aantal actiepunten ter beschikking, dat gelijk is aan het aantal rijen dat voor je ligt (in het begin dus drie). Voor een actiepunt kun je een kaart trekken, een mythische kaart uitspelen, een kaart aanleggen of een kaart van de tegenstander uitdagen. Met mythische kaarten kun je allerlei speciale acties uitvoeren. In het begin is het even wennen aan alle verschillende functies, maar de overzichtsblaadjes helpen veel.

Als je een kaart van de tegenstander uitdaagt, verdwijnt de zwakste kaart naar de aflegstapel, en blijft de sterkere open liggen. Als je door zo ’n aanval de gevangene van de tegenstander ontdekt, heb je gewonnen. Je wint ook als je alle op tafel liggende kaarten van je tegenstander weet te elimineren, of als je tegenstander niet alle actiepunten kan besteden. Het is niet verstandig je gevangene-kaart te lang in je handen te houden, want als deze wordt getrokken door middel van een Pegasus heb je ook verloren.

……en de waardering

Het leukste aan Zeus en Hera zijn de vele manieren waarop je kunt winnen of verliezen. In de potjes die ik gespeeld heb, is iedere manier wel een keer voorgekomen, al blijft het ontdekken van de gevangene van de tegenstander de meest voorkomende.

Shanghaien is een spel voor twee. Het haakt ook direct aan bij de dobbeltrend, want centraal in het spel staat het gooien van dobbelstenen.

Het spel wordt in acht ronden gespeeld. Iedere ronde worden er zes kaarten de stapel gepakt en op een rij gelegd. De spelers gooien om beurten twee dobbelstenen en leggen er een bij een kaart. Zodra een speler twee dobbelstenen heeft gelegd, mag hij in plaats van dobbelen ook ‘shanghaien’, oftewel waarderen. Alle kaarten worden dan verdeeld. Een kaart gaat naar de speler die daar de meeste dobbelstenen heeft liggen. In geval van gelijke stand bepalen de dobbelstenen bij de naburige kaart(en) wie hem krijgt.

Op de kaarten staan zeelieden uit verschillende landen, met een waarde van 1 tot 4. Aan het eind van het spel krijgt de speler met de hoogste totale waarde van een land daar punten voor. Naast de zeelieden zijn er ook actiekaarten. Deze kun je in een volgende ronde inzetten. Daarbij heb je telkens keuze uit twee mogelijke acties, zoals een extra dobbelsteen inzetten of opnieuw gooien.

Niet gebruikte actiekaarten zijn aan het eind nog een punt waard. Wie na acht ronden de meeste punten heeft verzameld wint het spel.

… en de waardering

Shanghaien is een eenvoudig dobbelspel met een vlot spelverloop. In tegenstelling tot veel andere dobbelspellen hoef je geen eeuwen te wachten als een medespeler aan de beurt is: je gooit twee dobbelstenen en dat is het. Maar dat betekent ook weer dat je tijdens je beurt niet zoveel keuzemogelijkheden hebt. De interessantste beslissing is meestal de keuze tussen nog een keer gooien of waarderen.

Bij dat waarderen moet je nog goed uitkijken welke zeelieden jij en je medespeler krijgen. Het leukste van Shanghaien zit namelijk in de puntentelling. De speler die de hoogste totale waarde van zeelieden uit een land heeft, krijgt een aantal punten gelijk aan de waarde in dat land van de tegenstander. Een verdeling van 5-4 is voor de winnaar dus veel interessanter dan 8-1. Maar dat betekent vooral dat je oplet wat je zelf krijgt.

In Ballonrace bestaat het speelveld uit vier dubbelzijdige tegels. De ene zijde toont laagland, de andere zijde hoogland. Aan het begin van het spel worden twee tegels als laagland klaargelegd, de andere twee als hoogland. Op de tegels liggen 1 – 4 gekleurde blokjes. Er zijn vijf verschillende kleuren, het aantal blokjes per kleur varieert van 5 – 13. In de loop van het spel proberen de spelers deze blokjes te verzamelen.

Het spel bevat verder 45 ballonkaarten met dezelfde vijf kleuren. Ook hier varieert het aantal van 5 – 13 kaarten per kleur. De kaarten hebben een waarde van 1 – 13 punten. De spelers beginnen het spel met 8 kaarten. Een spelerbeurt bestaat uit het verplicht spelen van één kaart en het trekken van een nieuwe kaart. Als je geen kaart kunt aanleggen, laat je jouw hand zien en mag je 1- 4 kaarten omruilen. De kaarten speel je uit naast de bovengenoemde tegels. Iedere speler bezit een eigen kant van de rij tegels. Je mag de kaarten aan jouw eigen kant aanleggen, maar ook aan de kant van de tegenstander. Zoals gezegd, bevatten de tegels 1 – 4 blokjes. Het aantal blokjes bepaalt hoeveel kaarten aan beide kanten van een tegel moeten worden aangelegd. De kleuren van de blokjes bepalen welke kleuren deze kaarten moeten hebben.

Zodra het vereiste aantal kaarten aan beide kanten van een tegel is gespeeld, wordt de winnaar van deze etappe bepaald. Bij laagland wint degene met de laagste waarde aan kaarten aan zijn kant, bij hoogland wint degene met de hoogste waarde. Omdat je niet alleen aan jouw eigen kant van de tegel hoeft aan te leggen, kun je tegenstander treiteren door te lage of te hoge kaarten aan zijn kant te leggen. De winnaar van de etappe pakt de blokjes, draait de tegel om en trekt het vereiste aantal nieuwe blokjes uit een stoffen zakje. De daar gespeelde kaarten worden afgelegd. Op deze tegel gaat dan een nieuwe etappe van start.

Als je de vereiste hoeveelheid blokjes van een kleur bezit, lever je ze in en ontvang je de bokaal van deze kleur. De vereiste hoeveelheid is per kleur verschillend. Bezit je blokjes van een kleur, waarvan de bokaal al is vergeven, dan kun je deze overbodige blokjes gebruiken als joker. Elk trio levert dan een virtueel blokje van een kleur naar keuze op. Degene die als eerste drie van de vijf bokaalkaarten bemachtigt, is de winnaar van het spel.

Ten slotte

De titel is misleidend, een ballonrace vind je in dit spelsysteem namelijk niet terug. Wat je er wel in terugvindt, is een vlot en toegankelijk spel voor twee spelers, dat liefhebbers van spellen als Lost Cities kan aanspreken. Het spel biedt je meer dan het simpelweg aanleggen en trekken van kaarten. Je moet ook plannen waar je jouw schaarse invloed wilt uitoefenen, met het doel zo snel mogelijk de juiste blokjes te verzamelen. Verder zoek je een balans tussen het versterken van jouw invloed en het verzwakken van de tegenstander. Uiteraard heb je ook een stevige portie geluk nodig. Af en toe heb je een hand vol foute kaarten en kun je tijdelijk weinig controle uitoefenen.

Het spel heeft vijf sets kaarten, elk in vijf verschillende kleuren: geel, blauw, wit, groen en rood. Elke set bestaat uit negen genummerde kaarten (waarden 2 – 10) en drie zogenaamde wedkaarten. Dan is er nog een bijna overbodig spelbord, dat per kleur één aflegstapel bevat, en een beknopt maar duidelijk regelboekje.

Iedere speler begint met acht kaarten, de rest vormt de trekstapel. Het is de bedoeling om per kleur oplopende kaartreeksen te vormen, de expedities, en daarmee zoveel mogelijk punten te verdienen. Zodra je een kaart van een kleur hebt neergelegd, heb je een expeditie opgestart en dwingt het spelsysteem je deze verder uit te bouwen. Een expeditie heeft namelijk een kostprijs van 20 minpunten. Om in de plus te komen, moet je dus kaarten met een totale waarde van meer dan 20 punten in de desbetreffende rij aanleggen. Lukt dat niet, dan eindig je met minpunten! Van elke kaartkleur zijn er ook drie wedkaarten beschikbaar. Deze kaarten verdubbelen de waarde van een expeditie (met vier wedkaarten krijg je vierdubbele punten).

Een spelerbeurt bestaat uit twee fasen. Eerst moet je één van je kaarten spelen. Je kunt hiermee een nieuwe expeditie starten of een bestaande expeditie uitbouwen. Je mag de kaart ook afleggen op een van de aflegstapels op het spelbord. Vervolgens moet je één nieuwe kaart trekken, een dichte van de trekstapel of de bovenste kaart van een van de openliggende aflegstapels (overigens mag je niet de kaart pakken die je zojuist hebt afgelegd).

Dit lijkt allemaal vrij simpel, maar het spel is aanzienlijk pittiger dan de eerste indruk doet vermoeden. 

Het leggen van kaarten is aan allerlei regels gebonden. Zo mag je de interessante wedkaarten alleen leggen in een rij waar nog geen genummerde kaarten liggen. Verder mag je de genummerde kaarten alleen in oplopende volgorde aanleggen. Het is vervelend als je net een groene “8″ aan je groene “6″ hebt gelegd, om vervolgens de groene “7″ van de trekstapel te pakken. Het volgende spelletje heb je de neiging om wat langer te wachten, maar dan loop je misschien in de volgende valkuil. Het spel is namelijk afgelopen zodra de laatste kaart van de trekstapel wordt getrokken. Als een vervelende medespeler in een razend tempo door die stapel vliegt, eindig jij straks met expedities die minder dan 20 punten waard zijn (vooral lullig als je begonnen bent met drie wedkaarten!).

Het is soms lastig te bepalen met welke kleur, en daarna met welke kaart, je een expeditie start. Het starten met een of meer wedkaarten en een lage kaart leidt mogelijk tot een reeks van acht of meer kaarten. Dat is gunstig, want zo’n expeditie levert 20 bonuspunten op. Het starten met wedkaarten is echter gevaarlijk als je weinig punten in die kleur in je hand hebt. Je loopt tegen bergen minpunten aan als je met een “gele” expeditie begint en, na drie wedkaarten en de “2″, moet constateren dat je medespeler alle hoge gele kaarten bezit c.q. trekt.

Je moet ook opletten dat je in het begin niet teveel verschillende expedities start. Het zal bijna nooit voorkomen dat één speler in alle kleuren pluspunten scoort. Wees verstandig en ga niet voor extreme spreiding, maar beperk je tot concentreren en maximaliseren. Soms word je trouwens wel gedwongen om laat in het spel een nieuwe expeditie te starten, omdat het vaak ongewenst is om bepaalde hogere kaarten af te leggen (voor je het weet, pakt je medespeler die kaart van een aflegstapel en begint een expeditie met heel veel punten). Daar is niets mis mee, met een “6″, een “7″ en een “8″ pak je weliswaar zelf maar één punt, maar beroof je de ander misschien van 21 punten.

Ook het trekken van kaarten is belangrijk en verdient de nodige aandacht. Let allereerst goed op de kaarten die op de aflegstapels belanden. Gooi bij voorkeur alleen kaarten weg die je tegenstander niet meer kan gebruiken. Spelers kunnen de aflegstapels ook gebruiken om kaarten te “stallen”. In het begin leg je onnodige kaarten af, in de hoop betere kaarten van de trekstapel te pakken. Na een paar beurten kunnen de eerder afgelegde kaarten ineens weer heel interessant worden. Als je medespeler afgelegde kaarten van één bepaalde kleur terugneemt, is het een goed idee ook zelf van die stapel te graaien! Als je er belang bij hebt om het spel snel te laten eindigen, ga dan vooral voor de kaarten van de trekstapel. Maar zorg er wel voor dat je voldoende beurten overhoudt om je eigen expedities te voltooien.

Beoordeling

Lost Cities is een geslaagd kaartspel. Het is aan de ene kant toegankelijk en eenvoudig, maar blijkt na een paar spelletjes meer diepgang te bevatten dan je eerst zou vermoeden. Het spel wordt vooral interessant door het spanningsveld tussen geduldig uitbouwen en de tijddruk van de trekstapel. Natuurlijk speelt ook het geluk een rol, dat is niet te vermijden bij een kaartspel met een trekstapel. Maar de geluksfactor overheerst het spel zeker niet. Lost Cities is een van de betere 2-persoonsspellen van Kosmos c.q. 999 Games.

Rozenkoning is een strategisch annex tactisch bordspel: bouw een sterke positie op door een combinatie van denkwerk, planning en geluk bij het trekken van kaartjes. Op een aanvankelijk leeg bord van 9 * 9 velden worden in de loop van het spel houten schijfjes geplaatst. De ene speler gebruikt de rode zijde, de andere speler de witte. Het is de bedoeling om groepen schijfjes in je eigen kleur te vormen. Aan het einde van het spel levert elke groep zijn kwadraat in winstpunten op. Hierdoor verdien je enorm veel punten met grote groepen.

Het zetten van de schijfjes wordt bepaald door speelkaarten. Aan het begin van het spel krijgt iedere speler vijf speelkaarten, die hij open voor zich op tafel legt. Elke kaart toont één van acht mogelijke richtingen en een Romeins cijfer dat het aantal stappen bepaalt. Na het spelen van een kaart beweeg je de zetsteen, een geel kroontje dat het spel in het midden begint. Dan plaats je een schijfje in jouw kleur op het veld waar de zetsteen eindigt. Het is niet toegestaan om een kaart te spelen waardoor de zetsteen het spelbord zou verlaten. Hetzelfde geldt voor een kaart waarmee de zetsteen op een eigen steen eindigt.

Een spelerbeurt bestaat uit het spelen van een kaart en het plaatsen van een schijf. Als je minder dan vijf kaarten bezit, mag je in plaats daarvan ook een nieuwe kaart trekken en aan je openliggende kaartvoorraad toevoegen. Zodra je vijf kaarten bezit, geldt een zetplicht. Als je dan geen legale zet kunt uitvoeren, moet je een of meer beurten overslaan.

Iedere speler bezit ook vier overnamekaartjes, waarmee je een schijfje van je tegenstander mag overnemen. Een overnamekaartje speel je samen met een normale speelkaart. Het is dan toegestaan om de zetsteen naar een veld met een “vijandelijk” schijfje te bewegen, die je vervolgens omdraait. Als je overnamekaartjes op zijn, is dit niet meer mogelijk.

Het spel eindigt zodra de laatste schijf is geplaatst of zodra geen van beide spelers een legale zet kan uitvoeren. Vervolgens wint degene met de meeste punten.

Ten slotte

Rozenkoning is een leuk denkspelletje met een redelijke geluksfactor. Door de openliggende kaarten kun je steeds in de gaten houden welke mogelijkheden je tegenstander heeft. Daardoor kun je meestal een aantal zetten vooruitdenken en je opponent eventueel in een ongunstige positie brengen. Het is natuurlijk prachtig als hij met een voorraad van vijf kaarten op een plek eindigt waar hij de eerste beurten geen kaart kan spelen (bijv. naast de rand van het bord). Dan moet hij noodgedwongen een paar beurten overslaan. In de tussentijd kun jij je voorraad aanvullen tot vijf kaartjes en werken aan het vergroten van je belangrijkste groep.

De overnamekaartjes spelen een belangrijke rol. Met deze kaarten kun je een grote groep van je tegenstander splitsen of een hinderlijke blokkade tussen twee eigen groepen verwijderen. Zet deze kaartjes niet te snel en vooral niet te lichtvaardig in. Als jij ze alle vier te snel hebt gebruikt, geef je de tegenstander de kans om het spelverloop drastisch te beïnvloeden. Met listig positiespel kun je de tegenstander soms dwingen om zijn overnamekaartjes te gebruiken op losse schijfjes die niet tot een groep behoren. Als hij vijf speelkaarten bezit, is hij immers verplicht om een zet te doen. Hieruit blijkt dat het ook niet verstandig is al je overnamekaartjes tot het einde te bewaren. Voor je het weet, kom je zelf klem te zitten.

Het idee van het spel
Set kent geen diepgaand verhaal maar wat we hier in handen hebben is een zenuwslopend kaartspel. Het spel bevat 81 speelkaarten, maar niet de normale speelkaarten zoals je gewend bent uit pesten. Deze kaarten bevatten diverse gekleurde figuren die je erop ziet. De bedoeling is dat je, zoals de naam al doet vermoeden, een set maakt.

Dit doe je met drie kaarten. Set bevat dus 81 kaarten, waarvan 12 op tafel liggen. Op elke kaart staat een bepaald figuur of figuren, en elke kaart heeft steeds vier eigenschappen:

• hoeveelheid: 1, 2 of 3 figuren.
• kleur: rood, paars of groen.
• vorm: ovaal, ruit of golf.
• vulling: leeg, halfvol of vol.

Een set wordt gevormd door steeds 3 kaarten waarvan alle net genoemde vier eigenschappen óf precies gelijk zijn óf precies verschillend zijn.

Snelheid, combineren en concentreren
Dit in je achterhoofd hebbend, kan het spel beginnen. Schud de kaarten en neem de eerste 12 kaarten van de stapel om die een een blok van 3 bij 4 open op tafel te leggen. Het spel is klaar om te beginnen, alleen of samen, met een maximum van acht spelers. Degene die als eerste een set ziet, roept ‘Set!’. Ja, je kunt dus door elkaar heen roepen! Maar wie was eerst? Alles draait om snelheid, en goed combineren en concentreren is dus een pré.

Het leuke aan Set is, dat het er in eerste instantie heel makkelijk uitziet, omdat eenvoudige sets zo te maken zijn. Immers kun je drie kaarten hebben bestaande uit driehoeken en alles klopt. Eigenschap 1 klopt, namelijk de ‘hoeveelheid’: alle drie de kaarten bevat 1 ruit. Eigenschap 2 klopt, want alle kaarten hebben een verschillende kleur: rood, paars en groen. Eigenschap 3 klopt, omdat alle ruiten een andere vulling hebben: leeg, halfvol en vol. En de laatste eigenschap, vorm, klopt ook. Alle ruiten hebben dezelfde vorm. Zo zie je dat dus aan elke eigenschap wordt voldaan: ze zijn of anders of verschillend.

Een set als dit is makkelijk te vinden, en deze zullen er vaak ook als eerste uitgehaald worden in een speelronde. Maar set maakt het aantrekkelijk voor diegenen die verder kijken dan hun neus lang is. Het kan allemaal veel moeilijker. Je kunt namelijk ook een set creeëren door het volgende:

• kaart 1: een rood golfje dat een halfvolle vulling heeft.
• kaart 2: twee groene driehoeken met een volle vulling.
• kaart 3: drie paarse cirkels met een lege vulling.

Op deze manier zijn alle eigenschappen (hoeveelheid, kleur, vulling én vorm compleet verschillend) en wordt weer aan alle voorwaarden voldaan. Zulke combinaties zijn lastiger om te herkennen, zeker als je het spel voor de eerste keer speelt. Maar dat maakt Set nu ook aantrekkelijk! Het leukste is uiteraard wel om een spel te spelen met iemand die redelijk na kan denken, want het wordt saai om te spelen met iemand die alleen maar voor de hand liggende sets ziet. Dan win je makkelijk.

Nadeel van spelen met twee personen
Hoewel je Set alleen kunt spelen, waarbij je jezelf traint om in een zo’n korte mogelijke tijd zoveel mogelijk sets te vinden, is het uiteraard veel leuker om mensen te vinden die met je mee willen spelen. Wel moet gezegd worden dat je dan beter met iets meer dan twee man kunt spelen. Als je namelijk een set ziet, dien je ‘Set!’ te roepen. Maar als iemand fout roept en er geen daadwerkelijke set is gemaakt, moet conform de spelregels diegene een beurt wachten. Een spelregel die je beter niet zou kunnen hanteren als je met z’n tweeën speelt. Hoewel het risico dat iemand zomaar steeds ongegrond set kan roepen, natuurlijk niet zou moeten kunnen.

Hoe te winnen?
Want uiteindelijk draait alles om winnen. Dat winnen doe je door zoveel mogelijk kaarten te behalen. Zodra je een set ziet, die overigens in het gehele blok van 12 mogen liggen, dus niet grensaanliggend hoeven te zijn, roep je dit. En als het terecht is, mag je deze kaarten houden. Is het ongegrond, lever je in en mag je een ronde niet meedoen. Als meerdere mensen set roepen, worden de kaarten verdeeld (bij een onregelmatig getal, gaat er 1 terug op de stapel). De kaarten verdwijnen dus door de gemaakte sets van tafel, die steeds worden aangevuld met nieuwe kaarten. Kom je er een keer niet uit, mag je een rijtje met extra kaarten aanleggen. Dus wees niet bang dat je geen kant op kunt, er is altijd een uitweg.

Pluspunten:
+ set houdt je wakker, snel reageren is snel kaarten winnen.
+ je kunt het alleen spelen, waarvoor je jezelf kunt trainen.
+ het spel bevat een vereenvoudigde spelregel.
+ middels de handleiding vind je ook een optie tot het spelen van een toernooi.
+ door de korte speelduur, kun je het zo even tussendoor spelen.
+ origineel kaartspel met geen normale speelkaarten.
+ je speelt niet om de beurt, maar met z’n allen tegelijk.

Minpunten:
- Set spelen met z’n tweeën is niet leuk, vooral als iemand ongegrond vaak set roept en daarmee een beurt moet overslaan.
- de verpakking is veel te groot voor 81 kaarten, neem de kaarten enkel mee onderweg en je bent klaar.
- met twee man spelen kan, maar zoek wel iemand van eigen niveau, anders is er geen uitdaging.

Set is een origineel kaartspel dat erg leuk om met meerdere mensen te spelen. Alles draait om snel inzicht, dus concentratie en reageren! Met simpele spelregels is het voor iedereen weggelegd, terwijl het vinden van een set voor de een makkelijker zal zijn dan voor de ander. Een aanrader voor iedereen die gezonde zenuwen heeft!

Catan is een continent omringd door zee. Het eiland bestaat uit 18 vruchtbare gebieden (bergen, akkers, heuvels, weiden en bossen) en één dorre woestijn. De spelers starten het spel met twee dorpen en twee handelswegen. In de loop van het spel verzamelen zij de grondstoffen van Catan, waarmee ze nieuwe handelswegen, dorpen en steden kunnen bouwen. Het doel van het spel is het behalen van tien winstpunten. Deze punten verdien je door de ontwikkeling en uitbreiding van jouw territorium.

Grondstoffen en gebieden

Het speelbord bestaat uit losse stukken: 19 zeskantige landgebieden en 18 zeegebieden. De landgebieden worden geschud en een voor een op tafel gelegd. Het aldus ontstane eiland wordt omringd door zeegebieden (deels havens, deels open zee). Vervolgens worden er getallenfiches op de 18 vruchtbare landgebieden geplaatst. Deze fiches bepalen welke gebieden grondstoffen genereren. De getallen lopen van twee tot twaalf (m.u.v. de zeven). De spelers gooien in hun beurten met twee zeszijdige dobbelstenen. Het gegooide getal bepaalt welke gebieden deze beurt grondstoffen leveren. Het zal duidelijk zijn dat een gebied met een 6-fiche productiever is dan een gebied met een 12-fiche. De gebieden leveren verschillende grondstoffen op: op het akkerland verbouw je graan, in de bergen delf je erts, in de bossen kap je hout, in de heuvels win je klei en op de weiden scheer je het wol van je schapen. Ten slotte wordt een struikrover op het woestijngebied geplaatst. De struikrover wordt actief als iemand een zeven gooit.

Dorpen en wegen

Het speelbord ligt klaar. De spelers mogen nu twee dorpen en twee handelswegen plaatsen. De dorpen plaats je op het kruispunt van drie gebiedsdelen. Uit deze drie gebieden kan het desbetreffende dorp grondstoffen winnen. De handelswegen lopen van kruising naar kruising. De keuze voor de locatie van de eerste dorpen is belangrijk. De spelers moeten rekening houden met een aantal factoren. In eerste instantie zijn de gebieden met gunstige getallenfiches (6 en 8) interessant. Maar je moet daarbij niet vergeten om de toegang tot de verschillende soorten grondstoffen open te houden. Verder zijn in het begin vooral klei en hout erg belangrijk. Met deze grondstoffen kun je namelijk nieuwe wegen bouwen. Deze wegen zijn een vereiste om nieuwe dorpen te kunnen stichten. Dorpen mogen namelijk nooit grenzen aan andere dorpen of steden.

Handelen en bouwen

Een spelerbeurt begint met een dobbelsteenworp. Het getal bepaalt welke gebieden grondstoffen opleveren. Iedere speler met een of meer dorpen naast zo’n gebied krijgt een kaartje van de desbetreffende grondstof. Een worp van zeven levert geen grondstoffen op, maar activeert de struikrover. Iedere speler die meer dan zeven grondstofkaartjes bezit, moet in dat geval de helft van zijn kaarten inleveren. Vervolgens plaatst de actieve speler de struikrover op een gebied naar keuze. Zolang de struikrover hier blijft staan, levert dit gebied geen grondstoffen op! De speler die de struikrover verplaatst mag bovendien een grondstofkaartje van een geblokkeerde medespeler stelen.

Vervolgens is het tijd voor handel. Hierbij ruilen de spelers grondstoffen om een juiste combinatie van kaartjes te verkrijgen. Het is ook mogelijk om te handelen met de buitenwereld. Het is toegestaan om vier gelijke kaarten te ruilen voor één andere. Door het bouwen van een haven kun je handelen met een gunstiger ruilverhouding (3:1 of 2:1).

Na het handelen wordt er gebouwd. In de bouwfase breiden de spelers hun gebieden uit en vergaren zo winstpunten. De actieve speler levert grondstofkaartjes in en kan daarmee een aantal zaken kopen. Je kunt een nieuwe weg bouwen, om een bestaande route te vergroten. Een lange weg is interessant, want de speler met de langste handelsroute krijgt een bonus van twee winstpunten! Je mag een nieuw dorp stichten (één winstpunt), of een bestaand dorp ontwikkelen tot een stad (twee punten). Je mag ook een ontwikkelingskaart kopen. Zo’n kaart levert een speciale bonus op, bijvoorbeeld een extra winstpunt of een ridder, waarmee je een andere speler kunt dwarszitten. De ridderkaarten bieden een tweede voordeel. De speler met de meeste ridderkaarten krijgt de bonus voor de grootste riddermacht. Dit levert twee winstpunten op!

Winnaars en verliezers

Om dit spel te winnen heb je tien winstpunten nodig. Dit aantal kun je op verschillende manieren halen. Bijvoorbeeld zonder een enkele ontwikkelingskaart: met drie steden, twee dorpen en de langste handelsweg. In de meeste gevallen heb je de ontwikkelingskaarten wel degelijk nodig om de tien punten te halen. Een ding is zeker, om een kans te hebben op de winst moet je jouw nederzettingen naast de juiste gebieden plaatsen. Daarbij gaat het niet alleen om de gebieden met een hoge kans op opbrengsten (de cijfers 6 en 8), maar ook om toegang tot de juiste grondstoffen. Vooral in de beginfase is het bouwen van wegen zeer belangrijk. Als je dan geen toegang hebt tot klei en/of hout wordt het een moeilijke zaak. Op een traject mag maar één weg worden gebouwd. Als je te weinig wegen aanlegt, zullen de andere spelers je blokkeren. In de loop van het spel worden graan en erts belangrijker. Met deze grondstoffen bouw je namelijk steden. Een stad is goed voor twee winstpunten en een verdubbelde opbrengst van grondstoffen. Het is nagenoeg onmogelijk om zonder steden dit spel te winnen.

Ten slotte

De Kolonisten van Catan is een prima spel. Dankzij het overzichtelijke regelboek en de uitstekende “startopstelling voor beginners” heb je de regels zo onder de knie. Mooi aan de Kolonisten van Catan is het eenvoudige en toegankelijke spelsysteem, dat af en toe toch het gevoel geeft dat je een groots ontwikkelingsspel speelt. Dit spel win je door een mix van geluk, planning en slim onderhandelen. Interactie, communicatie en ruilen zijn belangrijke aspecten. Het spel vraagt voortdurend om je met jouw medespelers te bemoeien. Daarnaast speelt het ook geluk een grote rol. Als de grondstofworpen lak hebben aan de wetten van de kansberekening, kun je beurtenlang verstoken blijven van grondstoffen. Dit kan soms vervelend zijn, want zonder grondstoffen kun je niet handelen en bouwen en zit je alleen maar “uit je neus te eten”. Gelukkig rollen de dobbelstenen niet altijd dezelfde kant op en kiezen geluk en pech regelmatig een ander doelwit. Door het variabele speelbord verloopt elk spel op een andere wijze en blijft Catan lang fris en interessant. Als je een tijdje van het basisspel hebt genoten, kun je het speelplezier vergroten met de vele uitbreidingen.

Wanneer er een erfenis verdeeld moet worden, zijn vaak alle nabestaanden van de partij. Hoe meer geld er te erven valt, hoe hebberiger de nabestaanden lijken te zijn. Wanneer het fortuin van tante Agaat aan de beurt is om verdeeld te worden, gaat het er hard aan toe. Ongelukslaan 13 lijkt langzaam zijn naam eer aan te doen, want om meer geld binnen te slepen, zullen anderen ook het loodje moeten leggen.

Eén van de zeven zonden is niet voor niets hebberigheid. Diegenen die zich aan deze zonde blootgeven zullen daarvoor gestraft worden. Ongelukslaan 13 begint aan de eettafel in de eetzaal. Alle erfgenamen zitten rond de tafel te bedenken hoe ze zo snel mogelijk, met zoveel mogelijk geld het pand kunnen verlaten. Iedere erfgenaam heeft een startkapitaal van 1 miljoen euro. Iedere speler heeft voor aanvang van het spel een aantal kaarten uitgedeeld gekregen. Met de erfgenamen moet hij de deur naar buiten zien te bereiken.

Elke speler kan met elke erfgenaam spelen om zo bijvoorbeeld anderen te misleiden. Want een erfgenaam die naar de deur snelt, kan ook zo op een schavot belanden. Door een erfgenaam op afgebeelde voetjes van een speelvlak te zetten, krijg je als speler een valstrikkaart. Hierop staat een bepaalde handeling. Stel een erfgenaam staat op het schavot bij de ridder, dan kan een andere speler in zijn beurt misschien wel een kaart uitspelen dat de erfgenaam onthoofd wordt.

Een vermoorde erfgenaam wordt uit het spel gehaald. Zijn/haar erfdeel wordt doorgegeven aan een minder belangrijke erfgenaam. Uiteindelijk kan het zelfs in het asiel belanden en heeft niemand er wat aan. Het spel houdt op als alle erfgenamen zijn vermoord, of als er van de stapel kaarten de nachtklok wordt gepakt. Het spel stopt en de buit wordt geteld. Wie het meeste geld heeft weten te ontfutselen van tante Agaat wint het spel.

Conclusie
Ongelukslaan 13 is een zeer geschikt spel voor kinderen van een jaar of 10. Het is natuurlijk hartstikke leuk je medespelers het loodje te laten leggen. Dan wel door onthoofding, een zwaar voorwerp op ze te laten vallen of simpelweg van de trap de duwen. En dat alles voor een grote erfenis. Het spel is niet al te lastig in elkaar te zetten, en ook de spelregels heb je zo onder de knie. Het grootste nadeel zijn de kartonnen onderdelen waar men wel voorzichtig mee dient om te springen. Kortom, moge Ongelukslaan 13 je veel geluk en fortuin opbrengen!

De spelers kruipen in de huid van handelaars die proberen op de Afrikaanse markt door voordelig in te kopen en zo gunstig mogelijk te verkopen zoveel mogelijk geld te verdienen. Hierbij kunnen zij de hulp in roepen van allerlei magische voorwerpen, dieren en waarzeggers.

materiaal

36 waren, 52 goudstukken, 110 kaarten, 5 aktiepunten en voor elke speler: 1 marktstand

begin

De verschillende waren worden op voorraad gelegd: fruit, zout, huid, zijde, sieraden en thee.
De kaarten worden geschud en als gedekte trekstapel neergelegd. Elke speler ontvangt vijf kaarten in zijn hand. Daarnaast ontvangen de spelers elk een marktstand met plaats voor zes waren en een startkapitaal van 20 goudstukken.

verloop

In zijn beurt heeft de speler vijf aktiepunten tot zijn beschikking. Elke beurt verloopt over twee fasen:

• Een kaart van de stapel op hand nemen.
• Eén of meer akties uitvoeren.

Ad 1. De speler mag ook van deze eerste fase afzien en direct doorgaan met de tweede fase. In deze eerste fase neemt de speler voor één aktiepunt de bovenste kaart van de stapel en besluit om deze te houden of op de aflegstapel te leggen. Als de speler de kaart houdt, gaat hij verder met de tweede fase. Als de speler de kaart aflegt, mag hij kiezen of hij de eerste fase nogmaals doorloopt of doorgaat met de tweede fase.
Ad 2. De speler mag zijn resterende aktiepunten gebruiken bij het inzetten van kaarten:

• De speler kan een warenkaart uit zijn hand spelen om waren te kopen: de speler betaalt het linksonder aangegeven aantal goudstukken en plaatst de drie afgebeelde waren in zijn marktstand.
• De speler kan de waren in zijn marktstand weer verkopen als hij een overeenkomstige warenkaart aflegt. Nu ontvangt hij het rechtsonder aangegeven aantal goudstukken.
• Daarnaast kan de speler een dierenkaart of personenkaart afleggen en de bijbehorende aktie uitvoeren: je mag bijvoorbeeld al je waren in je marktstand ruilen tegen een warensoort naar keuze.
• De speler kan ook een voorwerp voor zich neerleggen. De hierop aangegeven aktie kan de speler naar keuze elke beurt eenmaal uitvoeren. Zo kan de speler bijvoorbeeld een kaart kopen voor een goudstuk, of een willekeurige kaart naar keuze afleggen om een waar naar keuze te nemen. Elke speler mag maximaal drie voorwerpen hebben liggen.

Als de speler aan het eind van zijn beurt nog twee of meer ongebruikte aktiepunten heeft, ontvangt hij een goudstuk. De beurt gaat nu naar de volgende speler.

eind

Nadat één speler aan het eind van zijn beurt meer dan 59 goudstukken in bezit heeft, komt zijn medespeler nog eenmaal aan de beurt. De speler met het meeste goud wint het spel.

positief

• Het spelmateriaal is prima verzorgd. De verschillende kaartensoorten zijn door het kleurgebruik prima van elkaar te onderscheiden. Zo hebben de dieren- en personenkaarten zowel aan de linker- als aan de rechterzijde een houtsnijwerk en de voorwerpen een soort gebladerte waar je de kaartensoorten in je hand aan kunt herkennen.
• Je moet zorgen voor een goede mix van voorwerpen, om zo je goud, kaarten en waren naar believen in elkaar te kunnen omzetten.
• Met sommige akties kan je elkaar behoorlijk dwars zitten (heb je net de juiste waren in je marktstand, ruilt je medespeler een waar van jouw marktstand voor een waar van zijn marktstand!). Met andere akties moet je je medespeler een kaart geven om zelf een kaart te kunnen ontvangen. Gelukkig heb je zelf wel de eerste keuze.

negatief

• De eerste paar keren dat je het spel speelt, ben je aardig wat tijd kwijt met het doorlezen van de akties op de kaarten.  Maar na een aantal keer spelen herken je de akties aan de afbeelding en speelt het spel veel vlotter weg.
• De geluksfactor schuilt ook hier weer in het trekken van de kaarten van een dichte stapel. Als je pech hebt trek je lange tijd geen warenkaart. En hoe kom je dan van je waren af?

Het spelbord bevat voor iedere speler vijf bouwplaatsen in vijf verschillende kleuren. Hierop worden in de loop van het spel tempels gebouwd. Deze tempels worden vertegenwoordigd door kleine kaartjes met de waardes 1-6. Aan de rand van het bord is plaats voor de voorraad tempelkaartjes, 45 in totaal. Iedere speler heeft een eigen speelfiguur, waarmee hij aangeeft op welke bouwplaats hij actief is. Het spel bevat verder 60 volkenkaarten van vijf verschillende volken. Deze kaarten bepalen welke acties je kunt uitvoeren.

Een spelerbeurt begint met het trekken van drie volkenkaarten. Vervolgens mag je in willekeurige volgorde een aantal acties uitvoeren. Met uitzondering van de volksverhuizing mag je elke actie meerdere keren uitvoeren.

Reizen
Door het uitspelen van een volkenkaart mag je jouw speelfiguur naar de bouwplaats van de desbetreffende kleur verplaatsen. De aanwezigheid van jouw speelfiguur is een vereiste om op die bouwplaats de acties vestigen, tempelbouw en volksvaardigheid uit te voeren.

Vestigen
Met deze actie leg je een volkenkaart naast een bouwplaats. Aangelegde volkenkaarten spelen een rol bij de tempelbouw en vooral ook bij het benutten van de volksvaardigheid.

Tempelbouw
Babel is in eerste instantie een bouwspel. Het is de bedoeling om zo snel mogelijk hoge tempels te bouwen. Afhankelijk van de hoogte levert elke tempel je namelijk 1-6 winstpunten op. Bij het bouwen moet je de numerieke volgorde aanhouden. Op een lege plaats begin je met een tempelkaart met de waarde “1″, gevolgd door een kaart met de waarde “2″ enzovoort. Je mag een tempel overigens alleen bouwen en verhogen als naast die bouwplaats voldoende bevolking is gevestigd. Het aantal daar aangelegde volkenkaarten moet minimaal gelijk zijn aan de waarde van de nieuw te bouwen verdieping. Aan het einde van een beurt moet je twee tempelkaarten van de stapel trekken en in de opslagplaats aan jouw kant van het bord neerleggen. Tijdens het bouwen mogen beide spelers telkens de laatste kaart uit beide opslagplaatsen gebruiken.

Volksverhuizing
Met deze actie mag je éénmaal per beurt de laatste drie volkenkaarten van de ene bouwplaats naar een andere verplaatsen. Die kaarten kun je daar bijvoorbeeld inzetten als ondersteuning bij de verhoging van een tempel.

Volksvaardigheid
Nu zijn we beland bij de gemene kant van Babel, de speciale vaardigheden van de volken. Hiermee kun je leuke trucs uithalen, meestal ten koste van je tegenstander. Ieder volk heeft een speciale eigenschap, die je kunt activeren zodra er drie kaartjes van dat volk achter elkaar bij een bouwplaats liggen. Dit is niet gratis, je moet één van de kaartjes inleveren als betaling voor je snode plan.Met de blauwe Assyriërs sloop je een tempel van je tegenstander. Met de gele Hittiten steel je de bovenste verdieping van de tempel van je tegenstander. Je mag deze op je eigen tempel leggen als je daar voldoende volkenkaartjes hebt liggen. Met de groene Meden stuur je een compleet volk van je tegenstander naar de aflegstapel. Met de rode Sumeriërs laat je de kaarten van zijn laatst liggende volk naar jouw zijde overlopen. Met de grijze Perzen mag je bij de tempelbouw één verdieping overslaan. Alsof dit alles niet gemeen genoeg is, heeft ieder volk nog een generieke vaardigheid: je tegenstander mag de helft van zijn handkaarten op de aflegstapel deponeren. Dit is een nuttige spelregel die voorkomt dat de spelers te veel volkenkaarten sparen en daarmee te lang de kat uit de boom kijken.

Zo wordt er beurtenlang gebouwd en vooral ook geklierd. Zodra een speler met zijn tempels meer dan 15 punten heeft behaald, nadert het einde van het spel. Als de tegenstander op dat moment 9 of minder punten bezit, is het meteen afgelopen. In het andere geval speel je door tot iemand 20 punten haalt of iemand onder 10 punten zakt.

Ten slotte

Babel is alles behalve een rustig bouwspel. De speciale vaardigheden van de volken geven het een destructief karakter. Je moet niet alleen braaf aan je eigen ontwikkeling werken, maar vooral ook je tegenstander bestoken met een stortvloed aan rotstreken. Door de soms heftige effecten van de volksvaardigheden kan het spel zich verrassend ontwikkelen. Een indrukwekkende voorsprong verdwijnt als sneeuw voor de zon als een gewetenloze tegenstander zich op jouw tempels uitleeft. Babel is grillig en gemeen en bezet daardoor een unieke plaats in reeks 2-persoonsspellen van Kosmos c.q. 999 Games. Bij het trekken van de kaarten speelt het geluk uiteraard een rol, maar de geluksfactor is niet dominant. De spelregels zijn duidelijk en overzichtelijk. Het spelmateriaal is mooi uitgevoerd. Als jij geen moeite hebt met een grillige en gemene speelstijl, kan ik je dit spel van harte aanbevelen.